لزوم صبرو مدارا در روابط همسران

09:04 - 1402/07/12

-زندگی خانوادگی، دارای فراز و فرود، سختی و گرفتاری و اختلاف سلیقه و نظر است.از این رو لازم است زن و شوهر در رویایی با مسائلی که پیش می آید، صبور و بردبار باشند.

 

زندگی خانوادگی دارای فراز و فرود، نیش و نوش، سختی و گرفتاری، اختلاف سلیقه و نظر است و به دلیل تنگاتنگی روابط، این امور تأثیری جدی براعضای خانواده می گذارد. بدون صبر و مدارا، زندگی دچار مشکلات بسیاری خواهد شد. از این رو لازم است زن و شوهر در رویایی با مسائلی که پیش می آید، صبور و بردبار باشند(۱).

صبر نگه‌داری و كنترل نفس در حالت خاصی است كه سبب پایداری در انجام كارهای سخت، تحمل سختی‌ها و مشكلات و كنترل تكانه‌های شهوانی و پرخاشگری می‌شود(۲). قرآن می فرماید: اگر با همسرتان کراهتی دارید، مشکلی دارید« فَعَسی أنْ تَکرَهوا شَیئاً» ممکن است شما یک چیزی را کراهت داشته باشید« وَ یَجعَلَ الله فِیهِ خَیراً کَثِیراً»(۳). صبر کنید به خوبی هایش فکر کنید، بدی هایش را نادیده بگیرید، سعی کنید سازگاری حاصل کنید آن وقت خداوند به شما خیر کثیر می دهد.(۴). بنابراین تا کارد به استخوان شما نرسد، سزاوار است، معاشرت به معروف و رفتار شایسته را ترک نکنید به خصوص بسیار می شود که همسران درباره یکدیگر، گرفتار سوء ظن های بی دلیل و حب و بغض های بی جهت می گردند و قضاوت های آنان در این حال غالباً نادرست می باشد، تا آنجا  که خوبی ها در نظرشان بدی و بدی ها در نظرشان خوبی جلوه می کند، ولی با گذشت زمان و مدارا کردن، به تدریج حقایق آشکار می شود. مدارا و سازگاری، دشواری‌ها را آسان و چاره‌‌جویی‌‌های سخت را ساده می‌سازد(۵).         

مدارای شوهر با همسر در توجه به خواسته های مشروع او از نکات دیگری است که در روایات بر آن تأکید شده است(۶). در این ارتباط می توان به سخن امیرمؤمنان علی علیه السلام  در سفارش به فرزندش اشاره کرد که می فرماید:«  فَدارِها علی کلّ حالٍ و أحسِنِ الصُحبة َلها لِیَصفوَ عَیشُک؛ با او [زن] در همه حال مدارا کن و همراه خوبی برای او باش، تا زندگی بر تو گوارا شود.»(۷). در همین راستا، در برخی روایات، مردان به رعایت تمایل و خواست همسران خود درخصوص نوع و چینش لوازم خانه، سفارش شده اند. برحسب یکی از این روایات، امام حسین علیه السلام  در پاسخ به این اعتراض که چرا منزل شما با فرش و پرده و اموری از این دست تزیین شده [با اینکه تجمل گرایی شایسته شما نیست]، می فرماید:« إنّا نَتزوّجُ النساءَ فَنُعطیهنّ مَهورَهنّ فَیَشترینَ ما شِئنَ لیس لنا منه شیءٌ؛ ما در هنگام ازدواج، مهریه زنان را پرداخت می کنیم و آنان هرچه بخواهند با آن خریداری می کنند؛ چیزی از آن به ما تعلق ندارد.»(۸)

گذشته از مشکلات در روابط، زندگی انسان با کمبودهای مالی و آسیبهای بدنی و جانی همراه می باشد که زمینه ای برای بروز اختلافات و رفتارهای نامناسب در خانواده است. در این حالات، گاه مشکلات به حدی شدید است که اگر فرد از امور معنوی و ماورای طبیعی نیرو نگیرد، از پای در می آید(۲). قرآن در این شرایط افراد را با بشارت، به صبر دعوت نموده و اعلام می داردکه آنها مشمول صلوات و رحمت خداوند هستند(۹). در جایی دیگر، پاداش بردباران را بدون اندازه و حساب اعلام نموده(۱۰) و بالاتر از همه، خداوند را دوست دار(۱۱) همراه (۱۲)و یاور (۱۳)شکیبایان اعلام می کند. همه این آیات انگیزه های فرد را برای مهار خویش بیشتر کرده و فرد را در مشکلات شکیباتر می سازد. در کلمات اولیای دین نیز عبارتهایی دیده می شود که برای ایجاد حالت شکیبایی در مشکلات شدید، بسیار مؤثر است:« اگر شکیبا باشی، هر مصیبتی را نزد خدا پاداشی است»(۱۴)؛ « هر کس در برابر مصیبت صبر کند و آن را با تسلی خوبی رد کند، خداوند برای او سیصد درجه معنوی و والا قرار می دهد».(۱۵)

نکته مهم دیگر، لزوم توصیه اعضای خانواده به یکدیگر در مورد صبر است که این امر در شکیبایی بیشتر خود فرد تأثیر دارد و به تقویت انگیزه دیگران در جهت بردباری بیشتر کمک می کند(۱۶).

______________________

پی نوشت:

۱-  عیسی زاده، عیسی، خانواده قرآنی(ویژ گی ها و اعضای آن)، قم، بوستان کتاب، ۱۳۹۰.

۲- نوری، نجیب الله، « بررسی پایه های روانشناختی و نشاگان صبر در قرآن»،

http://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/51

۳- نساء، ۱۹.

۴- حسینی نیشابوری، سیدعلی اکبر، سخنرانی های استاد رفیعی ویژه خانواده ها، قم، صالحان، ۱۳۹۰.

۵-  غررالحکم و دررالحکم، ص ۹۱.

۶- بستان(نجفی)، حسین، خانواده در اسلام، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،۱۳۹۰.

۷- وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۲۰ .

۸- همان، ج ۳، ص ۵۶۸ .

۹- بقره، ۱۵۵.

۱۰- زمر، ۱۰.

۱۱- آل عمران، ۱۴۶.

۱۲- بقره،۲۴۹ و ۱۵۳.

۱۳- آل عمران، ۱۲۵.

۱۴- نهج البلاغه، حکمت ۲۹۲ .

۱۵- کافی، ج۲، ص ۹۱ .

۱۶- عصر،۳.

خانواده، مناسب‌ترین نظام برای تأمین امنیت و آرامش روانی اعضا، پرورش نسل جدید، اجتماعی كردن و تربیت فرزندان و برآورده ساختن نیازهای عاطفی افراد است. سلامت این بنیان به عوامل گوناگونی از جمله سازگاری زن و شوهر بستگی دارد. یكی از دستورهایی كه برای رضایت‌مندی زناشویی می‌توان در آیات و روایات جست‌وجو كرد، دعوت به صبر و مداراست. دین اسلام با تأكید بر انجام آموزه‌هایی از جمله اخلاقیات، به‌ویژه در بُعد روابط خانوادگی، این مهم را یكی از روش‌های ایجاد سازگاری و رضایت می‌داند. برخورداری اعضای خانواده به خصوص زن و شوهر از آموزه های اخلاقی و عمل به آنها نه تنها سبب نجات در قیامت می شود، بلکه زندگی دنیا نیز بدون آن سامان نمی یابد. اخلاق را می توان بهترین ضامن اجرایی قوانین و مقررات در کانون خانواده دانست که کارامدی آن را تضمین می کند.

کلمات کلیدی: 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
10 + 10 =
*****