نقش معرفت، در بهره مندی از شفاعت حضرت معصومه (س)

23:38 - 1399/09/15

در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها، قدر زیارتت را بدان تا جواز بهشت را دریافت کنی. بازماندگان، زیارت از دور را دریابند!

زیارت حضرت معصومه

-مقام حضرت معصومه سلام الله علیها به اندازه ای است که قدرت و اذن شفاعت از همه شیعیان را دارد. زائران آن حضرت نیز به شرط معرفت و درک این مقام والا می توانند مشمول شفاعت آن حضرت شده و بهشت را برای خود تضمین کنند.

نقش معرفت در ارتقاء ایمان
فهم و معرفت، نقش به سزایی در کیفیت ایمان انسان دارد چنان که قرآن کریم می فرماید: «هَلْ يَسْتَوِي الَّذينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْباب‏؛ [1] آيا كسانى كه مى‏‌دانند و كسانى كه نمى‏‌دانند يكسانند؟ تنها خردمندانند كه پندپذيرند.» درجه و رتبه مؤمنان رابطه مستقیمی با گستره و کیفیت معرفتشان نسبت به ابعاد گوناگون شریعت دارد. بر این اساس، دین اسلام را از یک نظر می توان مجموعه ای از حقوق مختلف مربوط به خدا، مردم و خود انسان دانست که شناسایی حقیقی آن ها موجب کمال روز افزون انسان خواهد شد.

اهمیت معرفت به اهل بیت علیهم السلام
سلسله راهنمایان الهی اعم از پیامبران، اوصیاء و اولیای الهی اگر چه در انجام رسالت های خویش خالصانه عمل کرده و اجر و مزد خود را تنها از خدای متعال خواسته اند اما به معنی آن نیست که حقی بر عهده مردم ندارند بلکه بر مردم لازم است حقوق ایشان را بدانند، بپذیرند و اداء نمایند. متون دینی نیز بر همین مسأله تأکید دارند مثل این که  در مورد اهمیت معرفت نسبت به امام معصوم هر زمان، از رسول خدا صلّی الله علیه و آله نقل شده که فرمودند: «مَنْ مَاتَ وَ لَيْسَ لَهُ إِمَامٌ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّة؛ [2] که هر کس بمیرد و امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلی مرده است.»
روایاتی از این قبیل، اهمیت فوق العاده شناخت و معرفت نسبت به امام معصوم را یادآور می شود و به همان نسبت، جایگاه امام و امامت را نیز بیان می کنند. البته نباید از نظر دورداشت که شناخت و معرفت امام نیز مراتبی دارد که حداقل آن، شناخت شناسنامه ای و اعتقاد به امامت ایشان است.
پس از معصومین، محبت و مودت به امامزادگان نیز متناسب با مقام هر امامزاده، دارای اثرات دنیوی و اخروی است. در این میان، جایگاه حضرت معصومه سلام الله علیها پس ازحضرت زهرا سلام الله علیها به عنوان تنها دو بانویی که زیارتنامه مأثور از سوی امام معصوم دارند تابنده و درخشان است.

جایگاه معرفت و زیارت حضرت معصومه سلام الله علیها
زیارت اهمیت معرفت و زیارت افراد تنها مخصوص معصومین علیهم السلام نیست بلکه برای همه افراد و متناسب با شأن و جایگاهی که در نزد خدای متعال دارند قرار داده می شود؛ چنان که در زیارتنامه حضرت معصومه سلام الله علیها که از حضرت امام رضا علیه السلام به دست ما رسیده می خوانیم: «یا فَاطِمَةُ اشْفَعِی لِی فِی الْجَنَّةِ فَإِنَّ لَک عِنْدَاللَّهِ شَأْناً مِنَ الشأْنِ؛ [3] ای فاطمه (معصومه(س))! شفیع من در بهشت باش که تو را در پیشگاه خداوند منزلت بزرگی است.» بنابراین، مقام شفاعتی که به حضرت معصومه سلام الله علیها رسیده در اثر شأن و جایگاهی است که در نزد خدای متعال دارند.

گستره شفاعت حضرت معصومه سلام الله علیها
اجازه یافتن حضرت معصومه برای شفاعت تمامی شیعیان، نکته بسیار مهمی است که حاکی از اوج مقام ایشان نزد خدای متعال است چرا که شاید هیچ غیر معصومی به این اندازه قدرت و اذن شفاعت دریافت نکرده است. امام صادق علیه السلام در این باره می فرمایند: «أَلَا إِنَّ لِلْجَنَّةِ ثَمَانِيَةَ أَبْوَابٍ ثَلَاثَةٌ مِنْهَا إِلَى قُمَّ تُقْبَضُ فِيهَا امْرَأَةٌ مِنْ وُلْدِي اسْمُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُوسَى وَ تُدْخَلُ‏ بِشَفَاعَتِهَا شِيعَتِي الْجَنَّةَ بِأَجْمَعِهِمْ؛ [4] آگاه باشید که بهشت هشت در دارد که سه در آن به سوی قم است. در شهر قم زنی از فرزندان من رحلت می‌کند که اسمش فاطمه دختر موسی (علیهما السلام) است و با شفاعت او تمام شیعیان من وارد بهشت می‌شوند!»

اهمیت شناسایی شدن برای شفاعت در قیامت
وارد شدن به بهشت به وسیله شفاعت شفیعان در روز قیامت می‌تواند منوط به شناسایی از طریق شفیع مورد نظر باشد. به عبارت دیگر، برای این که مثلاً از شفاعت حضرت معصومه سلام الله علیها برخوردار شویم باید به عنوان زائر آن حضرت شناخته شویم؛ چنان که در زیارتنامه آن حضرت ضمن سلام به ایشان، همین مطلب را درخواست می کنیم و می گوییم: «السَّلامُ عَلَيْكِ عَرَّفَ اللَّهُ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ فِي الْجَنَّةِ وَ حَشَرَنَا فِي زُمْرَتِكُمْ وَ أَوْرَدَنَا حَوْضَ نَبِيِّكُمْ وَ سَقَانَا بِكَأْسِ جَدِّكُمْ مِنْ يَدِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ؛ [5] اى دختر موسى بن جعفر! سلام بر تو، خدا بین ما و شما در بهشت شناسایى برقرار کند و در گروهتان محشور دارد، و بر حوض پیامبرتان واردمان نماید و به ما با جام جدّتان، از دست على بن ابى طالب بنوشاند؛ درودهاى خدا بر شما باد.»
از عبارات فوق می‌توان چنین احتمال داد که شناخته شدن، مقدمه بهره مندی از شفاعت و مواهب پس از آن باشد. حال، سؤال این است که راه این که به عنوان یک زائر حضرت معصومه سلام الله علیها شناخته شویم چیست؟

زیارت با معرفت؛ شناسنامه زائران حضرت معصومه
زائران کریمه اهل بیت شایسته ورود به بهشتند بلکه بهشت بر آن ها واجب است چنان که امام صادق علیه السلام می فرمایند: «فَمَنْ زَارَهَا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّة؛ [6] پس هر کسی او را زیارت کند، بهشت بر او واجب می شود.» اما سؤال این است که آیا هر زیارتی می تواند موجب برخورداری از این تضمین شود؟ و به عبارت دیگر، چه زیارتی را می توان واقعی و معتبر نامید؟
پاسخ این پرسش را می توانیم در روایت امام رضا علیه السلام بیابیم که فرمودند :«مَنْ زَارَهَا عَارِفاً بِحَقِّهَا فَلَهُ الْجَنَّة؛ [7] هر کسی او را در حالی که به حقش آشناست، زیارت کند، بهشت بر او واجب می شود.» آن چه روشن است، حضرت معصومه سلام الله علیها همانند ائمه معصومین دارای مقام امامت نبودند بنابراین، معرفت به حق حضرت معصومه سلام الله علیها  به معنای شأن و جایگاه ویژه ای (که چه بسا همان مقام شفاعت یا معادل آن باشد) است که در زیارت آن حضرت نیز از آن یاد می شود و می خوانیم: «یا فَاطِمَةُ اشْفَعِی لِی فِی الْجَنَّةِ فَإِنَّ لَک عِنْدَاللَّهِ شَأْناً مِنَ الشأْنِ؛ [8] ای فاطمه (معصومه(س))! شفیع من در بهشت باش که تو را در پیشگاه خداوند منزلت بزرگی است.»
نتیجه آن که، اعتراف به طهارت، تزکیه، علم و به طور خلاصه جایگاه منحصر به فرد ایشان در بین غیرمعصومین، جزئی از معرفت مورد نیاز برای مفید واقع شدن زیارت آن حضرت و بهره مندی از شفاعت در آخرت به شمار می رود.

پی نوشت
[1] سوره زمر آیه 9.
[2] هلالى، سليم بن قيس‏؛ كتاب سليم بن قيس الهلالي‏، ناشر: الهادى‏، قم، 1405 ق، ج 2، ص 932.
[3] قمی، شیخ عباس؛ مفاتیح الجنان، زیارتنامه حضرت معصومه سلام الله علیها.
[4] مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى‏؛ بحار الأنوار( ط- بيروت)، ناشر: دار إحياء التراث العربي‏، بیروت،  1403 ق‏، ج 57، ص 228، ح 59.
[5] قمی، شیخ عباس؛ مفاتیح الجنان، زیارتنامه حضرت معصومه سلام الله علیها.
[6] مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار( ط- بيروت)، ناشر: دار إحياء التراث العربي‏، بیروت، 1403 ق، ج 57، ص 217.
[7] همان، ج 99، ص 266.
[8] قمی، شیخ عباس؛ مفاتیح الجنان، زیارتنامه حضرت معصومه سلام الله علیها.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.