سوال اخلاقی: آیا بابای من از مرگ خودش خبر داشته؟

07:07 - 1403/03/22

سلام علیکم
پدرمن شب خوابید صبح فهمیدیم از دنیا رفته. موقع خوابیدن اذان و اقامه را گفت و هیچ مریضی هم نداشت. آیا بابای من از مرگ خودش خبر داشته و ما میریم سر خاک اون ما را می‌بیند؟

 

----------------
کاربران محترم مي‌توانيد در همين بحث و يا مباحث ديگر انجمن نيز شرکت داشته باشيد: https://btid.org/fa/forums
همچنين مي‌توانيد سوالات جديد خود را از طريق اين آدرس ارسال کنيد: https://btid.org/fa/node/add/forum
تمامي کاربران مي‌توانند با عضويت در سايت نظرات و سوالاتي که ارسال ميکنند را به عنوان يک رزومه فعاليتي براي خود محفوظ نگه‌دارند و به آن استناد کنند و همچنين در مرور زمان نظراتشان جهت نمايش، ديگر منتظر تاييد مسئولين انجمن نيز نباشد؛ براي عضويت در سايت به آدرس مقابل مراجعه فرمائيد:  https://btid.org/fa/user/register

انجمن‌ها: 
http://btid.org/node/304532
تصویر اللهیار سحرخوان

با سلام و احترام خدمت شما کاربر گرامی و تشکر از ارتباطی که با مجموعه اندیشه برتر گرفته اید

در مورد سوال شما باید عرض کنم که خداوند در سوره مبارکه لقمان؛ آگاهی از قیامت، نزول باران، چگونگی جنین در رحم مادر، اموری را که انسان در آینده انجام می‌دهد و محل مرگ او را، در اختیار خود می‌داند و دیگران به آن راهی ندارند، و در این مورد می فرماید: «وَمَا تَدْرِی نَفْسٌ مَّاذَا تَکسِبُ غَداً وَمَا تَدْرِی نَفْسٌ بِأَی أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ» [1]

یقیناً خداست که دانش قیامت فقط نزد اوست، و [تنها او] باران را نازل می‌کند، و [اوضاع و احوال] آنچه را در رحم‌هاست می‌داند؛ و هیچ‌کس نمی‌داند فردا چه چیزی [از خیر و شر] به دست می‌آورد، و هیچ‌کس نمی‌داند در چه سرزمینی می‌میرد؛ بی‌تردید خدا دانا و آگاه است.

از سوی دیگر هم در تاریخ و روایات متعدّدی می‌خوانیم که ائمّه علیهم‌السلام و حتّی بعضی از اولیاء اللّه غیر از امامان از مرگ خود خبر دارند و یا محلّ دفن خود را بیان کردند از جمله در حوادث مربوط به کربلا، در روایات آمده است؛ که پیامبر یا امیرمؤمنان و انبیای گذشته علیهم‌السلام از وقوع شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش در این سرزمین خبر داده‌اند و در کتاب کافی هم بابی در زمینه آگاهی ائمّه علیهم‌السلام از زمان وفاتشان موجود است.[2]

پس قاعده کلی در این مورد عدم آگاهی از زمان مرگ است ولی به طور استثنا گاهی عدّه‌ای از افراد که در تهذیب نفس و تزکیه روح کوشیده‌اند و در طریق بندگی خدا ثابت قدم باشند؛ مانند مرحوم شیخ مرتضی طالقانی، حکیم هیدجی، مرحوم آیت اللّه حجّت کوه کمره‌ای، پدر آیت اللّه اراکی، میرزا محمود شیخ الاسلام، آیت اللّه شاه آبادی، آیت اللّه سید احمد خوانساری و... به تعلیم الهی از زمان مرگ خود آگاه می‌گردند و عدم آگاهی از زمان مرگ برای عموم مردم یکی از الطاف الهی است و از اسباب زنده ماندن انسان تا اجل محدود و مقرّر است و اگر انسان از مکان و زمان مرگ خود آگاه بود نور امید در زندگی او خاموش می‌شد و دست از هرگونه تلاش و فعّالیت می‌کشید و چه بسا قبل از رسیدن اجل مقرّر از غم و ناامیدی جان می‌داد.

یکی از اثرات مهم تربیتی جهل به مرگ این است که انسان عاقل همیشه آماده سفر قیامت است و هر لحظه احتمال فرا رسیدن مرگ را می‌دهد از این‌رو کمتر گناه می‌کند و اگر احیاناً مرتکب گناه و خطایی شد در صدد جبران آن برآمده و به درگاه الهی توبه می‌کند اما اگر از زمان مرگ آگاه باشد ممکن است دست به هر کاری بزند به این بهانه که فعلاً فرصت دارم و در آینده توبه خواهم کرد.

در مورد اینکه آیا اموات، افرادی که سر قبرشان می روند را میبیند و صدایشان را می شنوند یا نه؟ باید عرض کنم که بر اساس آیات و روایات، ارتباط خاصی میان قبر برزخی و قبر خاکی، یعنی بین روح انسان در برزخ و بدن مادی او در قبر خاکی وجود دارد. ارتباط روح با قبر خاکی موجب می‏شود که بتوان از این طریق بهتر با روح رابطه برقرار و به او توجه کرده و نیز توجه او را جلب کرد، بدین جهت در روایات تأکید فراوانی بر زیارت قبور، دعا، طلب رحمت و مغفرت و تلاوت قرآن کریم بر سر قبرها شده ، هر چند این آداب در هر جایی برای مردگان خوب است، ولی به دلیل ارتباط قبر برزخی با قبر خاکی بر انجام این آداب بر سر قبرها تأکید بیش تری شده و از استحباب بیش تری برخوردار است. امام رضا(ع) فرمود: "هر کس قبر مؤمنی را زیارت کند و سوره "انّا انزلناه" را هفت بار، بر قبر او بخواند، خداوند او و صاحب قبر را می آمرزد". 

خواندن دعا و قرآن و طلب آمرزش برای اموات و زیارت قبور آنان موجب آرامش اهل قبور و بالا رفتن درجه آن‏ها می‏شود. از امام صادق(ع) سؤال شد: زمانی که شخص بر قبر پدرش و قبر افراد دیگر اعم از این که نزدیک قبر پدرش باشند یا قبوری که دورتر هستند، حضور پیدا کند، آیا نفعی برای اهل قبور دارد؟ امام(ع) فرمود: بله، حضور برای اهل قبور نفع دارد. همان طوری که برای شما هدیه‏ای آورند، شاد و خوشحال می‏شوید، آن‏ها هم از حضور شما خوشحال می‏شوند.[3]

ازاين روايات استفاده می‌شود كه اموات حضور افراد و همين طور صدای آن‌ها را متوجه می‌شوند.

موفق و سربلند باشید

پی نوشت:

 [1]الکافی : 1/258 کتاب الحجّه ، باب أن الأئمة  علیهم‌السلام یعلمون متی یموتون

[2] الکافی : 2/257 ، باب نادرٌ فیه ذکر الغیب ، حدیث 4 .

[3] میزان الحکمه، ج 2، ص 1200، ح 7988،نشر دارالحدیث، قم، 1416 ق