شایدها و بایدهای زیارت از راه دور معصومین علیهم السلام

09:55 - 1399/10/10

هر روز، از راه دور، می توانیم با یک سلام، عرض ارادت خود به خاندان وحی را تقدیم معصومین علیهم السلام کنیم.

زیارت از راه دور

زیارت از راه دور در شرایطی که زیارت از راه نزدیک مقدور نباشد جایگزین خوبی برای استفاده از برکات فراوان زیارت معصومین علیهم السلام است. زیارت از راه دور، به خانه های ما، نور معنویت و شمیم روح افزای اهل بیت علیهم السلام را هدیه می دهد.

هر کس حتی برای یک بار، صفا و حال و هوای زیارت یکی از معصومین علیهم السلام را چشیده باشد دلباخته زیارت می شود و دوست دارد هر چقدر هم که راهش دور باشد لااقل سالی یک بار همان حال و هوا را تجربه کند. شیعیان، بی جهت این قدر مشتاق زیارت نیستند چرا که می دانند برکات دنیوی و اخروی فراوانی در زیارت نهفته است و بارها آن را تجربه کرده اند یا به چشم دیده اند و چه صفایی دارد زیارت امام رضا علیه السلام که ولی نعمت همه خصوصاً ما ایرانی هاست!
اما با شیوع کرونا و لزوم پرهیز از تجمعات، زیارت از نزدیک امام رضا علیه السلام نیز به راحتی آنچه در گذشته بوده مقدور نیست و سؤال مشتاقان زیارت امام رضا علیه السلام این است که چگونه می توان این خلأ را پوشش داد و از برکات و ثواب های فراوان زیارت امام رضا علیه السلام همانند زیارت از نزدیک بهره برد؟ البته این سؤال قبل از این نیز مطرح بوده زیرا ائمه معصومین علیهم السلام نور هدایتند و ارتباط با آن ها هر چه بیشتر باشد بهتر است اما طبیعی می‌باشد که انسان همیشه نمی تواند به زیارت آنها از نزدیک نائل شود و راه حل آن در این است که از دور با ایشان ارتباط برقرار کند.

حضور معنوی زائر نزد معصوم علیه السلام
زیارت، ماهیتی معنوی و غیر مادی دارد از این رو کسانی حقیقت آن را به دست آورده و درک می کنند که ارتباط قلبی و معنوی قوی تری با امام معصوم برقرار کنند و در واقع حضور روحی و معنوی جدی تری نزد امام علیه السلام داشته باشند. بر این اساس چه بسیارند افرادی که در کنار ضریح مطهر هستند ولی اصلاً حضور معنوی در نزد امام ندارند یا به اندازه برخی دیگر که دورتر از حرم مطهر هستند ارتباط روحی با امام علیه السلام برقرار نکرده اند.
این مسأله در تمام عبادات و حتی ایمان نیز مطرح می شود. به عبارت دیگر، گر چه ظاهر بسیاری از کارها عبادی است اما آن چه موجب قبولی آن ها می شود ارتباط قلبی، نیت و حضور قلب در آنهاست. با این وصف، می توان قلب و روح را مثلاً به محضر امام رضا علیه السلام شرفیاب کرد در حالی که ممکن است صدها یا حتی هزاران کیلومتر از مرقدش دور باشیم.
بنابراین، ملاک مهم ارزش سنجی زیارت، روح زیارت و معرفت زائر است. به همین خاطر است که برای زیارت امام رضا علیه السلام درجات و مراتب متفاوتی از ثواب قرار داده شده است. یعنی هر چه معرفت بیشتر، ثواب نیز بیشتر! چنان که برای زیارت امام رضا علیه السلام ثواب هایی معادل هفتاد حج، هزار حج تا یک میلیون حج مقبول و بیشتر از آن نقل شده است. [1]

فیض همیشگی معصوم و نیاز همیشگی ما
امامان چه در زمان حیات و چه پس از رحلتشان از این دنیا، سرچشمه همه خوبی ها و بهترین منبع برای رشد و تعالی به سوی کمال و هدایتند و زیارت، بهترین راه برای استفاده از فیض الهی آنان است چنان که امام صادق علیه السلام می فرمایند: «مَنْ زَارَنَا فِي مَمَاتِنَا فَكَأَنَّمَا زَارَنَا فِي مَحْيَانَا؛ [2] کسی در زمان مرگ ما، قبرهای ما را زیارت کند، مانند کسی است که در زمان حیاتمان ما را زیارت کند.» از این رو، هدف زائر آن است که از طریق ارتباط با امام معصوم، راه خود را به سوی کمال و تعالی هموار کند. حال سوال اینجا است که اگر فرصت زیارت از نزدیک میسر نشود مثل شرایط فعلی شیوع کرونا یا مثل زیارت امام زمان عجّل الله تعالی فرجه که در غیبت به سر می برند، در این صورت از چه راهی باید از فیض حضور در محضرشان بهره بریم؟ پاسخ روشن است؛ معصومین علیهم السلام در هر کجای دنیا که باشیم قابل دسترسی هستند زیرا آن ها حجت خدا بر خلق و واسطه فیض الهی هستند لذا باید در هر حال و شرایطی در دسترس باشند و هستند چنان که در مورد ایشان می خوانیم: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَقِدُ حُرْمَةَ صَاحِبِ هَذَا الْمَشْهَدِ الشَّرِيفِ فِي غَيْبَتِهِ، كَمَا أَعْتَقِدُهَا فِي حَضْرَتِهِ؛ [3] خدایا من حرمت صاحب این زیارتگاه را در غیابش همانند حضورش باور دارم.»
از هر جا و در هر حالی که باشیم می توانیم با عرض ارادتی صمیمی و با حضور قلب به هر اندازه که می خواهیم کام تشنه جانمان را از زلال زیارت سیراب کنیم و همزمان از آثار و برکات زیارت از راه دور بهره مند شویم. چنان که امام صادق علیه السلام می فرمایند: «إِذَا بَعُدَتْ بِأَحَدِكُمُ الشُّقَّةُ وَ نَأَتْ بِهِ الدَّارُ فَلْيَعْلُ أَعْلَى مَنْزِلِهِ وَ لْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ وَ لْيُومِ بِالسَّلَامِ إِلَى قُبُورِنَا فَإِنَّ ذَلِكَ يَصِلُ إِلَيْنَا؛ [4] هر گاه مسافت و راه بر يكى از شما دور بود (و نتوانست خود را به قبور ما برساند) پس بر بام خانه خود رود و دو ركعت نماز به جاى آورد و با اشاره به سوى قبر ما بر ما سلام فرستد، پس به راستى كه آن سلام به ما خواهد رسيد.»

آثار زیارت از راه دور
با توجه به انعطاف پذیری گسترده زیارت از راه دور از نظر زمان و مکان و شرایط، می تواند به عنوان یک فرصت فوق العاده تربیتی مورد استفاده قرار گیرد. آوردن صفا و معنویت ارتباط با معصومین علیهم السلام در محیط خانه، انس اهل خانه به خصوص فرزندان با زیارت، تقویت باورهای دینی، انسجام بین افراد خانواده از جمله برکات فراوان زیارت از راه دور به شمار می روند. امام رضا علیه السلام و دیگر معصومین علیهم السلام سلام ما را چه از راه دور باشد و چه از راه نزدیک می شنوند و جواب سلاممان را می دهند چنان که در اذن دخول برای زیارت مرقد شریف اهل بیت علیهم السلام می خوانیم: «وَ أَعْلَمُ أَنَّ رَسُولَكَ وَ خُلَفَاءَكَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ، أَحْيَاءٌ عِنْدَكَ يُرْزَقُونَ، يَرَوْنَ مَقَامِي، وَ يَسْمَعُونَ كَلامِي، وَ يَرُدُّونَ سَلامِي ‏؛ [5] و می‌دانم که رسولت و جانشینانت همواره زنده‌اند و نزد تو روزی می‌خورند، محل ایستادنم را می‌بینند و سخنم را می‌شنوند و به سلامم پاسخ می‌دهند.» ائمه اطهار علیهم السلام پاسخ سلام ما را در حالی که شاید در خانه هستیم می دهند و آن پاسخ، همانند چراغی، محل زندگی و دل های اهل خانه را روشن می کند.

پی نوشت
[1] كلينى، محمد بن يعقوب؛ الكافي( ط- الإسلامية)، ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران، 1407 ق، ج 4، بَابُ فَضْلِ زِيَارَةِ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا علیه السلام.
[2] مفيد، محمد بن محمد؛ كتاب المزار- مناسك المزار( للمفيد)، ناشر: كنگره جهانى هزاره شيخ مفيد- رحمة الله عليه‏، قم، 1413 ق، ص 201.‏
[3] كفعمى، ابراهيم بن على عاملى؛ المصباح للكفعمي( جنة الأمان الواقية)، ناشر: دار الرضي( زاهدي)، قم، 1405 ق، ص 473.
[4]  كلينى، محمد بن يعقوب؛ الكافي( ط- الإسلامية)، ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران، 1407 ق، ج 4، ص 587، ح 1.
[5] كفعمى، ابراهيم بن على عاملى؛ المصباح للكفعمي( جنة الأمان الواقية)، ناشر: دار الرضي( زاهدي)، قم، 1405 ق، ص 473.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.