ارتباط میان شجاعت و جهاد چیست؟

07:44 - 1400/09/16

«شجاعت» یعنى نترسیدن از آنچه نباید ترسید، و دوری کردن از آنچه باید از آن دوری نمود. به عبارت دیگر؛ شجاعت، اطاعت قوه غضب از عقل در اقدام‏ بر کارهاى خطیری است، که رأى عقل مقتضى آن است، و در این اطاعت، از خود اضطراب نشان ندهد. این صفت، از بالاترین صفات کمالیه و با فضیلت‌ترین ملکات نفسانیه است

ارتباط میان شجاعت و جهاد چیست؟

با ارائه تعریفی از واژگان‌های «جهاد» و «شجاعت» فرق آنها نیز روشن می‌شود:
«جهاد» عنوان عامی است که به دو قسم جهاد اکبر و جهاد اصغر تقسیم می‌شود. مقصود از جهاد اصغر مقابله با دشمنان اسلام از جوانب مختلف می‌باشد و مقصود از جهاد اکبر مبارزه با نفس اماره و تلاش در مسیر تهذیب نفس است.[1]

«شجاعت» عبارت است از: اطاعت قوه غضبیه از قوه عاقله؛ یعنى نترسیدن از آنچه نباید ترسید، و دوری کردن از آنچه باید از آن دوری نمود. به عبارت دیگر؛ شجاعت، اطاعت قوه غضب از عقل در اقدام‏ بر کارهاى خطیری است، که رأى عقل مقتضى آن است، و در این اطاعت، از خود اضطراب نشان ندهد. این صفت، از بالاترین صفات کمالیه و با فضیلت‌ترین ملکات نفسانیه است.[2]

با توجه به مطالب بیان شده؛ به دو نکته باید توجه کرد:
1. شجاعت، از صفات اخلاقی است، ولی جهاد یک رفتار و عمل است.

2. صفت شجاعت تنها اختصاص به جهاد نداشته و در بسیاری از شئون فردی و اجتماعی نیز تأثیرگذار است. بنابراین، یکی از عوامل تأثیرگذار در جهاد، شجاعت است؛ یعنی جهاد به وسیله جان، شجاعت است که به استفاده از قوّه غضب، در محدوده اقتضاى عقل و حدّ اعتدال بر می‌گردد.[3] اما شجاعت، منحصر در جهاد نیست.
 

پی نوشت:
[1]. ر. ک: «جهاد و مجاهده در قرآن و روایات»، سؤال 23714؛ «ارزش جهاد در احادیث»، سؤال 10234؛ «جهاد با نفس اماره(جهاد اکبر)»، سؤال 45631.
[2]. ر. ک: نراقى، احمد بن محمد مهدى، معراج السعادة، ص 49، قم، هجرت، چاپ ششم، 1378ش.
[3]. شبّر، عبد الله، اخلاق، ص 34، قم، هجرت، چاپ چهارم، 1378ش.

آیات مرتبط

    سوره آل عمران (146) : وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ
    سوره آل عمران (153) : إِذْ تُصْعِدُونَ وَلَا تَلْوُونَ عَلَىٰ أَحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْرَاكُمْ فَأَثَابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ لِكَيْلَا تَحْزَنُوا عَلَىٰ مَا فَاتَكُمْ وَلَا مَا أَصَابَكُمْ ۗ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ
    سوره آل عمران (175) : إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
    سوره الأنفال (6) : يُجَادِلُونَكَ فِي الْحَقِّ بَعْدَمَا تَبَيَّنَ كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى الْمَوْتِ وَهُمْ يَنْظُرُونَ
    سوره الأنفال (43) : إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا ۖ وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ ۗ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

بر گرفته از اسلام کوئست

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.

با عضویت در خبرنامه مطالب ویژه، روزانه به ایمیل شما ارسال خواهد شد.