آلودگی به شرک در سپاهیان یزید!

18:35 - 1399/07/19

-تشخیص ردپای شرک، تنها با همراهی امام معصوم ممکن است.

عاشورا

همان گونه که دین اسلام، کامل ترین دین است، شرک در آن نیز مخفی ترین نوع شرک است. از همین رو، شناخت و مقابله با آن نیازمند دقت و هوشیاری بسیار بالایی است که در صدر اسلام با نبود این بصیرت، انواع بسیار مهمی از شرک از جمله، شرک در حکومت، شرک مادیات، شرک در تقوا و ترس، و شرک در عبادت و تقرب، وارد بدنه اجتماعی مسلمین شد و موجب وارد شدن هزینه های سنگینی از جمله شهادت امامان معصوم علیهم السلام شد.

رخنه شرک در اسلام محمّدی

دین مبین اسلام، دین توحید است و اولین دعوت رسول گرامی اسلام دعوت به توحید و یگانه پرستی خدای متعال بود. اولین فریادهای رسالت محمدی این چنین بود: «يا أيها الناس قولوا لا إله‏ إلا الله‏ تفلحوا؛ [1] ای مردم! بگویید «معبودی جز الله نیست» تا رستگار شوید.»
همین اعتقاد توحیدی است که امت اسلامی را به وحدت و یکپارچگی می خواند  و آن ها را از تفرقه، نزاع، دشمنی و جنگ با یکدیگر دور می کند. [2]
با این همه، پنجاه سال پس از رحلت جانسوز رسول خدا صلّی الله علیه و آله، عده زیادی از همین امت اسلامی، کمر به قتل فرزند رسول خدا بستند.
سؤال اساسی در این باره آن است که طی این پنجاه سال، چه جریانی در اذهان این امت رخنه کرد تا نتوانند زشتی قتل فرزند رسول خدا صلّی الله علیه و آله را بفهمند؟
در یک پاسخ کوتاه باید بگوییم، جریان فکری انحرافی بنی امیه طی این پنجاه سال با استفاده از خلأهای پیش آمده در اثر کنار نهادن اهل بیت رسول خدا از حکومت ظاهری بر مردم، توانست با وارد کردن نوعی از شرک پنهان در دایره معرفتی مردم، چنین رخنه ای را در افکار عمومی ایجاد کند.

بنی امیه و عدم معرفی شرک
قبل از ظهور اسلام، شرک به روشنی مشخص بود و مردم عصر جاهلی با این که خدا را خالق خود می دانستند اما به روشنی بت هایی را در اداره امور زندگی خود، شریک خدا ساخته بودند و به آن ها روی می آوردند.
پس از ظهور و گسترش اسلام و از بین رفتن آن نوع از شرک و بت پرستی، همگان با زلال معرفت توحیدی آشنا شدند و شیرینی میوه های توحید را در جامعه و فرهنگ و اقتصاد خود چشیدند اما این، همه آن چیزی نبود که باید می آموختند.
گر چه قرآن کریم به طور کامل نازل شده بود اما فهم ظرایف دینداری و محافظت و پاسداشت ایمان از خطر رسوخ افکار شرک آلود جاهلی دوره تربیتی دیگری نیاز داشت. مردم باید افسار حکومت را به دست اهل بیت رسول خدا که ائمه منصوب از طرف خدا بودند می نهادند تا ایشان، امت را از گونه های رنگارنگ و بسیار مخفی شرک آگاه کنند و از افتادن در بیراهه های شرک برحذر دارند.
اما چنین نشد و با گرفته شدن حکومت ظاهری از امام علی علیه السلام راه نفوذ شرک، در لباس و قامت اسلام و بدون این که شناسایی شود، هموار شد و بنی امیه بازیگران این رخنه شوم بودند.
این، همان اتفاقی بود که رسول خدا صلّی الله علیه و آله امت خویش را نسبت به خطر آن هشدار داده بودند که: «الشِّرْكُ‏ أَخْفَى‏ فِي‏ أُمَّتِي‏ مِنْ‏ دَبِيبِ‏ النَّمْلِ‏ عَلَى الصَّفَا؛ [3] شرک در امت من از راه رفتن مورچه بر سنگ سیاه پوشیده تر است.»
یعنی، ویژگی شرک جدید پدید آمده در امت اسلام، مخفی بودن آن است که راه را برای تشخیص و مقابله با آن بسیار سخت می کند. بالأخره با قیام امام حسین علیه السلام و شهادت آن حضرت بود که تشت رسوایی این شرک بر زمین افتاد و تازه، مردم، با نوع منافقانه ای از اسلامی که می تواند سر امامی معصوم را بالای نیزه ببرد آشنا شدند.

راه های بنی امیه برای ارائه و تثبیت شرک
تاریخ گواهی می دهد که ابوسفیان مجبور به اسلام ظاهری شد [4] و در حقیقت هرگز ایمان نیاورد. فرزند او معاویه نیز همان راه را در پیش گرفت و با لباس اسلام در حالی که افکار و رفتاری مملو از تزویر و حیله گری داشت از خلأ فکری پدید آمده پس از رحلت پیامبر و کنارگذارده شدن حضرت علی علیه السلام از حکومت، برای قبولاندن خود و سیاست فریبکارانه و مزوّرانه خود بهره برد.
مهمترین کاری که بنی امیه انجام داد، ممانعت از شناخته شدن انواع شرک پنهان در دین اسلام بود. بر این اساس، معاویه همواره به نام دین و با ظاهری دینمدارانه به دنبال به دست آوردن ردای حکومت بود. نکته این جا بود که مردم، نسبت به روح اسلام ناب و شناخت رگه های پنهان شرک آگاهی دقیقی نداشتند.
از این رو؛ معاویه با استفاده ریاکارانه از روش هایی همچون فتنه گری، شبهه افکنی، شایعه پراکنی، ارعاب، تطمیع، خشونت غیر انسانی و... سعی می کرد تصویری شرک آلود را به جای اسلام ناب معرفی کند.

انواع شرک هایی که دیده نشد
چنان که بیان شد، شدت مخفی شدن شرک در بین امت اسلام باعث می شد که فریب مردم به آسانی صورت گیرد.

شرک در حکومت
نقطه ورود شرک در اسلام، پس از رحلت رسول خدا صلّی الله علیه و آله و زمانی است که بر خلاف توصیه آن حضرت، امام علی علیه السلام از حکومت کنار گذاشته شد. خود این کار، به معنای شرک در حکومت است. توضیح این که؛ حکومت از طرف خداوند و با نص صریح رسول خدا صلّی الله علیه و آله به امامان معصوم پس از او واگذار شده بود با این حال، برخی، دیگران را در این امر الهی شریک دانستند و این، اولین و بزرگ ترین شرکی بود که با ترفندهای گوناگون، مخفیانه و با توجیه برخی اشخاص موجّه وارد دین مردم شد.
از آن پس، کسی الهی بودن حاکم را ضروری نمی شمرد تا جایی که در زمان یزید ملعون، کفر آشکار یزید را نیز به همین وسیله توجیه می کردند. کم نبودند افرادی که خروج امام حسین علیه السلام بر خلیفه وقت، یزید بن معاویه را دلیل موجهی برای مقابله با آن حضرت تلقی می کردند.

دلبری جاذبه های مادی
قائل شدن جایگاه تعیین کننده برای جاذبه های درهم و دینار، زر و زیور، و مقام و ریاست در تبعیت و پیروی، از جمله دیگر شرک هایی بود که به صورت مخفیانه وارد اعتقادات مردم شد؛ چنان که در زمان حکومت کوتاه امیرالمؤمنین علیه السلام، یاران معاویه به خاطر درهم و دینار در راه معاویه جانفشانی می کردند اما سپاه امام علی علیه السلام به عشق عدالت الهی حضرت رمقی نداشتند و این شیوه، اعتراض آن حضرت را به دنبال داشت تا جایی که فرمودند: رهبر شما از خدا اطاعت مى كند، شما با او مخالفت مى كنيد، امّا رهبر شاميان خداى را معصيت مى كند، از او فرمانبردارند. به خدا سوگند دوست دارم معاويه شما را با نفرات خود مانند مبادله درهم و دينار با من سودا كند، ده نفر از شما را بگيرد و يك نفر از آنها را به من بدهد. [5]
این نمونه از شرک، در حادثه کربلا به اوج خود رسید تا جایی که هزاران نفری که برای دعوت امام حسین علیه السلام نامه نوشته بودند به یکباره با جاذبه پول های ابن زیاد از اطراف مسلم بن عقیل پراکنده شدند و با پیوستن به سپاه عمر سعد، رو در روی مهمان خویش صف آرایی نمودند. آن ها حق و اسلامی را می پسندیدند که هوس های دنیایی شان را نیز برآورده کند.

شرک در ترس و تقوا
قرار بودن مسلمانان همان گونه که قرآن کریم دستور می دهد حق تقوا را به جا آورند [6] یعنی تنها از خدا و نافرمانی از او هراس داشته باشند؛ ولی هراس از غضب معاویه نیز کم کم در دل مردم جای گرفت تا جایی که مردم کوفه پس از ورود ابن زیاد به این شهر، نه تنها بر ضد او نشوریدند بلکه بسیاری از آن ها از ترس او، به سپاهش ملحق شدند در حالی که مثلاً از ترس خدا نماز هم می خواندند.

اینها گوشه‌ای از نیرنگها و عوامل شرکی بودند که هنوز هم افرادی را اسیر، و از مسیر حق دور می‌کند و تنها راه نجات از آن تقوا و بصیرت است.

پی نوشت
[1] ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام (لابن شهرآشوب) - قم، چاپ: اول، 1379 ق، ج‏1 ؛ ص56.
[2] سوره آل عمران، آیه 103؛ سوره انفال، آیه 46.
[3] نورى، حسين بن محمد تقى، مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل - قم، چاپ: اول، 1408ق، ج‏1 ؛ ص113.
[4] ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، ج 2، ص 563، تحقیق، شیری، علی، بیروت، دار الاضواء، 1411ق؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق، ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج 10، ص 57، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق.
[5] نهج البلاغه، خطبه 97.
[6] سوره آل عمران، آبه 102.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.