کربلا، حادثه‌ای ماندگار در تاریخ

10:17 - 1401/05/13

هرچند در برخی از جزئیات تاریخ کربلا مانند بعضی از حوادث دیگر، تحریف‌هایی وجود دارد؛ ولی این‌گونه تحریف‌ها هرگز به معنای ساختگی بودن اصل حادثه نخواهد بود، علاوه بر اینکه حادثه کربلا، قیام علیه کفر و باطل بوده و در راس آن امام حسین علیه‌السلام قرار داشت.

هر حادثه‌ای در نوع خود از ویژگی‌ها و خصوصیات فراوانی برخوردار است، به‌خصوص اگر در رأس آن حادثه معصومی مانند امام حسین علیه‌السلام قرار داشته باشد. امروزه عده‌ای به بهانه اینکه تاریخ در معرض تحریف است، دست‌به‌کار شده و تاریخ کربلا را زیر سؤال برده‌اند؛ غافل از اینکه هرچند می‌پذیریم که تاریخ در معرض تحریف است و حادثه کربلا هم از این تحریف در امان نبوده است؛ ولی بین تاریخ کربلا و تاریخ مغول، ساسانیان و... تفاوت آشکاری وجود دارد، پس نمی‌توان به‌صرف یک جمله به‌ظاهر قشنگ «تاریخ در معرض تحریف است» همه تاریخ را بی‌اعتبار دانست.

مواجهه قرآن کریم با تاریخ
قرآن کریم مهم‌ترین چیزی را که در بیان تاریخ دنبال کرده است، تبیین دو جریان حق و باطل است، بنابراین قرآن کریم از نقل تاریخ، درصدد بیان حق است، به همین خاطر گاه به تبیین باطل [نقطه مقابل حق] نیز می‌پردازد. بر این اساس انسان را به فهم و شناخت حق و مصادیق آن تشویق می‌کند و به او در تشخیص مصادیق باطل نیز کمک می‌کند.

یکی از آشکارترین آیات در تبیین حق و باطل این آیه است: «أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثال‏؛[1] خداوند از آسمان آبى فرو فرستاد، پس رودخانه‌ها به اندازه (ظرفيّت) خويش جارى شده و سيلاب كفى را بر خود حمل كرد و از (فلزّات) آنچه كه‌ در آتش بر آن مى‌گدازند تا زيور يا كالايى به دست آرند، كفى مانند كفِ سيلاب (حاصل شود) اين‌گونه خداوند حقّ و باطل را (بهم) مى‌زند پس كف (آب) به كنارى رفته (و نيست شود) و امّا آنچه براى مردم مفيد است در زمين باقى بماند. خداوند اين‌گونه مثال‌ها مى‌زند.»

خداوند متعال در این آیه برای تبیین حق و باطل از سیل و کف روی آن استفاده می‌کند، آب جاری همان حق و کف روی آن را به باطل تشبیه می‌کند. سپس می‌فرماید: باطل از بین رفتنی است و حق همیشه باقی است.

جالب اینکه برخی از خصوصیات حق و باطل را نیز در این آیه بیان کرده است ازجمله:

الف. باطل به‌طورمعمول روی حق را می‌پوشاند، مانند کف آب.

ب. باطل زودتر از حق دیده می‌شود مانند کف آب ابتدا به چشم می‌آید.

ج. علاوه بر اینکه باطل سودی ندارد، باعث ضرر و زیان هم خواهد بود؛ ولی حق همیشه دارای منفعت و پرفائده است.

د. باطل بعد از مدتی به‌تدریج از بین می‌رود؛ ولی حق همیشه در زمین باقی می‌ماند.

بی‌تردید جریان کربلا، حادثه‌ای است بین حق و باطل؛ هرچند در برخی جزئیات، تحریف‌هایی نیز در آن صورت گرفته باشد؛ ولی به دلیل اینکه در رأس آن امام معصومی مانند امام حسین علیه‌السلام قرار دارد و مبارزه علیه باطل بوده است، به‌یقین ماندگار خواهد ماند. پس در این تاریخ باید توقف کرد و با بررسی جزئیات آن، به درس‌های عبرت‌آمیز آن بیشتر توجه داشت.

تناسب بین تحریف و دروغ
از برداشت‌های اشتباهی که گربیانگیر برخی از ناآگاهان می‌شود و حتی برخی جاهلان مغرض نیز از آن سودجویی می‌کنند، تحریف تاریخ کربلا و عاشوراست. اینان به‌محض اینکه در تاریخ کربلا و جریان عاشورا تحریفی می‌بینند، فورا نتیجه می‌گیرند، پس این جریان دروغ است! اما نکته ای که مهم است بدانیم این که بنابر قرآن کریم در کنار عقل سلیم، هرگز تحریف در برخی موارد نشانه دروغ بودن اصل جریان نیست.

خداوند خطاب به پیامبرش می‌فرماید: از این تحریف‌کنندگان ناراحت نباشد:«يا أَيُّهَا الرَّسُولُ لا يَحْزُنْكَ الَّذينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْر... يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَواضِعِهِ؛[2] ای فرستاده (خدا)! آن‌ها که در مسیر کفر شتاب می‌کنند، تو را اندوهگین نسازند!... آن‌ها گروهی هستند که کلمات و سخنان [خدا] را پس از استواری در جایگاهش تحریف می‌کنند.»

از این آیه استفاده می‌شود که تحریف در موردی از تاریخ، دلالت بر دروغ بودن اصل تاریخ ندارد؛ زیرا در این آیه، کافران سعی در تحریف سخنان خدا دارند، در حالی که به‌یقین قرآن کریم و سخنان خداوند استوار هستند.

بنابراین هرچند در حادثه کربلا تحریف هایی از سوی برخی نااهلان و تاریخ‌نویسان صورت گرفته است؛ ولی هرگز به معنای دروغ بودن اصل حادثه نخواهد بود، پس باید این حادثه بزرگ را مورد مداقّه قرارداد و با تحقیق در جزئیات آن، حق و باطل را مشخص کرد و در مسیر زندگی از آموزه‌های راهگشای آن بهره‌مند شد.

پی نوشت:
[1]. سوره رعد، آیه17.
[2]. سوره مائده، آیه41.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
3 + 0 =
*****