رفتار شناسی حضرت زهرا(س) با حسنین(ع) درحدیث کساء

07:23 - 1399/10/26

-رفتار فاطمه زهرا(س)  به عنوان محور خلقت هستی و مادر امامت، با فرزندانش در فرازهایی از حدیث کساء به عنوان مدل رفتاری اسلامی برای خانواده ها می‌باشد.

حدیث کساء

حدیث کساء ، در بیان مقام اهل بیت(ع) درآیه تطهیر وارد شده و ائمه بزرگوار در مواردی به این حدیث استناد کرده اند.در فرازهایی از این حدیث، رفتار سرشار از محبت و عطوفت فاطمه زهرا س نسبت به فرزندانش را شاهد هستیم؛ که با کاربردی کردن این رفتارها می توان الگوی تربیتی مناسبی برای خانواده ها درنحوه برخورد در برابر فرزندان ارائه کرد.

این حدیث گران سنگ بیان شأن نزول آیه تطهیر است و از مهم ترین براهین شیعه برای اثبات عصمت اهل بیت(ع) می باشد.«إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَيتِ وَيُطَهِّرَكُم تَطهيرًا؛ خداوند فقط می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.» حدیث کساء، در فضیلت پیامبر(ص)، امام علی(ع)، فاطمه زهرا(س) و حسنین(ع) که به پنج تن آل عبا شهرت یافته اند می باشد. این حدیث، روایتی جذاب از پنج بزرگواری که محور هستی هستند؛ فاطمه معرف دیگران می شود، فاطمه و پدرش؛ فاطمه و شوهرش، فاطمه و فرزندانش. این حدیث فرازهایی ناب از معرفت اهل بیت (ع) و نمونه یک خانواده کامل را معرفی می کند که می توان  سبک زندگی شیعه را در طی این فراز ها ترسیم کرد.

حدیث کسا در سیره علماء
در سیره بزرگان و علما اهتمام و اهمیت به این حدیث گرانقدر مشهود است چنانکه توجه و عنایت خاصه به این حدیث داشتند. ازجمله در سیره آیت الله بهجت، که از چشم گیر ترین کارهای ایشان قرائت دائمی حدیث کساء بوده؛ و در سیره ایشان بود که هرشب این دعا را بخوانند. در سیره آیت الله قاضی نقل شده که ایشان اعتقاد زیادی به حدیث کساء داشتند و اگر کسی برای حل مشکلش از ایشان توصیه یا سفارشی میخواست ایشان سفارش به حدیث کساء میکردند. و در سیره آیت الله گلپایگانی نیز وارد شده که ایشان در مواقع مشکلات متوسل به حدیث کساء شده و به دیگران هم توصیه می کردند.

رفتار شناسی
یکی از نکات قابل تأمل این حدیث گرانقدر عبارات سرشار از محبت، و احترامی که وجود مقدس حضرت زهرا(س) در مواجهه با فرزندانش به کارمی برد.عبارات سرشار از محبت و مهرکه شخصیت فرزندانش را شکل می دهد.
«..... وَاِذا بِوَلَدِىَ الْحَسَنِ قَدْ اَقْبَلَ وَقالَ السَّلامُ عَلَیْكِ یا اُمّاهُ فَقُلْتُ وَعَلَیْكَ السَّلامُ یا قُرَّةَ عَیْنى وَثَمَرَةَ فُؤ ادى ..... وَاِذا بِوَلَدِىَ الْحُسَیْنِ قَدْ اَقْبَلَ وَقالَ السَّلامُ عَلَیْكِ یا اُمّاهُ فَقُلْتُ وَعَلَیْكَ السَّلامُ یا وَلَدى وَیا قُرَّةَ عَیْنى وَثَمَرَةَ فُؤ ادى؛ .... پس ساعتى نگذشت كه دیدم فرزندم حسن وارد شد و گفت سلام بر تو اى مادر گفتم : بر تو باد سلام اى فرزند من و اى نور دیده ام و میوه دلم.... ساعتى نگذشت كه فرزندم حسین وارد شدو گفت : سلام بر تو اى مادر گفتم : سلام بر تو باد اى فرزند من و اى نور دیده ام و میوه دلم .»
در این فراز کوتاه، مهر مادر نسبت به فرزندان نکاتی درخور توجه است که به آن پرداخته می شود.  
نکته اول اینکه حضرت زهرا(س) در پاسخ به فرزندانش هنگام وارد شدن بر ایشان به یک شیوه و یکسان پاسخ می دهند. و تفاوتی در پاسخ گویی ندارد. این یکی از کلیدی ترین نکاتی هست که در تربیت فرزندان در خانواده، امری مهم و درخور توجه می باشد. تفاوت قایل نشدن در پاسخ و عدم تبعیض بین فرزندان یکی از عوامل مهم در کنترل حسادت در بین فرزندان در خانواده و یا در جامعه می باشد.
نکته  دوم  این فراز از حدیث ، احترام و شخصیت دهی به فرزندان می باشد. فرزندان خود را اگر چه خردسال هستند ولی توجه به شخصیت آنها داشته باشیم. این نکته را در نظر داشته باشیم که حضرت در پاسخ سلام فرزندان خود علاوه بر پاسخ به سلام، احترام و توجه به شخصیت آنها دارد. گاهی ممکن است در برخی موارد حتی سلام کودکان خردسال پاسخ داده نشود و به آنها توجه نشود.
نکته سوم اینکه حضرت در پاسخ به فرزندانش عاطفی ترین و محبت آمیز ترین خطابات را بکار میگیرد؛ به نحوی که سلام آنها را با احساسی ترین کلام مورد خطاب قرار می دهد؛ «میوه دلم، نوردیده» این گونه پاسخ دهی شخصیت کودک را کامل می  کند و میتوان از همین فراز به ظاهر کوتاه اما پرنغز، این حدیث ارزشمند، مدل و الگوهای تربیتی ارائه شود. مخصوصا در زندگی ماشینی و مجازی امروزه که محبت و ارتباط عاطفی در بین خیلی از خانواده ها کم رنگ شده است. نکات این حدیث را بصورت عملی و کاربردی در زندگی خود پیاده کنیم. ما در سیره اهل بیت(ع) و متون دینی خود مدل های کامل خانواده اسلامی را داریم؛ اما متأسفانه به جای توجه به آموزه های اسلامی و دینی خواسته یا ناخواسته گرفتار سبک زندگی غربی شده و ارتباطات بین والدین و فرزندان روز بروز بحرانی تر می شود. امید است با عملی تر کردن آموزه های اسلامی سبک زندگی اسلامی را بتوان در جامعه پیاده کرد.

نویسنده: آسیه آخوند قرقی

پی نوشت:
الأحزاب آیه ۳۳
مفاتیح الجنان

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.