ولادت پیامبر-ص ارسال رصد

شهوت سیری ناپذیر ثروت در شبکه خانگی

00:39 - 1400/06/29

نقطه مشترک هر دو سریال شخصیت اول آن است که دچار عقده ثروت بوده و می‌خواهد یک شبه ره صد ساله را طی کند. در سریال قورباغه شخصیت رامین (با بازی صابر ابر) از خانواده‌ای فقیر و کم درآمد بوده که طی اتفاقاتی با یک منبع ثروت بی‌نهایت آشنا می‌شود. در طی سریال او به ثروت قابل توجهی دست پیدا می‌کند، اما اصلا برایش کافی نبوده و نصف دنیا را برای دستیابی به آن ثروت و قدرت بی‌نهایت طی می‌کند که در آخر نیز ناکام می‌ماند. در سریال زخم کاری نیز با جریان مشابهی رو به رو هستیم.

شهوت سیری ناپذیر ثروت در شبکه خانگی

در این دوره کمتر کسی را می‌توانید پیدا کنید که منکر تاثیر رسانه بر فضای عمومی اجتماع شود. از دیرباز تا کنون در دوره‌های مختلف رسانه‌های گوناگونی از روزنامه و رادیو گرفته تا سینما و تلویزیون و اینترنت بر روی فرهنگ عامه مردم و شکل دهی آن تاثیر بسزایی گذاشته‌اند. در مواقعی نیز این تاثیرگذاری مسیر مخالفی داشته و شرایط جامعه بر روی رسانه و تولیدات رسانه‌ای اثر گذاشته‌ است. در این مورد می‌توان جنبش نئورئالیسم را مثال زد که بعد از جنگ جهانی دوم و بر اثر تورم و بیکاری شدید ایتالیای جنگ زده به وجود آمد و بر سینمای جهان تاثیر قابل توجهی گذاشت.

در این دوره کمتر کسی را می‌توانید پیدا کنید که منکر تاثیر رسانه بر فضای عمومی اجتماع شود. از دیرباز تا کنون در دوره‌های مختلف رسانه‌های گوناگونی از روزنامه و رادیو گرفته تا سینما و تلویزیون و اینترنت بر روی فرهنگ عامه مردم و شکل دهی آن تاثیر بسزایی گذاشته‌اند. در مواقعی نیز این تاثیرگذاری مسیر مخالفی داشته و شرایط جامعه بر روی رسانه و تولیدات رسانه‌ای اثر گذاشته‌ است. در این مورد می‌توان جنبش نئورئالیسم را مثال زد که بعد از جنگ جهانی دوم و بر اثر تورم و بیکاری شدید ایتالیای جنگ زده به وجود آمد و بر سینمای جهان تاثیر قابل توجهی گذاشت.

کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نبوده و در دوره‌هایی شرایط جامعه کم و بیش بر رسانه و به خصوص سینما و تلویزیون تاثیر گذاشته‌ است. بررسی موشکافانه این رابطه متقابل بین فضای جامعه و رسانه، علاوه بر سواد و تخصص رسانه‌ای، به علم جامعه‌شناسی نیز نیازمند است. اما با نگاه کلی و حتی با دید یک مخاطب عام نیز می‌توان متوجه این تاثیرات شد.

یکی از مسائل جنجالی در ایران به خصوص بعد از انقلاب اسلامی، اختلاف طبقاتی می‌باشد. در بسیاری از کشور‌های در حال توسعه و یا مطابق با سیاست‌های نظام سرمایه‌داری چنین مسئله‌ای بین عموم مردم به عنوان یک واقعیت بدون چاره پذیرفته شده، اما در ایران اسلامی که توزیع عادلانه ثروت و دستگیری از مستضعفین از اهداف و رویکردهای اصلی نظام بوده، چنین مسئله‌ای بین همه اقشار مذموم و ناشایست می‌باشد.

در سال‌های اخیر این اختلاف طبقاتی به دلیل تحریم‌های ظالمانه غرب و فشار اقتصادی بر روی قشر آسیب‌پذیر و همچنین رواج شبکه‌های اجتماعی و ترویج مصرف گرایی در بین عموم مردم بیش از پیش خود را نشان داده، به نحوی که نوجوانی در محروم‌ترین نقاط کشور به راحتی می‌تواند با یک گوشی هوشمند و اینترنت، با سبک زندگی مجلل و به اصطلاح "لاکچری" بچه‌ پولدارهای بالا شهر تهران آشنا شود. آشکار شدن این فاصله عمیق برای عموم مردم دردناک بوده و جوانی که می‌داند حتی با ۱۰ سال کار کردن به ثروت مورد نظرش نمی‌رسد، به دنبال یک راه میان‌بر می‌گردد. در چنین شرایطی تنها چاره این شخص برای رسیدن به هدف خود کسب درآمد از راه‌های نامشروع و غیرقانونی می‌باشد. یکی از دلایل اقبال اخیر گروهی از مردم به سایت‌های قمار و شرط بندی نیز همین معضل می‌باشد. 

البته این سرخوردگی اقتصادی در جو رسانه‌ای نیز به وضوح نمود داشته است. برای مثال ۲ سریال اخیر شبکه خانگی را مورد بررسی قرار می‌دهیم که بیشترین استقبال را بین مخاطبین داشته‌اند؛ سریال قورباغه با امتیاز ۸.۶ و سریال زخم کاری با امتیاز ۸.۲ در سایت مرجع Imdb، از بهترین نمونه‌های تجلّی این جو خطرناک در رسانه می‌باشند.

نقطه مشترک هر دو سریال شخصیت اول آن است که دچار عقده ثروت بوده و می‌خواهد یک شبه ره صد ساله را طی کند. در سریال قورباغه شخصیت رامین (با بازی صابر ابر) از خانواده‌ای فقیر و کم درآمد بوده که طی اتفاقاتی با یک منبع ثروت بی‌نهایت آشنا می‌شود. در طی سریال او به ثروت قابل توجهی دست پیدا می‌کند، اما اصلا برایش کافی نبوده و نصف دنیا را برای دستیابی به آن ثروت و قدرت بی‌نهایت طی می‌کند که در آخر نیز ناکام می‌ماند. در سریال زخم کاری نیز با جریان مشابهی رو به رو هستیم، شخصیت مالک (جواد عزتی) با وجود این‌که وضع مالی نسبتا خوبی دارد اما زیر سایه خانواده متمول عموی خود قرار گرفته و با همراهی همسرش سمیرا چشم به مال آن‌ها می‌اندوزد. بعد روانشناختی زیاده‌خواهی در این سریال نمود بیشتری دارد و کاملا در خلق و خوی مالک که "گدا زاده" خطاب می‌شود مشخص است. مالک نیز سرنوشتی مشابه با رامین سریال قورباغه در انتظار اوست.

البته بر خلاف زخم کاری که شخصیت اصلی در مقابل یک بوژوای مطلق قرار دارد، در قورباغه شخصیت رامین در مقابل شخصی قرار می‌گیرد که مانند خودش از یک پیشینه نه چندان غنی آمده و به ثروت رسیده است (شخصیت نوری با بازی نوید محمد زاده). نگاه نوری به رامین به مانند نگاه ناصر به مالک در زخم کاری و از بالا به پایین نیست، بلکه نوری رامین را تحسین کرده چون خودش و گذشته خودش را در او می‌بیند. او عقده رامین را درک کرده چون خودش هم به آن مبتلا بوده و همین شناخت عمیق در حین دشمنی، درامی جالب و تفکر برانگیز را خلق کرده است.

می‌توان گفت همانگونه که ما از علائم و نشانه‌های یک بیماری به وجود آن پی می‌بریم، تکرار مشاهده چنین سناریو‌هایی در چند اثر جدی یک هشدار برای مسئولین بوده و نشان‌دهنده یک معضل جدی در جامعه می‌باشد که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به یک بحران تبدیل شود. مقابله با فرهنگ مصرف‌ گرایی و مادی گرایی به همراه رسیدگی به مسائل معیشتی به عنوان یک امر ضروری و فوری باید توسط دلسوزان نظام و جامعه به یک مطالبه تبدیل شده و دنبال شود. در پایان با سخن سعدی که در پایان سریال زخم کاری نیز به آن اشاره شد مطلب را تمام می‌کنیم که گفت چشم تنگ دنیا دوست را/ یا قناعت پر کند یا خاک گور.

 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
تمامی حقوق متعلق به اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه می باشد