ولادت پیامبر-ص ارسال رصد

زندگینامه حضرت آدم و حوا علیهما السلام

11:30 - 1400/01/19

-حضرت آدم علیه السلام، پدر همه انسان ها است و کنیه معروفش‌ ابو البشر می باشد.

زندگینامه ابوالبشر، آدم علیه السلام

حضرت آدم علیه السلام پیامبری بود که خدای متعال در مقاطع گوناگون بر او وحی می‌فرستاد. به برخی از جلوه‌های زندگی ایشان در قرآن کریم اشاره شده است. دوران زندگی حضرت آدم علیه السلام را می‌توان در چند بخش «قبل از خلقت»، «پس از خلقت»، «زندگی در بهشت» و «بعد از هبوط به زمین» مورد بررسی قرار داد.

حضرت آدم علیه السلام، پدر همه انسان ها است و کنیه معروفش‌ ابو البشر می باشد. آدم علیه السلام پیامبری بود که خدای متعال در مقاطع گوناگون بر او وحی می‌فرستاد. به برخی از جلوه‌های زندگی ایشان در قرآن کریم اشاره شده است. دوران زندگی حضرت آدم علیه السلام را می‌توان در چند بخش «قبل از خلقت»، «پس از خلقت»، «زندگی در بهشت» و «بعد از هبوط به زمین» مورد بررسی قرار داد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، علت نام گذاری ایشان به «آدم» را اینگونه بیان فرموند: «براى این‌که از خاک روى زمین و أدیم (پوسته) آن خلق شد.»[1]

قبل از خلقت حضرت آدم و حوا
خداوند متعال، زمانی که اراده کرد، حضرت آدم را خلق کند و او را خلیفه خود در زمین قرار دهد، ملائکه اعتراض کردند و معتقد بودند این مخلوق، در زمین فساد و خونریزی خواهد کرد.[2] در اینکه ملائکه از کجا می دانستند که این مخلوق اهل فساد و خونریزی است، احتمالات مختلفی وجود دارد. با استفاده از روایات، اجمالاً می‌توان برداشت کرد که قبل از حضرت آدم علیه السلام، نسل و یا نسل‌هایی شبیه انسان، وجود داشتند که عملکرد آن ها را ملائکه دیده بودند. امام باقر علیه السلام فرمودند: «خدای عز و جل چون اين آفريدگان و اين جهان را فانی نمود و بهشتيان را در بهشت و دوزخيان را در دوزخ جای داد، جهانی از نو آفريد. زميني آفرید كه غیر از اين زمين بود و آسماني آفرید كه غیر از اين آسمان بود. شايد تو را عقيده بر اين است كه فقط همين يك جهان را آفريده است؟ و معتقدی كه خدای عز و جل به جز شما بشری را نيافريده است؟ بلكه به خدا قسم همانا خدای تبارك و تعالي هزار هزار جهان و هزار هزار آدم آفريده است كه تو در آخر آن جهان ها و آن آدميان می باشی.»[3]

خلقت حضرت آدم و حوا علیهما السلام
خداوند ایشان را از گل خلق کرد و برای قانع کردن فرشتگان، ظرفیتی را در حضرت آدم علیه السلام ایجاد کرد و کلماتی را به او آموخت، سپس آنها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود: «اگر راست مى‌گوييد، از اسامى اينها به من خبر دهيد.»[4] امام صادق عليه السلام در مورد علم حضرت آدم علیه السلام فرمودند: «تمام زمين‌ها، كوهها، دره‌ها، بستر رودخانه‌ها و حتّى همين فرشى كه در زير پاى ماست، به آدم شناسانده شد.»[5]

بعد از خلقت حضرت آدم و حوا علیهما السلام
خداوند متعال به تمام ملائکه دستور داد که بر خلیفه خود حضرت آدم، سجده کنند. تمامی ملائکه سجده کردند ولی ابلیس که از جنیان بود و مامور به سجده بر آدم، از دستور خداوند، متکبرانه سرپیچی کرده و مورد غضب خدا قرار گرفت.[6]

هبوط حضرت آدم و حوا علیهما السلام
زمانی که شیطان نافرمانی کرد و مورد غضب خدا قرار گرفت، کمر همت به دشمنی و فریب حضرت آدم و حوا بست. خداوند متعال، آدم و حوا را از فریب شیطان بر حذر داشت و به آنها فرمود: «مبادا به این درخت نزدیک شده و از آن بخورید.» ولی شیطان آن ها را فریب داد و از آن درخت خوردند و از آن جایگاه هبوط کردند.[7] «هبوط» به معنای پایین آمدن از بلندی و در مقابل صعود (بالا رفتن) است.[8] نکته مهم این است که شیعه معتقد است تمام انبیاء الهی معصوم هستند و گناه نمی کنند و این عملکرد حضرت آدم علیه السلام، گناه نبوده، بلکه ترک اولی بوده است.

توبه حضرت آدم و حوا
بعد از اخراج از بهشت، آنها توبه کردند و جبرئیل به آنها جملاتی آموزش داد تا با آن توبه کنند و خداوند توبه ایشان را پذیرفت؛ چرا که خداوند توبه‌پذیر و مهربان است.[9]
در دسته‌ای از روایات شیعه در تبیین و تفسیر کلمات و جملاتی که به وسیله آن، توبه آنها مورد پذیرش واقع شد، آمده است که مراد از آنها انوار رسول اکرم و دیگر معصومان علیهم السلام است، بدین معنا که انوار آن بزرگواران، همان مقاماتی است که حضرت آدم علیه السلام آن‌ را تلقّی و دریافت کرد و در پی آن، زمینه نجات او فراهم گردید. به دیگر سخن، مقصود از «کلمات» تعلیم اسماء بهترین مخلوق‌های خدا، یعنى محمد و على و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام، بوده است و آدم با توسل به این کلمات از درگاه خداوند تقاضاى بخشش نمود و خدا او را بخشید.[10] بعضی از منابع اهل تسنن نیز این مطلب را بیان کرده اند.[11]

فرزندان آدم و حوا علیهما السلام
حضرت آدم و حوا دارای فرزندان زیادی بودند، که مهم ترین فرزندان ایشان، هابیل و قابیل و شیث می باشند. اهمیت این سه نفر از آن جهت است که اولین جنایت روی زمین توسط قابیل رقم خورد و از روی حسد، دست خود را به خون برادرش آلوده کرد و هابیل را به قتل رساند. بعد از گذشت پنج سال، خداوند متعال، شیث را به آن ها عطا کرد که جانشین و وصی حضرت آدم علیه السلام شد.[12]

وفات حضرت آدم و حوا
مشهور است که حضرت حوا در عربستان و در شهر جده دفن شده اند و علت نام گذاری این شهر نیز، به احترام ایشان است و حضرت آدم علیه اسلام نیز که طبق بعضی از نقل ها بین نهصد و سی تا هزار سال عمر کرده است[13] ابتدا در حرم خدا دفن شده بودند که در جریان طوفان حضرت نوح علیه السلام، بدن مبارکشان به کوفه منتقل شد و هم اکنون در جوار حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام مدفون می باشند و به همین خاطر است که در زیارتنامه امام علی علیه السلام می خوانیم: «السّلامُ عَلَیک وَ عَلى ضَجیعَیک آدمَ وَ نُوحٍ؛[13] سلام بر تو و بر حضرت آدم و نوح علیهماالسلام که در کنار تو آرمیده اند.»

پی نوشت
[1] علل الشرایع، ج2، ص471.
[2] سوره بقره، 30.
[3] خصال، ج2، ص652.
[4] سوره بقره، 31.
[5] تفسیر مجمع البیان ذیل آیه.
[6] بقره، 34.
[7] سوره بقره، 35 و 36.
[8] کتاب العین، ج4، ص21.
[9] سوره بقره، 37.
[10] کافی، ج8، ص305.
[11] کنز العمال، ج2، ص359.
[12] نظام التواریخ، ص5.
[13] البدء و التاریخ، ج3، ص11.
[14] المزار، ص.255

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
تمامی حقوق متعلق به اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه می باشد