اربعین حسینی ارسال رصد

انسان کامل تا چه حدّ خلیفۀ خداست؟

10:10 - 1392/11/21
رهروان ولایت ـ انسان کامل از نظر رتبه و جایگاه پایین‎تر از خداوند متعال خواهد بود؛ خدايي که ذات مستخلفٌ عنه است و حدّ خلافت انسان کامل در همین محدوده وجودی است نه بالاتر و بیشتر.
انسان کامل تا چه حدّ خلیفۀ خداست؟

بسم الله الرحمن الرحيم

خلافت و جانشینی موجودی از موجود دیگر به دو صورت است:

1. خلافت تاریخی: یعنی یکی از این دو موجود زودتر بوجود آمده و بعد از از بین رفتن آن، موجود دیگری به جای او قرار گرفته و جانشین او شده است. مثلاً نسل دوم انسان‌ها در یک عصر جانشین نسل اوّل شده‌اند.
این نوع جانشینی امتیازی برای خلیفة محسوب نمی‌شود زیرا ممکن است از نظر فضل و کمالات از مستخلفٌ عنه (موجود اوّل) کمتر و پایین‌تر باشد.

2. خلافت رتبی و وجودی: به این معنی که یکی از دو موجود از نظر وجودی و رتبه کمالی در مرحله پایینتر از موجود دیگر قرار دارد.
در این صورت خلیفه همه اقتدار و عظمت خود را مرهون مستخلف عنه (موجود برتر) است.

در آیه شریفه: «وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً[بقره/30]؛ به خاطر بياور هنگامى را كه پروردگارت به فرشتگان گفت من در روى زمين جانشينى قرار خواهم داد.» همین معنای دوم خلافت مورد نظر است.

بنابراین انسان کامل از نظر رتبه و جایگاه پایین‎تر از خداوند متعال خواهد بود و حدّ خلافت وی در همین محدوده است نه بالاتر و بیشتر.

به این معنی که اگر به فرض محال، روزی خلیفه خدا ادّعای مقامی بالاتر از انسانیّت داشته باشد به خودی خود مقام خلافت را از دست خواهد داد. همانگونه که در مراتب پایین‌تر خلافت نیز به همین صورت است مثلاً نائب خاصّ یا عامّ امام معصوم (علیه‎السلام) که از اعضای امّت امام است، ادّعایی بالاتر از این کند و برای خود نیز مقام بالاتر (امامت) قائل باشد. چنین شخصی مانند سامریّ سقوط خواهد کرد.

همینطور در رتبه‌های بالاتر، محدوده خلیفه باید حفظ شود. امام معصوم در محدوده امامت و پیامبر در محدوده پیامبری خلیفه خداست. مرز امامت كاملاً از محدودهٴ نبوّت و رسالت جداست؛ چنان‏كه منطقه نبوت و رسالت از قرقگاه ربوبيّت و قلمرو الوهيّت كاملاً منفكّ است.

خداوند متعال دارای یک سری صفات است که مختصّ خود او هستند. اسماي حسنا و صفاتی که احدي نمی‌تواند به آن بارگاه منيع راه پیدا کند. صفتِ ربوبيت و كبريايي از اين قبيل است.

حضرت اميرالمؤمنين (عليه‎‏السلام) می‎فرمایند:

« الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَبِسَ الْعِزَّ وَ الْكِبْرِيَاءَ وَ اخْتَارَهُمَا لِنَفْسِهِ دُون‏ خَلْقِهِ وَ جَعَلَهُمَا حِمًى‏ وَ حَرَماً عَلَى غَيْرِهِ وَ اصْطَفَاهُمَا لِجَلَالِه‏ وَ جَعَلَ اللَّعْنَةَ عَلَى مَنْ نَازَعَه‏ [1]؛ ستايش خدا را كه لباس عزّت و بزرگوارى شايسته اوست و اين دو صفت را نه براى آفريده‏‌هايش بلكه به خود اختصاص داد و آن‌ها را قرقگاه و حريم خود نمود و بر ديگران ممنوع كرد و هر دو را محض جلالت و عظمت خويش برگزيد و بر هر كس از بندگانش كه در اين دو صفت با او به ستيز برخواست لعنت مقرّر كرد.» [2]

بنابراين، كسي كه خليفه خداست، بايد رتبهٴ خود را بشناسد و از آن تجاوز نكند. [3]

-----------------------------------------------------

پي نوشت:

[1]. نهج البلاغة (للصبحي صالح)، ص: 285 ، خطبه 192 (قاصعه)، بند 1.
[2]. نهج البلاغة / ترجمه انصاريان، متن، ص: 188.
[3]. ر.ک: الميزان في تفسير القرآن، ج‏17، ص: 224؛ تسنیم ج3ص101.

اللهم صلّ علي محمّد و آل محمّد و عجّل فرجهم

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.