اشکالات بی‌اساس بر آیات قرآن

13:55 - 1396/08/05

انسان، روزی نبوده و سپس به وجود آمده، لذا باید در آن اندیشه و تفکر کرده و به فکر معاد و قیامت باشد.

قرآن کریم

برخی ناآگاه بر آیه «أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً [مریم/67] آيا انسان به ياد نمى‌‏آورد [و توجه ندارد] كه ما او را پيش از اين در حالى كه چيزى نبود، آفريديم» اشکال کرده‌اند: 1. آیا خداوند متعال انسان را از نیستی و عدم آفریده؛ از عدم و نیستی که چیزی به وجود نمی‌آید؟ 2. انسان که نبوده تا چیزی را به یاد بیاورد و این سوال غلط است.
در پاسخ اشکال اول باید گفت: انسان از نیستی مطلق نبوده، بلکه ماده اولیه داشته است، ولی همان ماده اولیه هم از نیستی آفریده شده است، خلق شدن از نیستی، زمانی محال است که قدرت فاعلی در کار نباشد و چیزی خود به خود و بدون علت بخواهد به وجود بیاید، این را در فلسفه، انقلاب در ذات می‌گویند و محال است؛ اما اگر چیزی به وسیله علت فاعلی تغییر یابد و ذات او هم منقلب گردد اشکال ندارد.
دقیقا ممکن الوجود در فلسفه به همین معناست، «ممکن» یعنی موجودی که نبوده، سپس به وسیله‌ی علت آن به وجود آمده است، ولی آنچه محال است به وجود آمدن شیء ممکن بدون علت است. بر همین اساس است که می‌گوییم واجب الوجودی لازم است که همه موجودات به او ختم شود و او علت خلق همه موجودات باشد.
در پاسخ سوال دوم هم باید گفت: این مطلب به این معناست که انسان با خود اندیشه کند که روزی نبوده و الآن به وجود آمده است. این‌که فرموده «به یاد بیاورید» کنایه از به خود آمدن و تفکر با نفس است، نه این‌که معنای ظاهری آن مد نظر باشد و به معنای به خاطر آوردن باشد، چرا که انسان نبوده و چیزی را ندیده تا به خاطر بیاورد. بنابراین معنای آیه این است که برای برطرف شدن شک نسبت به قیامت، به این فکر کند که روزی نبوده است و به وجود آمده، لذا به این نتیجه برسد که خدایی قادر و آفریننده، او را به وجود آورده است. این آیه در واقع پاسخ آیه قبل است؛ آیه قبل می‌فرماید: «وَ يَقُولُ الْإِنْسانُ أَ إِذا ما مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيًّا [مریم/66] انسان مى‏‌گويد: آيا پس از مردن در آينده زنده (از قبر) بيرون خواهم آمد.» یعنی انسان شک دارد که زنده می‌شود یا نه، لذا آیه مورد بحث، خطاب به انسان می‌فرماید: آیا فراموش کرده‌ای که روزی اصلا نبوده‌ای؟ همان کسی که تو را از هیچ و نیستی آفرید، همان خدا تو را دوباره خلق کرده و در قیامت زنده می‌گرداند. لذا مطلب بسیار زیبا و عبرت‌آموز خواهد بود و اشکال، اصلا وارد نیست و ناشی از جهل آن‌ها به ترجمه و ربط آیات است.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.