پیری رسید و فصل جوانی دگر گذشت!

08:20 - 1400/12/04

طبق آمارهای رسمی، نرخ باروری در ایران، طیِ دهه اخیر به نصف کاهش پیدا کرده است با این وصف، شاهد خواهیم بود، در ۳۰ سال آینده بیش از ۳۰ درصد از جمعیت ایران در گروه سنی بالای ۶۰ سال قرار خواهند گرفت. از پیری جمعیّت باید ترسید.

پیری رسید و فصل جوانی دگر گذشت!

ژاپن دومین کشوری است که بعد از بریتانیا دارای وزیر تنهایی می‌شود. (1) در یک سال گذشته ۴۹۹ کودک و نوجوان ژاپنی خودکشی کردند و جان خود را از دست دادند. این رقم نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد افزایش داشته است.(2)
این واقعه‌ای است که اگر مسئولان دست نجنبانند و در پیچ و خم‌ِ فرسایشیِ تصویب قوانین، طرح جوانی جمعیت را پشت‌گوش بیاندازند، با آن مواجه خواهیم شد. طبق آمارهای رسمی، نرخ باروری در ایران، طیِ دهه اخیر به نصف کاهش پیدا کرده است. طبق آمار، نرخ باروری  در ایران از ۱.۷ تا ۱.۸۴ مطرح شده است که زیر سطح جانشینی است و ادامه‌ی این‌روند یعنی، رشد جمعیت ایران در سال ۱۴۲۵ منفی می‌شود.(3) با این وصف، شاهد خواهیم بود، در ۳۰ سال آینده بیش از ۳۰ درصد از جمعیت ایران در گروه سنی بالای ۶۰ سال قرار خواهند گرفت. رصدها نشان می‌دهد «سریع‌ترین کاهش نرخ فرزند‌آوری به ازای هر زن در تاریخ جهان در ایران اتفاق افتاده است.»(4)  اثبات این مدعی را می‌توان در اظهاراتِ دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت یافت: در سال ۱۳۹۹  نرخ رشد جمعیت به ۰.۶ درصد سقوط کرده‌ است و این کمترین مقدار نرخ رشدی است که در تاریخ کشور ثبت شده است.(5) طبق آخرین اطلاعاتِ جامعه ی آماری در سال ۲۰۲۰ سالمندان بالای ۶۰ سال تنها ۱۰ درصد جمعیت ایران را تشکیل داده‌اند، اما با توجه به سرعت پدیده سالمندی جمعیت، در سال ۲۰۵۰ حدود ۳۳ درصد جمعیت کل کشور سالمند خواهد بود.(6)
زنگ خطری که به صدا درآمده، حاصلِ عواملِ زیادی همچون عوامل اقتصادی، فرهنگی است. سیاست‌ها و فرهنگ‌سازی‌های دولت بخصوص از اواسط دهه ۷۰ که با حمایت و پشتیبانیِ نهادهای بین المللی، از جمله سازمان بهداشت جهانی، سازمان تغذیه و کشاورزی بین‌المللی (فائو)، سازمان فرهنگی سازمان ملل (یونسکو) و شورای جمعیتی، در این فاجعه‌ی جمعیتی نقش اساسی و تاثیرگذاری داشته است. هرچند در همان زمان علامه طهرانی، کتاب "کاهش جمعیت، ضربه‌ای سهمگین بر پیکر مسلمین" را تالیف و خطراتِ این برنامه مهلک گوشزد فرمود، و این برنامه را طرحی از سوی دشمنان برای تضعیف ملت ایران خواند، اما متاسفانه این سخنان شنیده نشد و امروز ما شاهد تبعات همان تصمیمات هستیم.

حالا شاهدیم، دیدبان حقوق بشر که چشمش را بر همه‌ی ظلم‌هایی که به بشریت در یمن، فلسطین، مسلمانان میانمار، عراق و افغانستان و... می‌بندد در واکنش به طرح مجلس خواستار لغو فوری «قانون جوانی جمعیت» از سوی مقام‌های ایران شد.(7) این مطلب، شاید دلیلی قاطع بر طرح استعماری پیریِ جمعیت برای کشورهای مسلمان و درحال پیشرفت نباشد اما قطعا هر صاحبِ خردی را به تفکر وا خواهد داشت.

اما صرف نظر از دسیسه‌های دشمن، سزاوار است خودمان خطراتِ کاهش جمعیت را در نظر داشته باشیم و همه چیز را فقط به گردن دشمن نیاندازیم؛ از بُعد اقتصادی، چشم پوشی از خطراتِ کاهش و پیریِ جمعیت، باتوجه به اینکه ایران، مسیر پیشرفت تکنولوژیک و پویایی اقتصادی را نپیموده، قطعا صدمات جبران ناپذیری درپی خواهد داشت. چرا که با پیر شدنِ جمعیتِ کشوری که در حالِ رشد است، درصد قابل‌توجهی از جمعیت خود را که در چرخه کار و تولید است را از دست خواهد داد.
از بُعد امنیتی نیز واضح است، کشوری که اکثریتِ جمعیتِ آن دچار پیری است توانی برای دفاع از متجاوزین نخواهد داشت.
در بُعد فرهنگی_اجتماعی نیز قطعا یک جامعه‌ی پیر و فرطوت، دچار مشکلاتِ روحی و شخصیتی خواهد شد؛ احساسِ تنهایی، خودکشی، سرخوردگی و... از جمله اموری هستند که قطعا جامعه‌ی پیر با آن مواجه خواهد شد.
از همین‌رو رهبرانقلاب در دیدار با نمایندگان مجلس فرمودند: در مقوله‌ی مسائل اجتماعی و غیره... مسئله‌ی فرزندآوری و مسئله‌ی نسل بسیار مهم است؛ این موضوعی است که بنده بارها در چند سال اخیر تأکید کرده‌ام، [ولی] متأسّفانه، معلوم است خیلی این تأکیدها تأثیر زیادی نداشته است. اینها احتیاج دارد به قانون گذاری و دنبال‌گیری جدّیِ دستگاه‌های اجرائی، از پیری جمعیّت باید ترسید.» (8) کاش مسئولان ما متوجه باشند، فردا دیر است و هرچه سریعتر به جای بیانه و بخش‌نامه دادن، عملا در این عرصه قدم بردارند.

پی‌نوشت:
1. دویچه وله https://b2n.ir/h88444
2. یورونیوز  https://b2n.ir/r31772
3. معاونت امور زنان ریاست جمهوری https://b2n.ir/j84020
4. فارس  https://b2n.ir/k01476
5. ایمنا   https://b2n.ir/u95184
6. مهر https://b2n.ir/q13125
7. رادیو فردا  https://b2n.ir/s62058
8. رهبرانقلاب 22/4/1399

از بُعد اقتصادی، چشم پوشی از خطراتِ کاهش و پیریِ جمعیت، باتوجه به اینکه ایران، مسیر پیشرفت تکنولوژیک و پویایی اقتصادی را نپیموده، قطعا صدمات جبران ناپذیری درپی خواهد داشت.چرا که با پیر شدنِ جمعیت، درصد قابل‌توجهی از جمعیت خود در چرخه کار و تولید را از دست خواهد رفت.

کلمات کلیدی: 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
8 + 9 =
*****