نگاهی به ماجرای اصحاب فیل

13:47 - 1401/12/09

واقعه اصحاب فیل، امری تاریخی و انکار ناشدنی است که توسط قرائن فراوانی تأیید می‌شود.

قرآن کریم، آخرین کتاب آسمانی، علاوه بر اینکه نسخه هدایت انسان است، حاوی برخی از گزاره‌های تاریخی می‌باشد. از جمله وقایع تاریخی که در قرآن کریم نقل شده است، ماجرای حمله ابرهه به مکه و چگونگی شکست اوست. سوره مبارکه فیل که نوزدهمین سوره قرآن بر اساس ترتیب نزول است، به نقل این واقعه تاریخی پرداخته است . [1]

برخی مدعی شده‌اند که واقعیت با آنچه در قرآن آمده است اختلاف دارد و حمله ابرهه به مکه را از اساس انکار کرده‌اند. در مقابل بسیاری از پژوهشگران مسلمان و غیرمسلمان اسناد تاریخی را مطابق با گزارش قرآن یافته‌اند. بررسی این اسناد تاریخی نیاز به مجالی گسترده دارد،[2] در ذیل تنها به چند نکته درباره این ادعا اشاره می‌کنیم:

1. واقعه‌ای که قرآن در این سوره نقل می‌کند مربوط به گذشته‌های دور نیست. این واقعه در سال تولد پیامبر به وقوع پیوسته است. از آنجا که سوره مبارکه فیل، یک سوره مکی است،[3] میان نزول این سوره و زمان حادثه نهایتا 53 سال فاصله خواهد بود؛ زیرا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در چهل سالگی مبعوث شده و پس از 13 سال به مدینه هجرت نمودند.

از این رو مشرکان مکه به خوبی این واقعه را در خاطر داشتند. بزرگانشان این واقعه را به چشم دیده بودند و کوچک‌ترها آن را از پدران خود شنیده بودند. با توجه به این مطلب اگر نقل قرآنی کوچکترین تفاوتی با حقیقت اتفاق افتاده می‌داشت، مشرکان آن را در مقابل قرآن قرار داده و به عنوان سندی بر غیر الهی بودن قرآن کریم، ارائه می‌کردند. در حالی که این چنین چیزی در تاریخ گزارش نشده است.

2. بنابر اسناد تاریخی، ابرهه از فرماندهان سپاه حبشه بود.[4] از این رو طبیعتا پادشاه حبشه از وقایع و جنگ‌های آن زمان اطلاع کامل داشت. اگر نقل قرآن از این وقایع غیر صحیح می‌بود، او باید به مقابله با آن برخواسته و با مسلمانان برخورد می‌کرد. در حالی که بنابر نقل تاریخ، پادشاه حبشه برخورد بسیار خوبی با مهاجران مسلمان داشته و برخی از آنان تا هنگام فتح خیبر در سال 7 هجری در آن دیار به سر می‌بردند.[5]

3. در پاسخ به این سوال که چرا از این واقعه تاریخی، در دیگر کتاب‌های آن دوران نقل چندانی نشده است؛ می‌گوییم با توجه به اینکه شکست سپاهیان ابرهه به واسطه پرندگان فرستاده شده از سوی خدا، دلیلی بر حقانیت خدای اسلام بوده و باعث تضعیف اعتقاد ادیان تحریف شده‌ای همچون مسیحیت می‌شده، طبیعی است که این واقعه در منابع عبری و رومی چندان مورد توجه قرار نگرفته باشد.

حاصل آنکه با توجه آیات قرآن کریم، اسناد تاریخی و قراین موجود، کوچکترین تردیدی درباره وقوع این حادثه درس‌آموز وجود ندارد.

پی‌نوشت:
[1]. ویکی‌شیعه، سوره فیل، https://zaya.io/4ga58.
[2]. برای مطالعه در این زمینه می‌توانید به مقاله آقای حمید آریان با عنوان "لشکرکشى ابرهه به مکه به روایت تاریخ و قرآن" مراجعه فرمایید.
[3]. مكارم شيرازى، ناصر، تفسیر نمونه، چاپ دهم، دار الكتب الإسلامية، 1376ش، ج‏27، ص325.
[4]. مجله معرفت، پژوهشى تاریخى در ماجراى اصحاب فیل، شماره 40.
[5]. آیتی، عبدالمحمد، ترجمه تاریخ ابن خلدون، چاپ اول، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، 1363ش،‏ ج1، ص438.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
1 + 4 =
*****