نگاهی متفاوت و گذرا به بحث توسل

11:20 - 1400/02/27

-توسل امری فطری است و هیچ خدشه ای در آن راه ندارد.

بقیع

یکی از مسائل مهم و تاثیرگذار اسلامی که امروزه منشأ شبهات فراوانی قرار گرفته و متاسفانه برداشت های غلط و انحرافات نیز به آن دامن زده، بحث توسل است. توسل همان رابطه، سیم اتصال و یا نخ ارتباطی است که دائما در هستی وجود دارد. نگاهی متفکرانه به پیرامون، بهترین دلیل برای اثبات وجود این اصل فطری می باشد. ائمه اطهار علیهم السلام با داشتن ظرفیت وجودی بالا، بهترین واسطه برای ارتباط با خدا می باشند.

جامعه اسلامی به رهبری پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله برای رسیدن به اهداف متعالی خود متحمل سختی های فراوانی شد. مسیری سخت و ناهموار که مملو از موانعی بود که عده ای با اغراض شیطانی خود بر سر راه این آئین الهی قرار داده بودند تا جلوی رشد و پیشرفت آن را بگیرند، غافل از این که این اقدامات نه تنها نتیجه بخش نخواهد بود بلکه این آئین الهی، عالمگیر شده و وعده خداوند متعال عملی خواهد شد. 
وظیفه اصلی مؤمنان قرار گرفتن در این مسیر خوشبختی است و بهترین دستورالعمل برای ایفای نقش در عالمگیر شدن این آئین آسمانی، افزایش آگاهی و تلاش برای فهم و درک هر چه بیشتر قوانین و دستورات اسلام است زیرا بزرگترین ضربه را کسانی به اسلام وارد می کنند که نسبت به احکام و قوانین آن جاهل و یا غافلند.
یکی از مسائل مهم و تاثیرگذار اسلامی که امروزه منشأ شبهات فراوانی قرار گرفته و متاسفانه برداشت های غلط و انحرافات نیز به آن دامن زده است، بحث توسل می باشد. بررسی و ریشه‌یابی این اصل اساسی نه تنها  نوع نگاه ما را به این قضیه تصحیح می کند بلکه راه را برای قضاوت و پاسخ به شبهات منحرفین هموار می کند.

اصل و ریشه توسل
جالب است بدانید اساس زندگی ما بر اساس توسل است زیرا جریانات و اتفاقات فراوانی که پیرامون ما در حال شکل گیری است به واسطه توسل می باشد. نگاهی متفکرانه به بارش باران این ادعا را ثابت می کند؛ تابیدن خورشید بر آب ها، بخار شدن آب، بالارفتن و متراکم شدن بخارها و تشکیل ابر و سپس بارش باران همگی نشان دهنده توسل در عالم هستی است. اگر این نخ ارتباطی وجود نداشته باشد هیچ گاه بارانی شکل نخواهد گرفت. بنابراین توسل همان رابطه، سیم اتصال و یا نخ ارتباطی است که دائما در هستی وجود دارد.

ریشه یابی توسل در انسان ها
برقراری ارتباط با خداوند یکتا یکی از لذت بخش ترین حالات مؤمن است؛ اما رسیدن به این آرمان، نیازمند شرایطی است که باید وجود داشته باشد. مهم ترین شرط در این زمینه، داشتن ظرفیت وجودی بالا برای برقراری ارتباط مستقیم با پروردگار عالم است. اگر ظرفیت انسان پایین باشد توانایی ارتباط مستقیم با خداوند را ندارد. بنابراین همانگونه که یک لامپ را مستقیم به نیروگاه برق متصل نمی کنند و واسطه های فراوانی را در این بین قرار می دهند، انسان هایی که ظرفیت وجودی پایینی دارند نیز نیازمند واسطه هایی هستند تا بتوانند با خداوند متعال ارتباط برقرار کنند. در قرآن کریم نیز به این مطلب اشاره شده است: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّه؛ [1] به ریسمان الهی تمسک کنید.» در این آیه سفارش به تمسک به ریسمان الهی که همان اهل بیت علیهم السلام هستند شده است و مبنای توسل مورد تایید قرار گرفته است.

توسل در قرآن
باور عده ای از مخالفین توسل این است که این مسئله در قرآن نیامده و هیچ منبع معتبری آن را تایید نکرده است به همین دلیل به تکفیر شیعیان پرداخته و آنان را متهم به شرک و کفر می کنند در حالی که  در قرآن کریم به این مطلب تصریح شده است. هنگامی که طرفداران فرعون به حضرت موسی گفتند:«مَهْما تَأْتِنا بِهِ مِنْ آيَةٍ لِتَسْحَرَنا بِها فَما نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنين؛ [2] هر زمان نشانه و معجزه ‏اى براى ما بياورى كه سحرمان كنى، ما به تو ايمان نمى‌‏آوريم.» خداوند بر آن ها عذاب نازل کرد: «فَأَرْسَلْنَا عَلَيهِْمُ الطُّوفَانَ وَ الجَْرَادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفَادِعَ وَ الدَّم...؛[3] سپس (بلاها را پشت سر هم بر آنها نازل كرديم:) طوفان و ملخ و آفت گياهى و قورباغه‏ ها و خون را- كه نشانه ‏هايى از هم جدا بودند- بر آن ها فرستاديم.» هنگامی که بنی اسرائیل با این عذاب سنگین مواجه شدند رو به سوی حضرت موسی علیه السلام آوردند و به ایشان متوسل شده تا ایشان از خداوند بخواهد که عذاب برداشته شود:« وَ لَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُواْ يَامُوسىَ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَك...؛[4] هنگامى كه بلا بر آن ها مسلط مى‌‏شد، مى‏ گفتند: «اى موسى! از خدايت براى ما بخواه به عهدى كه با تو كرده، رفتار كند.» بنابراین، توسل، دلیل قرآنی دارد و خدشه ای به آن وارد نیست.

چرایی گنبد و بارگاه
یکی دیگر از شبهات معاندین که به واسطه آن به تکفیر شیعیان می پردازند، بحث ساختن گنبد و بارگاه بر مزار ائمه معصومین علیهم السلام و بزرگان است. آن ها معتقدند ساخت این  ابنیه منجر به شرک شده و به همین دلیل به تخریب قبور ائمه بقیع علیهم السلام پرداختند و جنایتی را مرتکب شدند که تاریخ گواه این ظلم بزرگ است. جهل و تعصب بیجا منجر به ایجاد این تفکر در این فرقه ضاله شده است. آنان نمی دانند که اعتقاد شیعیان از ساختن گنبد و بارگاه بر مزار بزرگان تنها علامت و نشانه ای است که نشان دهنده این مطلب باشد که یکی از اولیاء الهی در این مکان مدفون است و این علامت گذاری در طول تاریخ نیز نمونه هایی داشته است. در جنگ های گذشته برای نشان دادن علمدار یک لشکر، پرچمی را به دست او می دادند تا هم از دیگران متمایز شود و هم دیگران او را بشناسند؛ اکنون نیز گنبد و بارگاه  همان نقش را ایفا می کند. بنابراین نه تنها این عمل شرک نیست بلکه رفتاری عقلائی و منطقی محسوب می شود. فهمیدن این واقعیت، شبهات دیگر آنان را نیز برطرف می کند. مثلا بوسیدن ضریح و در و دیوار آن مکان های مقدس به این دلیل نیست که آن آهن و طلا شفادهنده است بلکه تنها احترام و تکریم آن شخصیت مقدس مدنظر می باشد. موید این مطلب پیراهن پنبه ای حضرت یوسف علیه السلام است که چشمان حضرت یعقوب علیه السلام به واسطه آن بینا شد درحالی که پنبه خاصیت شفادهنده ای ندارد بلکه تعلق آن به حضرت یوسف علیه السلام به آن ارزش و اعتبار داده است.

امیداست با بهره مندی از فرمایشات ناب اسلامی، آگاهی خود را نسبت به دستورات و احکام این آیین الهی افزایش داده و خود را از گرداب شبهات و بدعت ها برهانیم.

پی نوشت:
[1]سوره آل عمران، آیه103
[2]سوره اعراف، آیه132
[3]سوره اعراف، آیه133
[4]سوره اعراف، آیه134

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.