مشکل جمع سهم‌ الارث در آیات قرآن

13:57 - 1400/09/08

اگر به مسئله «طبقات ارث» در فقه شیعه توجه کنیم مشکل جمع سهم‌الارث در برخی فروض که ممکن است برای بعضی اشخاص سوال باشد، حل خواهد شد.

خداوند در آیات ۱۱ و ۱۲ سوره نساء به موضوع ارث می‌پردازد.

با توجه به مقدار سهم الارثی که در این آیات مشخص شده، در برخی فروض، جمع سهم وارثان از عدد یک بیشتر می‌شود. یعنی اگر بخواهیم طبق این آیات عمل کنیم و سهم هر وارث را به او بدهیم باید بیشتر از میزان ارث، پول داشته باشیم.

به عنوان مثال اگر زنی فوت کند و جز خواهران(پدری) و شوهرش وارث دیگری نداشته باشد، طبق آیه مجموعه سهم خواهران دو سوم و سهم شوهر یک دوم خواهد بود که مجموعه این‌ها می‌شود هفت ششم؛ یعنی از کل ارث بیشتر می‌شود.

برخی این موارد را نقصی بر دستور قرآن دانسته و آن را دلیلی بر غیر الهی بودن قرآن می‌دانند.

در جواب این مسئله باید به دو نکته توجه کنیم:
نخست اینکه طبق آموزه‌های شیعه قرآن نیازمند مفسر است. اینگونه نیست که جزئیات تمام احکام در قرآن آمده باشد بلکه برای آگاهی از جزئیات احکام باید به معصومین(علیهم‌السلام) مراجعه کنیم.

طبق آموزه‌های اهل‌بیت(علیهم‌السلام) در اینگونه موارد برخی از وارثان بر دیگران مقدم هستند در مثال گفته شده شوهر ابتدا تمامی سهم خود را برمی‌دارد و باقی‌مانده به خواهران می‌رسد.

نکته دوم آنکه خود قرآن نیز در آیه ۶ سوره «احزاب» و آیه ۷۵ سوره «انفال» به این مسئله اشاره کرده[۱] و می‌فرماید:
«وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‏ بِبَعْضٍ في‏ كِتابِ اللَّه‏؛[۲] و خويشاوندان نسبت به يكديگر در كتاب خدا (در حكم توارث نوشته در لوح محفوظ و اين كتاب، از ديگران) سزاوارترند.»

گرچه همانطور که گفتیم تفصیل اولویت افراد در احادیث اهل بیت(علیهم‌السلام) آمده است. از این رو شبهه کننده به دلیل عدم اشراف کامل به احکام اسلامی دچار اشتباه شده است.

پی‌نوشت
[۱] تفسیر نمونه،ج۷،ص۲۵۹.
[۲] سوره انفال، آیه۷۵.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.