راز ممنوعیت تکیه و اعتماد بر دشمنان و مستکبرین

10:49 - 1399/09/17

-از جمله مواردی که امنیت و کیان اسلامی را در معرض خطر و تهدید قرار دهد، اعتماد و تکیه بر کفار و ظالمان است.

5+1

آیین مقدس اسلامی آیین عدالت محور و اخلاق مدار است، و از ارتباط با کسانی که با جامعه اسلامی سر ستیز و دشمنی ندارند، نهی نکرده است.

خدای متعال در طول حیات بشری نعمت‌های فراوانی را در اختیار انسان‌ قرار داده است که استفاده صحیح و هوشمندانه از آنها موجب سلامتی و امنیت انسان در حیات مادی است؛ نعمت‌ های فراوانی که به هیچ وجه قابل شمارش نبوده و جامعه بشری یارای حمد و سپاس آن را نداشته است. نعمت‌ هایی همچون امنیت و سلامتی،[1] ولی با این وجود جامعه انسانی نه تنها قدردان و شاکر آن نعمت‌ ها نبوده، بلکه با سوء مدیریت و عملکرد خود موجبات تباهی آنها را در حیات مادی فراهم کرده‌ است.

نعمت امنیت و چالش های مرگبار
امنیت یکی از ارکان و لوازم ضروری زندگی سعادتمند است که بسیاری از انسان ها تلاش دارند در حیات مادی زمینه‌ های دست‌ یابی به آن را برای خود فراهم سازند. امنیت اجتماعی، امنیت غذایی، امنیت اقتصادی، امنیت نظامی، امنیت سایبری، امنیت فرهنگی،... اگر انسان به اهمیت و ارزش این شاخص ارزشمند در حیات مادی واقف بود متوجه می‌ شد چنانچه این اصل مهم حیات اجتماعی با چالش مواجه شود، زندگی روزمره انسان مختل شده و بسیاری از خواسته‌‌ ها و نیازهای اساسی آنها با چالش جدی مواجه خواهد شد. این موضوع وقتی بحرانی‌ تر می‌ شود که نه فقط امنیت یک انسان، بلکه امنیت یک جامعه مختل شده و تمام امور و حیات مادی آنها در معرض تهدید و فروپاشی قرار می‌ گیرد. در ادامه به برخی از مواردی که زمینه ساز تخریب امنیت در جامعه اسلامی می‌ شود اشاره می‌ کنیم.

عدم تحلیل و درک صحیح از مسأله ی دشمن شناسی
یکی از مهمترین و مرگبارترین چالش‌هایی که امنیت و حیات جامعه انسانی را تهدید می‌ کند، سهل نگاری در مسائل دشمن شناسی و فقدان تحلیل هوشمندانه و جامع از موضع‌ گیری ها و تحرکات دشمن است. انسان‌ های ساده اندیش همواره از این موضوع غافل بوده و درک و تصور درستی از نقشه و کید دشمن و برنامه‌ های شیطانی و کشنده او ندارد. به همین جهت در روایتی بسیار زیبا امام علی(علیه السلام) لزوم بیداری و همچنین خطر سهل انگاری در این خصوص را این چنین به جامعه اسلامی تذکر می‌ دهند: «وَ إِنَّ أَخَا الْحَرْبِ الْأَرِقُ وَ مَنْ نَامَ لَمْ يُنَمْ عَنْهُ وَ السَّلَامُ؛[2] مرد جنگجو هميشه بيدار و هوشيار است، و هر كه از دشمن آسوده بخوابد دشمن نسبت به او نخواهد خفت. و السلام». خدای متعال آیات متعددی از قرآن کریم را به این موضوع راهبردی و اساسی اختصاص داده و انسان را با دشمنانی که حیات جامعه اسلامی را با چالش جدی مواجه می‌ کنند آشنا فرموده و جامعه اسلامی را متوجه دشمنی و کینه دیرینه یهودیان کرده و جامعه اسلامی را از این دشمنی آگاه ساخته است[3] جامعه و افرادی که از این کینه و دشمنی با خبر نیستند یا اصلاً باوری به این مباحث ندارند به طور قطع و یقین به راحتی در دام و کمین دشمن گرفتار خواهند شد.

تکیه و اعتماد به دشمن
یکی دیگر از چالش‌ های بسیار خطرناکی که جامعه اسلامی را در ورطه‌ ی فروپاشی قرار می‌ دهد، تکیه و اعتماد به دشمن در مباحث مختلف زندگی اجتماعی، از جمله علمی، اقتصادی، نظامی، فرهنگی، درمانی و بهداشتی است. از این رو باری تعالی با یک هشدار سخت این چنین جامعه اسلامی را از تبعات خطرناک تکیه بر کفار و دشمنان دین برحذر می‌ دارد: «وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ؛[4] و بر ظالمان تكيه ننماييد، كه موجب مى‌ ‏شود آتش شما را فرا گيرد؛ و در آن حال، هيچ ولىّ و سرپرستى جز خدا نخواهيد داشت؛ و يارى نمى‌ ‏شويد!».

راز ممنوعیت تکیه و اعتماد بر دشمنان و مستکبرین

1-عقب ماندگی فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی
اصولا تكيه و اعتماد بر ديگران كه در شكل وابستگى آشكار می‌ شود، نتيجه‌ ‏اى جز بدبختى نخواهد داشت چه رسد به اينكه اين تكيه ‏گاه، ظالم و ستمگر باشد. جامعه پيشرو و پيشتاز و سربلند و قوى، جامعه‏‌ اى است كه روى پاى خود ایستاده باشد.[5] جامعه و کشوری که تمام فکر و ذهن خود را معطوف به کمک و یاری دشمنان کرده است، علاوه بر اینکه روح عزت، استقلال، خودکفایی و امنیت خود را در معرض تضعیف قرار می‌ دهد، ملت خود را در یک عقب ماندگی دردناک، به مرگ تدریجی مبتلا خواهد کرد.

2-گرفتار شدن در آتش و کینه جهنمی
خدای متعال در آیه‌ ای دیگر پرده از رازی بر می‌ دارد که گویای کینه و دشمنی حداکثری برخی اقوام و ملل با جامعه اسلامی است، دشمنی و کینه‌ ای که هیچگاه به دنبال مصالح و منافع جامعه اسلامی نبوده، به طوری که  اگر توانایی و امکانات کافی نیز فراهم شود در جهت براندازی اقدام خواهند کرد: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ كَفَرُوا بِما جاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ؛[6] اى كسانى كه ايمان آورده‏ ايد! دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگيريد! شما نسبت به آنان اظهار محبّت مى ‏كنيد، در حالى كه آنها به آنچه از حقّ براى شما آمده كافر شده ‏اند». در آیه دیگر این کینه و دشمنی این چنین بیان شده است: «لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا؛[7] قطعاً سخت‏ترين دشمنان اهل ايمان را يهوديان و مشركان خواهى يافت».

3-ممانعت از هر گونه خیر و منفعت
برخی افراد ساده اندیش این چنین می‌ پندارند که برای گشایش اقتصادی و تقویت و رونق تولید ملی باید در برابر ابر قدرت های جهانی سر تعظیم فرو آورد و دست دوستی سوی آنها دراز کرد و چشم امید به سوی آنها دوخت این در حالی است که از آیات الهی استفاده می شود که انتظار امداد رسانی از سوی آنها چیزی جز ساده اندیشی نیست؛ چرا که  آنها به دنبال خیر رسانی به امت اسلامی نبوده، بلکه تنها انگیزه آنها تثبیت منافع خودشان است. «ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ؛[8] نه كفّار از اهل كتاب ونه مشركان، هيچ كدام دوست ندارند كه از طرف پروردگارتان به شما هيچ خيرى برسد». از برخی آیات به خوبی بدست می‌ آید که آنها نه تنها خیر و منفعتی برای جامعه اسلامی ندارند، بلکه اگر بر کیان اسلامی تسلط یابند از هیچ گونه بدی در حق جامعه اسلامی دریغ نخواهند ورزید: «إِنْ يَثْقَفُوكُمْ يَكُونُوا لَكُمْ أَعْداءً وَ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ وَ وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ؛[9] اگر آنها بر شما مسلّط شوند، دشمنانتان خواهند بود و دست و زبان خود را به بدى كردن نسبت به شما مى‌‏ گشايند، و دوست دارند شما به كفر بازگرديد!».

سخن آخر:
ممنوعیت دوستی و ارتباط با کفار به معنای قطع هر گونه ارتباط با آنان نیست؛ چرا که در میان آنها امت هایی وجود دارند که در مقام ستیز نیستند و دشمنی و جنگی با کیان اسلامی ندارد، برخی از آیات الهی از ارتباط با آنها هیچ گونه نهی ندارد، بلکه رابطه اخلاق مدارانه با آنها را نیز توصیه می‌نماید: «خدا شما را از نيكى كردن و رعايت عدالت نسبت به كسانى كه در راه دين با شما پيكار نكردند و از خانه و ديارتان بيرون نکردند، نهى نمى‏‌ كند؛ چرا كه خداوند عدالت‏ پيشگان را دوست دارد. تنها شما را از دوستى و رابطه با كسانى نهى مى ‏‌كند كه در امر دين با شما پيكار كردند و شما را از خانه‌ هايتان بيرون راندند يا به بيرون‏ راندن شما كمك كردند و هر كس با آنان رابطه دوستى داشته باشد ظالم و ستمگر است!».[10]

پی نوشت ها:
[1].الخصال:ص۳۴ ح۵، بحار الأنوار: ج ۸۱ ص ۱۷۰ ح۱. « نِعمَتانِ مَكفورَتان؛ الأَمنُ وَالعافِيَهْ؛ دو نعمت قدرشان ناشناخته است: امنيّت و سلامت».
[2]. نهج البلاغه، نامه ۶۲.
[3]. ر.ک: سوره مبارکه مائده، آیه 51.
[4]. سوره مبارکه هود، آیه 113.
[5]. مکارم شیرازی، تفسير نمونه، ج‏9، ص262.
[6]. سوره مبارکه ممتحنه، آیه1.
[7]. سوره مبارکه مائده آیه 82.
[8]. سوره مبارکه بقره آیه 105.
[9]. سوره مبارکه ممتحنه، آیه 2.
[10]. همان، آیات 8و9.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.