فوتبال و ظرفیت تقویت هویت ملی

08:29 - 1401/09/05

تأثیر مثبت فوتبال بر تعلقات ملی کشورها و ملت‌های جهان امری انکارناپذیر است. این نوع تأثیر بعضاً در تقابلات نظام سیاسی بین کشورها نیز مؤثر است.

تیم ملی فوتبال

هویت ملی گفتمانی است که وحدت همه‌جانبه مردم را دنبال می‌کند و آن‌ها را به لحاظ اجتماعی به هم پیوند می‌دهد.

اوج‌گیری جاذبه فوتبالِ حرفه‌ای، به‌ویژه در سطح ملی در کشور ما، طی سالیان اخیر، ابعاد و آثار اجتماعی ‌ویژه‌ای به هویت ملی بخشیده است؛ شکل‌گیری جشن‌های خودجوش ملی و فراگیـر در شهرهای کشور، پس از پیروزی تیم ملی، جلوه‌هایی از آثار اجتماعی فوتبـال در ایـران است. تأثیر مثبت فوتبال بر تعلقات ملی در ایـران و سایر کشورهای جهان، امری انکارناپذیر است.

این مسئله، گاه باعث شده است تا ملت‌هایی که از لحاظ سایر عرصه‌ها از جمله اقتصادی، نظامی و... با دیگران هم‌سطح نیستند نیـز بتواننـد به کمک فوتبال، خودی نشان دهند و از این منظر، نوعی اعتمادبه‌نفس برای ملل ضعیف‌تر باشد؛ به‌طورمثال، در سطح اروپا، پرتغال و اسپانیا که جزو کشورهای درجه دو محسوب می‌شوند، در فوتبال اروپا و جهان جایگاه برجسته‌ای دارند و توانایی و شانس رقابت یا پیروزی بر قدرت‌های درجه اول را پیدا کرده‌اند.

این مسئله درباره کشورهای آفریقایی کـه از حیـث اقتـصادی و سیاسی، جزو ضعیف‌ترین کشورها به شمار می‌آیند نیز مشهود اسـت و فرصـت عرض اندام را در رقابت با کشورهای برتر دنیا در صحنۀ بین‌المللی، فراهم آورده است.

در این بین، فراگیرترین عرصه بروز رقابت‌های ورزشی در مسابقات جـام جهـانی فوتبال است. در جام جهانی، ملت‌های جهان از اقصی نقاط دنیا با هم، هم‌بازی می‌شوند و از این طریق، در فضای مسالمت‌آمیز و دوستانه با تأکید بر تعلقات ملی به رقابت می‌پردازند.

کشورمان ایران نیز به خصوص بعد از انقلاب اسلامی توانسته است چندین دوره در این تورنمنتِ جذاب حضور پیدا کند و بعضاً توانسته با پیروزی و نمایش مقتدرانه، باعث تقویت هویت ملی ایرانیان شود.

بازی ایران و آمریکا در جام جهانی 1998 در فرانـسه، نمونـه بـارزی از ایجـاد پیوندهای عاطفی و برجسته‌شدن تعلقات مشترک در میان ایرانیان ساکن در نقـاط مختلـف جهان بود. واکنش‌های خودجوش مردم ایران پس از پیروزی تیمشان، نشان داد کـه فراتـر از گرایش‌ها و سلایق مختلف، مسابقه فوتبال قادر است نوعی جبهه هویتی میان ایرانیان پدید آورد.

از سوی دیگر پیروزی ایران حتی توانست دل کسانی را که به‌غلط، چندان از تقابل‌های سیاسی موجود میان ایـن دو نظام، خرسند نیستند، شاد کند و به نحوی حس پیروزی بر رقیب را در آنان برانگیخت؛ به‌گونه‌ای که در این مسابقه، آمریکا، حداقل به رقیب هویتی عموم ایرانیان تبدیل شد.

در تورنمنتِ جام جهانی 2022 در قطر، تیم ملی ما بار دیگر توانسته در این عرصه حضور پیدا کند و از قضا با کشورهای آمریکا و انگلیس هم‌گروه شده است.

دشمنی دیرینه ایالات متحده با مردم ایران و تقابل تمدنی میان ایران اسلامی و غرب در عرصه‌های مختلف، ظهور و بروز داشته و رقابت‌های ورزشی با کشوری همچون آمریکا به نمایندگی از دنیای استکبار نیز، خواسته یا نخواسته چنین تقابلی را القاء کرده است.

هویت ملی

ایران اسلامی در طول سالیان گذشته علی رغم تحریم‌ها و زورگویی‌ها، توانسته ایالات متحده را با چالش‌های متعددی در منطقه و سطح بین‌الملل مواجه کند. بنابراین حضور قدرتمندانه در مقابل این تیم در مسابقات جام جهانی قطر، از نگاه بسیاری از هموطنان و علاقمندان نظام جمهوری اسلامی ایران در همین راستا تعریف می‌شود و شکست دادن تیم ملی فوتبال این کشور در جام جهانی می‌تواند موجب غرور ملی ایرانیان شود.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
12 + 3 =
*****