طراحی هوشمند تکامل داروینیسم

14:07 - 1400/08/15

شواهد عقلی و علمی فراوانی بر وجود نظم و سیستم دقیق در آفرینش جهان وجود دارد.

طراحی هوشمند تکامل داروینیسم

خلقت و آفرینش خداوند به طور کامل بر اساس نظم و قانون حرکت می‌کند. هیچ اتفاق تصادفی یا بدون علت در جهان وجود ندارد. وجود قوانین دقیق در علوم تجربی مانند فیزیک و شیمی و تخلف‌ناپذیر بودن آن‌ها شاهدی مهم بر نظم جهان است. نظریه داروین علاوه بر مشکلات علمی که دارد بر فرض صحت نیز نمی‌تواند دلیلی بر خداناباوری باشد. 

همه سال تعداد زیادی نوزاد با بیماری‌های ژنتیکی و معلولیت‌های مادرزادی متولد می‌شوند.
خداناباوران این مشکلات را شاهدی بر عدم وجود نظم در جهان و آفریننده‌ای حکیم برای آن می‌دانند. معتقدند موجودات جهان و از جمله انسان به صورت تصادفی و در طی سلسله‌ای از حوادث اتفاقی به وجود آمده‌اند.

ادعا می‌کنند براساس نظریه داروین انسان‌ در اثر یک فرآیند طولانی از انتخاب‌های طبیعی در طی هزاران‌ سال از موجودات تک سلولی شکل پیدا کرده است و هر گونه طراحی هوشمند و حکیمانه از سوی خداوندِ دانا و توانا را مخالف عقل و منطق می‌دانند.

نظر اسلام درباره آفرینش جهان
طبق آیات قرآن، خداوند آفرینشِ خود را نظم بخشیده و هر موجودی را بر اساس اندازه و تقدیر خودش هدایت نموده است:
«الَّذي خَلَقَ فَسَوَّى؛ وَ الَّذي قَدَّرَ فَهَدى‏؛[۱] آن كس كه (هر موجودى را) آفريد و (اعضاء او را متناسب يكديگر و بر وفق هدف اصلى خلقتش) راست و درست نمود؛ و آن كس كه (هر آفريده‌‏اى را از حيث كمّ و كيف وجودى) اندازه‌‏اى قرار داد پس (او را به سوى كمالش) هدايت نمود.»[۲]

آیا جهان بر مبنای تصادف شکل گرفته است؟
تصادفی بودن حوادث و علل جهان با دلایل گوناگونی از سوی حکما و متکلمان اسلامی رد شده است.[۳]

این ادله ثابت می‌کند پدید آمدن هر حادثه‌ای یا ایجاد هر موجودی در جهان براساس نظم و رابطه‌ی تغییرناپذیر میان علت‌ها و معلول‌هاست. امکان ندارد آتش گاهی علت حرارت باشد و گاهی تولید سرما کند. به قول معروف «گندم از گندم بروید جو ز جو».

وجودِ قوانینِ ثابت فیزیکی و تخلف‌ناپذیر بودن آن‌ها شاهدی روشن و آشکار بر وجود نظم و قانون در آفرینش جهان است. دانشمندان رشته‌های مختلف به نظم پیچیده و غیرقابل تغییر دستگاه هستی اعتراف کرده‌اند. «مایکل بِهی» بیوشیمی‌دان و زیست‌شناس آمریکایی، می‌گوید:

«جهان هستی دستگاهی است که همه‌ی اجزای آن به‌خوبی درهم تنیده شده و کارکرد روشن و مشخصی دارد و با حذف یا اضافه‌ی حتی یک جزء، کل کارکرد آن سیستم مختل می‌شود.»[۴]

بنابراین وجود نظم شگرف و بسیار پیچیده‌ی عالم مورد تایید عقل و علم است.

نگاهی به اشکالات نظریه‌ی داروین
مهم‌ترین مستمسکی که خداناباوران برای آفرینش تصادفی انسان و موجودات جهان در دست دارند ادعاهای داروین است. اما آنچه او گفته هیچ‌گاه با شواهد قطعی به اثبات نرسیده است.
اشکالات متعددی به نظریه‌ی داروین وارد شده است از جمله اینکه طبق ادعای داروین هر موجود زنده در تلاش است تا به سازگاری با محیط برسد. اولین عناصر از ساختاری ساده برخوردار بودند و با محیط اطراف خود به خوبی سازگاری داشتند.

حال سوال این است که با وجود این سادگی و سازگاری مناسب با محیط، چرا موجودات زنده باید به سمت پیچیده‌تر شدن حرکت کنند؟ چرا به جای راه تکامل، عناصر جهان به سمت بی‌نظمی اولیه حرکت نکردند؟

همچنین این سوال مطرح است که چرا موجودات قدیمی‌تر که طبق ادعای داروین تکامل پیدا کرده‌اند هنوز وجود دارند در حالی که بر مبنای نظریه تکامل، موجودات قوی‌تر به تدریج جایگزین موجودات ضعیف می‌شوند؟

دانشمندان بسیاری در دنیا با نظریه «تکامل» مخالف هستند و شواهد آن را کافی نمی‌دانند. مستند «اخراج شده»‌ مستندی است که به همین مسئله می‌پردازد.[۵]

آیا نظریه تکامل بر فرض اثبات، مخالف خلقت منظم و هدفمند خداست؟
گرچه ادعای داروین و نظریه تکامل انواع از لحاظ علمی هنوز به اثبات نرسیده است، اما توانسته است بسیاری از پدیده‌های زیستی کره زمین را تبیین کند.
برخی محققان و دانشمندان هر گونه ناسازگاری میان داروینیسم و خداباوری را انکار می‌کنند.[۶]

شهید مطهری در این باره می‌گوید:
«اصل توحید و اصل تکامل طبیعت در همه اشکال خود، حتی در تکامل نوعی جانداران، مؤید و مکمل یکدیگرند نه منافی و مخالف؛ فرض منافات این دو اصل ناشی از جهالت و بی‌خبری است.»[۷]

شواهدِ تجربیِ نظریه‌ي تکامل طبیعی، تنها از روند تدریجی تکامل موجودات سخن می‌گوید اما اینکه آیا این تکامل بر اساس تصادف و انتخاب طبیعی بوده یا آفریدگاری حکیم و دانا چنین فرآیندی را شکل داده، خارج از حیطه دانش‌های تجربی است و این دانش‌ها نمی‌توانند در این باره اظهار نظر کنند.[۸]

شهید مطهری این شواهد تجربی را شاهدی بر هدایت ربوبی خداوند دانسته، می‌گوید:
«بهترين شاهد و گواه بر وجود هدايتى ربوبى و تسخيرى الهى، همين تنوعات و تشكلات است كه يك موجود از سادگى به تنوع و از بساطت به تركيب می‌‏رود.»[۹]

چرا خداوند انسان‌هایی با معلولیت‌های جسمی آفریده است؟
بعد از آنکه با علم و عقل ثابت کردیم، جهان مبتنی بر نظم و قانونی دقیق آفریده شده است، باید نگاه‌مان را به معلولیت‌ها و مشکلات جسمی مادرزادی نیز تغییر دهیم.
علم بی‌پایان و دانش کامل اهل‌بیت(علیهم‌السلام) به ما نشان داده است این گونه موارد نیز به طور کامل موافق با نظام علی و معلولی است. عدم احاطه به تمام عوامل و علل موجب شده است که این گونه موارد در نظر انسان، به عنوان مواردی از اشکال در دستگاه منظم جهان تلقی شود.

علت برخی از این امور در احادیث آمده است. پیامبر گرامی اسلام درباره ابتلا نوزاد به بیماری برص یا جذام می‌فرمایند:
«مَنْ جامَعَ اِمْرأئةً وَهِیَ حائضٌ فَخَرَجَ الوَلَدُ مَجْذُوما اَو أَبْرَصَ فَلا یَلُومَنَّ الاّ نَفْسَهُ؛[۱۰] اگر کسی با همسرش در حال حیض نزدیکی کرد و فرزندش با جذام یا برص به دنیا آمد، فقط خودش را سرزنش کند.»

نتیجه
بنا بر آنچه در این چند بند آوردیم روشن گشت مشکلات ژنتیکی و معلولیت‌های مادرزادی نمی‌تواند دلیلی بر بی‌نظمی جهان خلقت تلقی شود. عقل و علم هر دو بر وجود نظم در جهان تاکید دارند، اما نقص آگاهی انسان سبب شده است که علت برخی حوادث جهان از نظر او پوشیده بماند.

پی‌نوشت
[۱] سوره اعلی، آیه۳.
[۲] ترجمه آیت‌الله مشکینی.
[۳] برای اطلاع دقیق از این استدلال‌های می‌توانید به کتاب عقاید استدلالی نوشته‌ی علی ربانی گلپایگانی مراجعه کنید.
[۴] بررسی کارآمدی نظریه‌ی طراحی هوشمند در چالش علم و دین؛ فصلنامه‌ی اندیشه دینی، شماره۴.
[۵] https://btid.org/fa/news/165160.
[۶] از سازگارگرایی تا ضد سازگارگرایی خداباوری و تکامل داروینی: بررسی و نقد چهار دیدگاه، پژوهشنامه‌ی فلسفه دین، شماره ۲۵.
[۷] مجموعه آثار شهید مطهری، ج۱۳، ص۶۴.
[۸] تقریری نو از نظریه تکامل و سازگاری آن با طراحی هوشمند، الهیات تطبیقی، شماره ۲۰.
[۹] مجموعه آثار شهید مطهری، ج۱۳، ص۶۷.
[۱۰] من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۹۶.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.