اصلی ترین شعار دین اسلام

13:45 - 1400/08/19

دین اسلام همانند سائر دین ها شعارهایی دارد که اصلی ترین شعار دین دوستی با دوستان خدا، و دشمنی با دشمنان خداست. بی گمان دائره آن نسبت به زمان‌های مختلف فرق دارد, زیرا گاهی باید در مقابل دشمن واحد ایستاد.

اصلی ترین شعار دین اسلام

برخی از روی جهل و نادانی قسمتی از دین را مورد عنایت خود قرار داده و فقط بخش رحمت و دوستی دین را بیان می‌کنند و از این طریق به دام دشمنان افتاده و ضربه محکمی می خورند، در حالیکه دین دارای دو بخش دوستی و محبت نسبت به دوستان و دشمنی نسبت به دشمنان است.

اصلی ترین شعار دین اسلام

هر دینی علاوه بر محتوی و قالب‌هایی که دارد، شعارهایی را سرلوحه برنامه خود قرار می‌دهد و گاهی این شعارها معیار و ملاک حرکت جامعه به سوی اهداف مورد نظر می‌شود. اسلام عزیز نیز دارای شعارها و ملاک‌هایی است که در هر برهه از زمان هر کدام به شکلی خود را نمایان کرده و موجب پیشرفت جامعه مسلمین به سمت کمال و معنویت می‌شود. در این میان، باید دید اصلی‌ترین شعار اسلام که پایه و اساس اسلام نیز هست چیست؟ و چون شعار هر مذهبی را در منابع آن باید جستجو کرد، در اینجا شعارها را باید در قرآن و سنت دنبال کرد.

قرآن کریم از ابتدای آفرینش، اسلام(تسلیم امر خدا بودن) را به عنوان تنها دین، برای همه پیامبران و پیروان آنها قرار داده است.[1] سپس فرمود که هر کسی غیر از این اسلام را به عنوان دین برای خود انتخاب کند خدا از او قبول نمی کند.[2] در زمان نبوت پیامبر خاتم (صلی الله علیه و آله)، در روز غدیر خم با معرفی امیر المومنین (علیه السلام) خداوند متعال به اسلام به عنوان یک دین رضایت داد. به عبارت دیگر علاوه بر اینکه اسلام با ولایت و امامت امیر المومنین (علیه السلام) کامل شد، خداوند نیز با رضایت خودش، اسلام را به عنوان دین، امضا کرد.[3]

شعار اسلام در قرآن کریم
خداوند متعال در جاهای مختلف و به مناسبت‌های گوناگون، شعارهای اصلی اسلام را بیان کرده است از باب نمونه به چند مورد اشاره می‌شود.

یک. ایمان به خدا و کفر به طاغوت 
یکی از معیارهای مسلمان واقعی این است که علاوه بر اینکه ایمان به خدا دارد باید نسبت به طغیان‌گران و ستمگران، کافر باشد و زیر بار ولایت کفر و کافر نرود.[4]

دو. رافت و مهربانی در بین دوستان و شدت و غضب نسبت به کافران 
قرآن کریم نخستین صفت از پیروان پیامبر خاتم (صلی الله علیه و آله) را عطوفت و مهربانی نسبت به برادران و دوستان و هم‌کیشان خود، ولی در مقابل دشمنان مانند آتشی سخت و سوزانند. باز در این آیه نیز خدا به دو بخش اشاره کرده است.[5]

سه. ممنوع بودن هر گونه گرایش و میلی به کافران
قرآن به مومنین تذکر می دهد که هرگز از کافران برای خودتان محرم اسرار انتخاب نکنید؛ زیرا آنان برای ضربه زدن به شما از هر حربه‌ای استفاده می‌کنند، ولی آن را در دل‌هایشان پنهان می‌کنند.[6]

چهار. ممنوع کردن از هر گونه اعتماد
اعتماد و تکیه گاه مومن فقط خداست بنابر این خداوند از هر گونه اعتماد بر کفار نیز نهی کرده است؛ زیرا اعتماد و رکون بر کفار باعث ولایت پذیری از کافران می‌شود.[7] در قرآن کریم از این موارد بسیار زیاد است تا آنجا که حتی خداوند متعال یک سوره را با نام برائت و بی‌زاری از دشمنان، نازل کرده است.  

شعار اسلام در سنت
همین شعار در روایات به شکل «حب» و «بغض» آمده است. امام باقرالعلوم (علیه السلام) فرمودند: «هَلِ الدِّينُ إِلَّا الْحُبُ‏ وَ الْبُغْض‏؛[8] آیا دین جز دوست داشتن و دشمن داشتن است.» حضرت در این روایت دین را منحصر در دو چیز «محبت و دوستی» و «بغض و دشمنی» دانسته است.

یا در برخی روایات به شکل ولایت‌پذیری از اهل بیت (علیهم السلام) و ولایت‌پذیری از دشمنان را به عنوان شعار بیان کرده است.[9] همچنین در دعاها و زیاراتی که از پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام) به ما رسیده است نیز به دو بخش ولایت‌پذیری از اهل بیت و برائت و بیزاری از دشمنان است، مانند برخی از فقرات زیارت عاشورا.[10]

نکته قابل توجه این است که شناسایی موارد دشمنی و دوستی، ابزار خود را می‌طلبد؛ زیرا گاهی تبلیغات، زمان و مکان امور را برای انسان مشتبه می‌سازد.

موافق بودن این شعار با فطرت
قرآن کریم نخست می فرماید: «وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإيمانَ وَ زَيَّنَهُ في‏ قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ‏؛[11] ولی خداوند ایمان را برای شما محبوب ساخت و آن زینت و زیبایی دل‌هایتان قرار داد و کفر و نافرمانی و گناه را مورد نفرت شما گردانید.»

از این آیه معلوم می‌شود که خداوند در باطن و درون انسان، خوبی و بدی امور را نهادینه کرده است بنابر این خوبی و بدی آنها را بدون تعلیم درک می‌کند. این امر جز سرشت انسان به شمار می رود؛ زیرا خداوند در سوره شمس بعد از یازده سوگند می فرماید: «فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها؛[12] و بدی‌ها و خوبی‌ها را بدان الهام کرد.» پس خوبی‌ها و بدی‌ها را خداوند به انسان الهام کرده است و به عبارتی در فطرت و سرشت آدمی نهاده است.[13]

نتیجه اینکه شعار دین فقط دوستی و محبت نیست بلکه شعار دین هم دوستی با دوستان و هر کسی است که اراده دوستی با شما داشته باشد و هم دشمنی با دشمنان خدا و عدم اعتماد بر آن‌هاست.

پی نوشت
[1]. سوره آل عمران، آیه19.
[2]. سوره آل عمران، آیه85.
[3]. سوره مائده، آیه3.
[4]. سوره بقره، آیه256.
[5]. سوره فتح، آیه29.
[6]. سوره آل عمران، آیه118.
[7]. سوره هود، آیه113.
[8]. تفسیر فرات، ص430.
[9]. تفسیر منسوب به امام عسکری (علیه السلام)، ص15.
[10]. صحیفه سجادیه، دعای 47، فقره68، ص220.
[11]. سوره حجرات، آیه7.
[12]. سوره شمس، آیه8.
[13]. تفسیر نمونه، ج27، ص45.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.