استخاره واقعی

13:14 - 1400/08/11

هر گاه انسان قصد انجام کار مهمی را دارد در اسلامِ عزیز سفارش شده است که از خداوند در این باره طلب خیر کند. 

استخاره واقعی

استخاره به معنای طلب خیر کردن از خداوند است و به دو نوع کلی قابل تقسیم می‌باشد: 
نوع اول استخاره دعایی است که در آن شخص تصمیم خود را گرفته ولی قبل از اجرایی کردن آن از خداوند می‌خواهد که آن کار به خیر و خوبی ختم شود.
نوع دوم استخاره مشورتی است که شخص هنوز تصمیم نگرفته و تردید دارد. در اینجا برای رفع تحیر و دودلی، شخص عمل خاصی را انجام می‌دهد و از خداوند می‌خواهد راه درست را به او نشان دهد.

هر کدام از ما تا کنون حداقل یک بار استخاره گرفته‌ایم؛ یا شنیده‌ایم که اطرافیان‌مان برای ازدواج یا کارهای مهم‌ استخاره کرده‌اند.

استخاره در لغت به معنای طلب خیر و درخواست بهترین، آمده است.[۱]
و در اصطلاح، عبارت است از درخواستِ شناخت بهترین گزینه از خداوند، هنگام تردید و دودلی.[۲]  

آفات استخاره
یکی از آفات‌ استخاره، تکیه بیش از حد به آن است. برخی در اینجا دچار وسواس می‌شوند و برای تمام کارهای ریز و درشت خود استخاره می‌کنند.

جایگاه استخاره
باید توجه کنیم استخاره در امور مهم و تاثیرگذار زندگی مانند ازدواج به کار می‌رود.
صحیح نمی‌باشد که انسان برای هر کاری حتی کارهای کوچکی مثل خرید روزانه نیز استخاره کند. همچنین باید توجه کنیم که قبل از اقدام به استخاره شخص باید مقدمات انتخاب درست و عاقلانه را طی کند.
استخاره زمانی صحیح است که شخص، عقل خود را به کار گرفته و با دیگران مشورت کرده اما هنوز متحیر مانده و نمی‌داند باید چه کار کند. در این زمان می‌تواند مطابق راه‌هایی که بزرگان دین بیان کرده‌اند استخاره کند.

انواع استخاره
به طور کلی استخاره به دو نوع اساسی قابل تقسیم است که تمام استخاره‌ها ذیل این دو قرار می‌گیرد:

یک) استخاره‌ی دعایی:
مقصود از این استخاره، این است که انسان مومن قبل از انجام هر کار مهمی مانند تجارت، تاسیس یک شرکت، ازدواج، سفر و... در برابر خداوند متعال دو رکعت نماز بخواند یا دست به دعا بردارد و از خدا بخواهد که آنچه خیر و نیک است در کاری که قصد انجام آن را دارد قرار دهد. در این موارد، شخص تصمیم خود را گرفته است و از خداوند می‌خواهد کاری را که تصمیم به اجرای آن گرفته، پر خیر و برکت شود.[۳]
این معنای عام استخاره است و روایات متعددی ناظر به این استخاره وارد شده است.[۴]

امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرمایند:
«مَنْ دَخَلَ فِي أَمْرٍ بِغَيْرِ اسْتِخَارَةٍ ثُمَّ ابْتُلِيَ لَمْ يُؤْجَر؛[۵] هرکس در کاری بدون خیرخواهی وارد گردد و گرفتار شود مأجور نخواهد بود.»

دو) استخاره‌ی مشورتی و طلب شناخت خیر
آنچه بین مردم مشهور و مورد نظر است نوع دوم است.
در این نوع نیز مانند مورد قبلی با دعا به سوی خداوند روی می‌آوریم ولی از خداوند می‌خواهیم که خیر یا شرِ کاری که قصد انجام آن را داریم به ما نشان دهد، تا اگر کار خوبی است آن را انجام دهیم و اگر سرانجام بدی دارد آن را ترک کنیم.

راه‌های مختلفی در کتاب‌ها برای این نوع استخاره گفته شده، که مشهورترین آن‌ها دو مورد است:
یک) استخاره با تسبیح
استخاره با تسبیح شیوه‌های گوناگونی دارد. به عنوان نمونه از امام زمان(عج‌الله‌تعالی‌فرجه)‌ ‌نقل شده است که استخاره کننده حداقل سه بار سوره فاتحه و ده بار سوره قدر را قرائت نماید و سپس این دعا را بخواند:

«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ لِعِلْمِكَ بِعَاقِبَةِ الْأُمُورِ وَ أَسْتَشِيرُكَ لِحُسْنِ ظَنِّي بِكَ فِي الْمَأْمُولِ وَ الْمَحْذُورِ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ الْأَمْرُ الْفُلَانِيُّ مِمَّا قَدْ نِيطَتْ بِالْبَرَكَةِ أَعْجَازُهُ وَ بَوَادِيهِ وَ حُفَّتْ بِالْكَرَامَةِ أَيَّامُهُ وَ لَيَالِيهِ فَخِرْ لِيَ اللَّهُمَّ فِيهِ خِيَرَةً تَرُدُّ شَمُوسَهُ ذَلُولًا وَ تَقْعَضُ أَيَّامَهُ سُرُوراً اللَّهُمَّ إِمَّا أَمْرٌ فَآتَمِرُ وَ إِمَّا نَهْيٌ فَأَنْتَهِي اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِرَحْمَتِكَ خِيَرَةً فِي عَافِيَة.»

بعد از آن حاجت خود را نیت کند و مقداری از دانه‌های تسبیح را از بقیه جدا کرده و دو تا دو تا می‌شمارد. در پایان، اگر تعداد دانه‌های باقی‌مانده یک باشد انجام آن کار خوب است و اگر دو تا باقی ماند انجام کار خوب نیست.[۶]

دو) استخاره با قرآن
از دیگر روش‌های مشهور استخاره به منظور خارج شدن از تحیر و شناخت راه درست، استخاره با قرآن است.
نسبت به استخاره با قرآن نیز روش‌های مختلفی بیان شده است. از جمله، امام صادق(علیه‌السلام) به کسی که قصد انجام کاری داشت و در انجام آن مردد بود فرمودند:
«قرآن را بگشاى و به اولین آیه‌اى که نگاهت به آن افتاد، به خواست خدا عمل کن.»[۷]
علامه مجلسى در شرح این روایت می‌گوید: مراد از اولین آیه، اولین آیه صفحه سمت راست است.[۸]

برای اطلاع بیشتر از انواع استخاره و روش‌های آن می‌توانید به مفاتیح الجنان مراجعه کنید.

آیا می‌توانیم خلاف استخاره عمل کنیم؟
وقتی انسان استخاره می‌کند شایسته است که بر طبق آنچه آمده، عمل کند هرچند موافق با خواست و میل او نباشد. اما عمل به استخاره واجب نیست و شخصی که خلاف آن را انجام دهد مرتکب گناه نشده است.[۹]

تفاوت استخاره با طالع‌بینی و فال
در کف‌بینی، طالع‌بینی، فال و کارهایی از این قبیل شخص به دنبال آگاهی از مسائل پنهانی و اخبار آینده است اما در استخاره، شخص از خداوند می‌خواهد که عمل خیر و نیکو و راه درست به او نشان داده شود.
همچنین استخاره، بعد از به کار بستن عقل و مشورت‌ با افراد آگاه انجام می‌شود اما کسانی که به دنبال فال‌گیری‌ و طالع‌بینی می‌روند به طور معمول برنامه‌ریزی درست برای آینده و عقل و منطق را کنار گذاشته‌اند.

طالع‌بینی و پیشگویی در اسلام حرام است. امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرمایند: «الْكَاهِنُ‏ مَلْعُونٌ وَ السَّاحِرُ مَلْعُون؛‏[۱۰] پیشگو ملعون است و ساحر ملعون است.»

پی‌نوشت
[۱] النهایة، ج۲، ص۹۱؛ معجم مقائیس اللغة، ج۲، ص۲۳۲.
[۲] دایرة المعارف قرآن کریم، مدخل استخاره نوشته ضمیری و حسینی‌زاده.
[۳] دایرة المعارف قرآن کریم، مدخل استخاره نوشته ضمیری و حسینی‌زاده.
[۴] وسائل الشیعه، ج۸، ص۶۳ تا ۸۳]
[۵] وسائل الشیعه، ج۸، ص۸۰.
[۶] وسائل‌الشیعه،ج۸، ص۸۱. این استخاره در مفاتیح نیز ذکر شده است و می‌توانید برای خواندن دعا به آنجا مراجعه کنید.
[۷] بحارالانوار، ج۸۸، ص۲۴۳.
[۸] همان، ص۲۴۴.
[۹] استفتائات سایت آیت‌الله خامنه‌ای: https://b2n.ir/f87171.
[۱۰] وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۱۴۳.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.