طلاق و رخنه‌ای به نام سوءظن

13:34 - 1401/03/01

طلاق یک فاجعه‌ی بزرگ است، نه تنها اثرات بسیار مخربی در خانواده و بخصوص فرزندان دارد، بلکه اثرات بسیار مخرب آن بر اجتماع نیز آشکار می‌گردد چون طلاق آثاری را به بار خواهد آورد که اجتماع نیز از آن متضرر خواهد شد.

بد بینی

 

خانواده مهمترین و اثرگذارترین نهاد در زندگی بشر است که آثار مثبت آن، افراد را به بهره‌وری می‌کشاند و از سوی دیگر آثار منفی آن نیز زمینه انحراف، کج‌روی را فراهم می‌سازد. اعضای خانواده نیز در سایه پدر و مادرهستند که می‌توانند احساس غرور و سربلندی کنند. این پدر و مادر هستند که مشترکاً می‌توانند به شخصیت فرزندان انسجام بخشند؛ چون خانواده، مانند عمارتی است که زن و شوهر ستون‌های آن را تشکیل می‌دهند و فرو ریختن هر ستون، استحکام و استواری عمارت را دچار تزلزل و گسستگی می‌کند.

از طرف دیگر باید این موضوع را همیشه مد نظر داشت که یکی از عوامل بنیان‌کن کانون گرم خانواده طلاق است. این پدیده یک فاجعه‌ی بزرگ است. طلاق ریشه‌ها و عوامل گوناگونی دارد که طبق نظر کارشناسان و طبق موقعیت‌های جغرافیایی کاملاً با هم متفاوت می‌باشند و ما در این نوشتار مهمترین عوامل طلاق را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

ازدواج مجدد

«تعدد زوجات از قوانین تأسیس اسلام نیست، قبل از بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به شهادت کتاب مقدس مذهبی اقوام یهود و تحقیق مورخان، چند همسری بین مردان امری رایج بوده است، اسلام برای رعایت ضرورت‌های طبیعی و حفظ حقوق زن و جهات دیگر، آن را از یک سو محدود و تعدیل کرده است و از سوی دیگر منوط به شروط دشوار از جمله رعایت عدالت، نموده است به طوری که کمتر کسی می‌تواند از عهده‌ی انجام دادن آن برآید زیرا معمولاً احساسات مرد همیشه نسبت به همه‌ی زنان یکسان و در یک درجه نیست.»[1]

لذا ازدواج مجدد با رعایت موازین شرعی و قانونی هر چند مشکلی ندارد ولی در عین حال می‌تواند زمینه فروپاشی خانواده را فراهم نماید و به همین جهت در سند نکاحیه‌ی زوجین و در دفاتر ثبت ازدواج این گونه آمده است:

«ضمن عقد نکاح زوج به زوجه وکالت بلا عزل با حق توکیل غیر داد که در موارد مشروحه زیر با رجوع به دادگاه و اخذ مجوز از دادگاه پس از انتخاب نوع طلاق، خود را مطلقه نماید و آخرین بند این موارد عبارت است از این که زوج همسر دیگری بدون رضایت زوجه اختیار کند یا به تشخیص دادگاه نسبت به همسران خود اجرای عدالت ننماید.» بنابراین در صورتی که زوج بدون رضایت همسرش اقدام به ازدواج مجدد نماید، همسر اول وی می‌تواند خود را از قید زوجیت آزاد نماید و همین کار باعث تزلزل نظام خانواده‌ها می‌شود و زمینه مشاجرات، اختلافات و کشمکش‌های زیادی را ایجاد می‌نماید.

سوء رفتار و اخلاقی

از مسائلی که باعث سرد شدن محیط خانواده و به دنبال آن جدایی و طلاق را همراه دارد سوء رفتار و اخلاق زن و یا شوهر می‌باشد، لذا در روایات و عناوین اسلامی در مورد این مسئله بسیار تأکید شده است که از عوامل مهم دلگرمی همسران به ادامه زندگی با یکدیگر، اخلاق نیکو و رفتار شایسته است. از امیرالمؤمنین علی علیه السلام این گونه نقل شده است که فرموده‌اند: « ثَلاثٌ لا يَهنَأُ لِصاحِبِهِنَّ عَيشٌ : الحِقدُ ، و الحَسَدُ ، و سُوءُ الخُلقِ؛[2] سه چيز است كه هر كس داشته باشد، زندگى بر او گوارا نيست : كينه، حسادت و بد خويى.»

انسان‌های تندخو، گاه بدون آنکه بخواهند، به دیگران آزار می‌رسانند. بسیاری از آنان بد ذات نیستند و دوست ندارند که دیگران به ویژه نزدیکان و خویشان و همسران خود را اذیت کنند؛ اما حساسیت زیاد، حرارت و تندی اخلاقی و کم‌طاقتی ایشان، موجب می‌شود که دیگران از آن‌ها دلخور و دلتنگ شوند و به صورت باری سنگین و تحمیلی بر دوش دیگران درآیند. این دسته، افزون بر آن که زندگیِ خود را آشفته می‌کنند، عیش دیگران را نیز از بین می‌برند و محیط عصبی، حساس، شکننده و گاه در آستانه انفجار به وجود می‌آورند و خود و خانواده‌شان را درآن می‌سوزانند.

اگر این وضعیت ادامه یابد و یا تشدید شود اطرافیان و به ویژه همسر به مقابله به مثل با همسر و یا گریز از شوهر و حتی خانه روی می‌آورد و این‌ها از هم‌پاشیدگی خانواده را در پی دارد. آمار فعلی دادگاه‎های خانواده، بدخویی مرد را از علت‌های قابل توجه متلاشی شدن خانواده بر می‌شمارند.

سوءظن، بدبینی و تهمت

سوءظن و بدبینی عارضه‌ای است روانی و نشأت گرفته از روان بیمار که باید هر چه زودتر به درمان آن پرداخت، برای این منظور لازم است شخص بیمار به یک روانشناس یا روانپزشک مراجعه نماید، همیشه فرصت برای جبران اشتباهات گذشته زندگی، نیست.

وظیفه زن و شوهر این است که پیوسته به یکدیگر اعتماد و اطمینان کامل داشته باشند و نگذارند، سوءظن و بدبینی در روح و روان آنان رخنه کند و هرگز نباید زن و شوهر از روی عدم آگاهی و تنها بواسطه شک و گمان به یکدیگر اجازه تهمت دهند و زندگی را به هم بریزند. قران کریم می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ؛[3] ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمانها گناه است.»

در روایات متعددی نیز بدگمانی و سوءظن مورد نکوهش قرار گرفته است که ما به برخی از این روایات اشاره خواهیم داشت: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: « مَن أساءَ بأخِيهِ الظَّنَّ فَقَد أساءَ بِرَبِّهِ، إنّ اللّه َ تعالى يقولُ : «اجْتَنِبُوا كَثيرا مِنَ الظَّنِّ؛[4] هركه به برادر خود گمان بد برد ، به پرودگارش گمان بد برده است ؛ زيرا خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد: از بسيارى گمانها بپرهيزيد.»

امیرالمؤمنین علی علیه السلام نیز می‌فرماید: « شَرُّ الناسِ مَن لا يَثِقُ بِأحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ، و لا يَثِقُ بهِ أحَدٌ لِسُوءِ فِعلِهِ؛[5]  بدترين مردم كسى است كه به سبب بدبينى، به هيچ كس اعتماد نكند و به سبب بد كرداريش، كسى به او اعتماد نورزد .»

پی‌نوشت:
1 عوامل اجتماعی طلاق، ص 26.
2 ميزان الحكمه، ج8 ، ص 346.
3 سوره حجرات: آیه 12.
4 ميزان الحكمه، ج 6 ، ص 570.
5 ميزان الحكمه ، ج 5، ص 499. 

کلمات کلیدی: 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.