جولان کرونا و مجالس امام حسین(علیه‌السلام)

09:43 - 1400/06/07

در اسلام سفارش‌های زیادی به رعایت مسائل بهداشتی از جمله شستن دست ها، جلوگیری از عطسه و سرفه به خصوص در زمان بیماری، و رعایت فاصله شده است.

امام حسین

اسلام یکی از وظائف مهم هر انسانی را حفظ جان خود و دیگران دانسته است. این وظیفه منحصر به مکان و زمان خاص نیست، در همه جا حفظ جان خود و دیگران واجب است؛ اگر چه حرم امام حسین (علیه السلام) باشد. یعنی کسی حق ندارد که در حرم امام حسین (علیه السلام) کاری کند که جان خود و دیگران را به خطر بیاندازد. از طرفی دین به شستن دست‌ها، جلوگیری از عطسه و سرفه و رعایت فاصله در صورت بروز بیماری‌های مسری سفارش کرده است.

اسلام یکی از وظائف مهم هر انسانی را حفظ جان خود و دیگران دانسته است. از باب نمونه به آیه «وَلا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إنَّ اللّه َ کانَ بِکُمْ رَحیما، وَمَنْ یفْعَلْ ذلک عُدْوانا وَظُلْما فَسَوْفَ نُصْلیهِ نارا؛[1] و خودکشی نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است؛ و هر کس این عمل را از روی تجاوز و ستم انجام دهد، به زودی او را در آتش وارد خواهیم کرد» و روایت «مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَی ءٍ مِنَ الدُّنیا عُذِّبَ بِهِ یوْمَ الْقِیامةِ؛[2] کسی که به وسیله چیزی از دنیا خودکشی کند، در روز قیامت به وسیله همان چیز عذاب خواهد شد» ‌می توان اشاره کرد. این وظیفه منحصر به مکان و زمان خاص نیست؛ پس در همه جا حفظ جان خود و دیگران واجب است؛ اگر چه حرم امام حسین (علیه السلام) باشد. یعنی کسی حق ندارد در حرم امام حسین (علیه السلام) کاری کند که جان خود و دیگران را به خطر بیاندازد.

شفاخانه بودن حرم امام حسین و بیماری‌ها
به یقین حرم امام حسین (علیه السلام) محل شفا و استجابت دعاست، حتی تربت حضرت شفاست،[3] بلکه در روایات مجالس امام حسین (علیه السلام) نیز حکم حرم و قبه ایشان را دارد.[4] این منافات ندارد با اینکه اگر ناقل ویروس وارد حرم شود و به دیگری سرایت کند او مبتلی به بیماری نشود. در نتیجه اگر چه احتمال آن ناچیز باشد ولی رعایت نکات و دستورات اهل بیت (علیهم السلام) در زمینه بهداشت نیز ضرری است.

همچنین شفاخانه بودن حرم اهل بیت (علیهم السلام) به این معنی نیست که به صرف ورود شخصی به آن مکان تمام ویروس‌های بدنش از بین برود؛ زیرا چه بسا انسانی که سرماخوردگی دارد، وارد حرم می‌شود و گاهی دیگران را نیز مبتلی می‌کند. بله احتمال ضعیف شدن ویروس و یا کم شدن انتقال وجود دارد ولی باز نمی‌توان به یقین گفت که منتقل نمی‌شود. از طرفی رعایت دستورات بهداشتی از جمله سفارشات همین دین است.

رعایت مسائل بهداشتی در روایات
یکی از دستورات قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) رعایت مسائل بهداشتی است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «اسلام پاکیزه است شما نیز پاکیزه باشید و همانا جز پاکیزگان وارد بهشت نخواهند شد.»[5] همان‌طور که اقامه عزاداری برای امام حسین (علیه السلام) وظیفه هر شیعه‌ای است، رعایت دستورات بهداشتی امامان نیز لازم است.

نمونه‌هایی دستورات بهداشتی
1. شستشوی دست‌ها
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) از خوابیدن با دست چرب نهی کردند؛ سپس فرمودند: هرگاه از خواب برخاستید به ظرفی دست نبرید مگر اینکه سه بار دستانتان را بشویید، همچنین بند‌ها و مفاصل انگشتان دست و پایتان را تمیز کنید. نیز به تاثیر شستن دست‌ها قبل و بعد از غذا اشاره کرده‌اند که شستن دست‌ها پیش از غذا فقر را دور می‌کند، روزی را زیاد می کند و پس از غذا غم را بزداید و دیده را بهبود بخشد، باعث گشایش و سلامتی در زندگی می‌شود.[6] همچنین امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «هر که قبل و بعد از غذا دست‌هایش را بشوید، به او برکت داده شود و تا زنده است در رفاه به سر برد و از بیماری‌های جسمی در امان بماند.»[7]

2.بهداشت دهان و بینی 
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هنگام عطسه کردن دستانتان را جلو صورت بگیرید و با صدای آهسته عطسه کنید.[8] امام صادق (علیه السلام) می‌فرماید: هرکس در مسجد سرفه کند و اخلاط بینی و سینه‌اش را [به احترام مسجد] باز دارد این کار او را از بیماری نگه دارد.[9] به همین منوال امروزه نیز برای اینکه احتمال بیماری کرونا و مقدار شیوع آن زیاد شده است در مکان‌های شلوغ توصیه به ماسک شده است.

3.رعایت فاصله اجتماعی 
پیامبر دستور به فرار از جذامی، و رعایت مقدار فاصله به اندازه یک ذراع، یا یک نیزه[هشتاد سانتی متر] در هنگام گفتگو با شخص مبتلا به جذام داده است.[10] حتی زمانی که فرد مبتلا به جذام برای بیعت نزد پیامبر آمد، حضرت با او دست نداده و فرمودند: بدون آنکه با من دست بدهی، بیعتت را پذیرفتم.[11]

علامه مجلسی چنین توضیح می‌دهد: روایات مربوط به فاصله گرفتن از جذامی، دلالت بر وجوب ندارد، بلکه دلیل بر جواز یا استحباب دوری از آنها دارد؛ به دلیل احتیاط و پرهیز از سرایت بیماری است، و اینکه برخی از ائمه گاهی با جذامی‌ها نشست و برخواست داشتند به خاطر علم امام به مبتلی نشدن آن‌هاست.»[12]
سفارش به رعایت این مسائل در سیره و سخن اهل بیت (علیهم السلام) به عنوان راهکار مصون ماندن از ابتلا به بیماری‌های مسری و واگیردار است. ولی متاسفانه آنقدر دین محجور شده است که الان به عنوان پروتکل های بهداشت جهانی مطرح می‌شود.

پی نوشت
[1]. سوره نساء، آیه29و30.
[2]. کنز العمال، المتقی الهندی، ج ۱۵، ص ۳۶.
[3]. المزار الکبیر، ص497.
[4]. رک، خصائص الحسینیه.
[5]. نهج الفصاحه، عربی-فارسی، ص276.
[6]. الكافي،ج 6، ص290؛ مكارم الاخلاق، ص 139 و ص425.
[7]. محجة البیضاء، ج3، ص6.
[8]. الجامع الصغیر، ج ۱، ص ۱۱۶.
[9]. من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۲۳۳.
[10]. همان، ج3، ص557.
[11]. بحارالانوار؛ ج‏۶۲؛ ص۸۲.
[12]. بحارالانوار، همان، ج‏۷۲، ص ۱۳۱.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.