اهمیت منزلت والای بانو حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها

17:15 - 1402/09/07

بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها جایگاه ویژه‌ای در منزلت و مقام الهی دارند، به گونه‌ای که بسیاری از روایات به صراحت از برتری ایشان بعد از پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه و آله و سلم، بر تمامی مخلوقات عالم اشاره می‌کنند. 

 

مقدمه: یکی از مهم‌ترین مواردی که به عنوان یک مسلمان شیعه دوازده امامی باید به آن بپردازیم، جایگاه و منزلت ویژه بانوی دو عالم، حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در نزد خداوند متعال و پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه اطهار علیهم السلام و نیز عوام بپردازیم. 

ایام فاطمیه است، چقدر خوب است که لااقل به حرمت این روزها، ذره‌ای به دریای بی‌کران وجود پر از مهر و رحمت بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بپردازیم، اگرچه تمام این‌ها نمی‌تواند ذره‌ای حق این مطلب را ادا کند. در بسیاری از روایات به عظمت وجودی حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و همسر بزرگوار ایشان و دو فرزند معصومشان حضرت امام حسن علیه السلام و حضرت امام حسین علیه السلام، اشاره شده است، پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه و آله و سلم در این مورد می‌فرمایند:«لو علم اللّه تعالی أنّ في الأرض عبادا أكرم من عليّ و فاطمة و الحسن و الحسين لأمرني أن أباهل بهم و لكن أمرني بالمباهلة على هؤلاء و هم افضل الخلق فغلبت بهم النصاری»[۱]«اگر خداوند می‌دانست در زمین بندگانی گرامی‌تر از علی و فاطمه و حسن و حسین وجود دارد، قطعاً امر می‌کرد که به همراه آنان با نصاری مباهله کنم، اما امر کرد به همراه ایشان مباهله کنم و آنها با فضیلت‌ترین خلق هستند، پس با همراهی ایشان بر نصارا غلبه کردم». 

اگر بخواهیم تمامی روایاتی را که به عظمت و منزلت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها تصریح می‌کنند را دسته‌بندی کنیم، دسته‌ای از این روایات دال بر منزلت آن بانوی بزرگوار در زندگی شخصی ایشان است، و دسته دیگر از این روایات مربوط می‌شود به منزلت و بزرگی وجودی این بانوی بزرگوار در تمامی محورهای رفتاری و دینی و سیاسی و اجتماعی ایشان، و دسته دیگر از این روایات نیز مربوط می‌شود به والامقامی این بانوی بی‌همتا در روز قیامت و شفاعت این بانوی بزرگوار. 

البته آن روایات انقدر زیاد و بیشمار هستند که مطمئناً در این مطلب کوتاه نمی‌توان به همه آنها پرداخت، اما به برخی از آن روایات بسیار مهم اشاره می‌کنیم. 

حضرت امام علی علیه السلام در این مورد می‌فرمایند:« روزی پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه و آله و سلم بر حضرت فاطمه سلام الله علیها وارد شدند و این در حالی بود که حضرت زهرا سلام الله علیها ناراحت و محزون بودند، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از علت محزون بودن حضرت زهرا سلام الله علیها سوال کرد، حضرت زهرا سلام الله علیها در پاسخ فرمودند: از وقوف مردم در روز قیامت در محشر، ناراحت و نگرانم، پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه و آله و سلم در پاسخ فرمودند:«يا بنية إنه ليوم عظيم و لكن قد أخبرني جبرئيل عن الله عز و جل أنه قال أول من تنشق عنه الأرض يوم القيامة أنا ثم أبي إبراهيم ثم بعلك علي بن أبي طالب ع ثم يبعث الله إليك جبرئيل في سبعين ألف ملك فيضرب على قبرك سبع قباب من نور ثم يأتيك إسرافيل بثلاث حلل من نور فيقف عند رأسك فينادينك يا فاطمة بنت محمد قومي إلى محشرك فتقومين آمنة روعتك مستورة عورتك فيناولك إسرافيل الحلل فتلبسينها و يأتيك زوقائيل بنجيبة من نور زمامها من لؤلؤ رطب عليها محفة من ذهب فتركبينها و يقود زوقائيل بزمامها و بين يديك سبعون ألف ملك بأيديهم ألوية التسبيح فإذا جد بك السير استقبلتك سبعون ألف حوراء يستبشرون بالنظر إليك بيد كل واحدة منهن مجمرة من نور يسطع منها ريح العود من غير نار و عليهن أكاليل الجوهر المرصع بالزبرجد الأخضر فيسرن عن يمينك فإذا سرت مثل الذي سرت من قبرك إلى أن لقينك استقبلتك مريم بنت عمران في مثل من معك من الحور فتسلم عليك و تسير هي و من معها عن يسارك ثم تستقبلك أمك خديجة بنت خويلد أول المؤمنات بالله و رسوله و معها سبعون ألف ملك بأيديهم ألوية التكبير فإذا قربت من الجمع استقبلتك حواء في سبعين ألف حوراء و معها آسية بنت مزاحم فتسير هي و من معها معك فإذا توسطت الجمع و ذلك أن الله يجمع الخلائق في صعيد واحد فيستوي بهم الأقدام ثم ينادي مناد من تحت العرش يسمع الخلائق غضوا أبصاركم حتى تجوز فاطمة الصديقة بنت محمد و من معها فلا ينظر إليك يومئذ إلا إبراهيم خليل الرحمن صلوات الله و سلامه عليه و علي بن أبي طالب و يطلب آدم حواء فيراها مع أمك خديجة أمامك ثم ينصب لك منبر من النور فيه سبع مراقي بين المرقاة إلى المرقاة صفوف الملائكة بأيديهم ألوية النور و يصطف الحور العين عن يمين المنبر و عن يساره و أقرب النساء معك عن يسارك حواء و آسية فإذا صرت في أعلى المنبر أتاك جبرئيل ع فيقول لك يا فاطمة سلي حاجتك فتقولين يا رب أرني الحسن و الحسين فيأتيانك و أوداج الحسين تشخب دما و هو يقول يا رب خذ لي اليوم حقي ممن ظلمني فيغضب عند ذلك الجليل و يغضب لغضبه جهنم و الملائكة أجمعون فتزفر جهنم عند ذلك زفرة ثم يخرج فوج من النار و يلتقط قتلة الحسين و أبناءهم و أبناء أبنائهم و يقولون يا رب إنا لم نحضر الحسين فيقول الله لزبانية جهنم خذوهم بسيماهم بزرقة الأعين و سواد الوجوه خذوا بنواصيهم فألقوهم فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ فإنهم كانوا أشد على أولياء الحسين من آبائهم الذين حاربوا الحسين فقتلوه ثم يقول جبرئيل ع يا فاطمة سلي حاجتك فتقولين يا رب شيعتي فيقول الله عز و جل قد غفرت لهم فتقولين يا رب شيعة ولدي فيقول الله قد غفرت لهم فتقولين يا رب شيعة شيعتي فيقول الله انطلقي فمن اعتصم بك فهو معك في الجنة فعند ذلك يود الخلائق أنهم كانوا فاطميين فتسيرين و معك شيعتك و شيعة ولدك و شيعة أمير المؤمنين آمنة روعاتهم مستورة عوراتهم قد ذهبت عنهم الشدائد و سهلت لهم الموارد يخاف الناس و هم لا يخافون و يظمأ الناس و هم لا يظمئون فإذا بلغت باب الجنة تلقتك اثنتا عشر ألف حوراء لم يلتقين أحدا قبلك و لا يتلقين أحدا كان بعدك بأيديهم حراب من نور على نجائب من نور رحائلها من الذهب الأصفر و الياقوت أزمتها من لؤلؤ رطب على كل نجيب نمرقة من سندس منضود فإذا دخلت الجنة تباشر بك أهلها و وضع لشيعتك موائد من جوهر على أعمدة من نور فيأكلون منها و الناس في الحساب وَ هُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خالِدُونَ و إذا استقر أولياء الله في الجنة زارك آدم و من دونه من النبيين و إن في بطنان الفردوس لؤلؤتان من عرق واحد لؤلؤة بيضاء و لؤلؤة صفراء فيهما قصور و دور في كل واحدة سبعون ألف دار فالبيضاء منازل لنا و لشيعتنا و الصفراء منازل لإبراهيم و آل إبراهيم صلوات الله عليهم أجمعين قالت يا أبة فما كنت أحب أن أرى يومك و لا أبقى بعدك قال يا ابنتي لقد أخبرني جبرئيل عن الله عز و جل أنك أول من تلحقني من أهل بيتي فالويل كله لمن ظلمك و الفوز العظيم لمن نصرك قال عطاء كان ابن عباس إذا ذكر هذا الحديث تلا هذه الآية وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ»[۲]، ترجمه پاسخ پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه و آله و سلم به بانو حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها به طور خلاصه چنین می‌شود که:«همانا روز قیامت روز بزرگی است، و اما جبرئیل از جانب خداوند عزیز و بلند مرتبه به من خبر رساند که اولین کسی که در روز محشر از زمین بلند می‌شود من هستم، سپس پدرم ابراهیم علیه السلام است و بعد از آن همسرت علی بن ابیطالب علیه السلام است و پس از آن خداوند جبرئیل را با ۷۰ هزار فرشته به سوی تو روانه می‌سازد... زمانی که تو در بالاترین جایگاه قرار گرفتی، جبرئیل از جانب خداوند به تو می‌گوید: ای فاطمه! حاجت خود را بخواه، تو می‌گویی ای پروردگار حسن و حسین را به من نشان بده، پس حسن و حسین به نزدت می‌آیند... سپس به خداوند متعال می‌گویی:ای خداوند متعال شیعیانم را نجات بده، که خداوند متعال در پاسخ می‌فرماید: آنها را بخشیدم... در این هنگام است که تمامی مخلوقات اهل محشر آرزو می‌کنند که ای کاش فاطمی بودند». 

آنچه که به وضوح و صراحت از این روایت برداشت می‌شود این است که بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها منزلت و جایگاه ویژه‌ای در روز قیامت و شفاعت شیعیانشان دارند، به گونه‌ای که تمامی مخلوقاتی که پیرو حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها نبودند آرزو می‌کنند که ای کاش پیرو حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بودند که شفاعت این بانوی بزرگوار شامل حال آنها نیز می‌شد!

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام در مورد منزلت و مرتبه والای حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها می‌فرمایند:«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى أَمْهَرَ فَاطِمَهَ علیهاالسلام رُبُعَ الدُّنْیَا، فَرُبُعُهَا لَهَا وَ أَمْهَرَهَا الْجَنَّهَ وَ النَّارَ تُدْخِلُ أَعْدَاءَهَا النَّارَ وَ تُدْخِلُ أَوْلِیَاءَهَا الْجَنَّهَ، وَ هِیَ الصِّدِّیقَهُ الْکُبْرَى وَ عَلَى مَعْرِفَتِهَا دَارَتِ الْقُرُونُ الْأُولَى»[۳]«خداوند متعال یک‌چهارم دنیا را مهریه حضرت فاطمه (سلام‌الله‌علیها) قرار داد و نیز بهشت و جهنم را، تا دوست‌دارانش را وارد بهشت و دشمنانش را وارد دوزخ سازد. و او صدیقۀ کبری است و بر مدار شناخت او قرون و اعصار اولیه دور زده و گذشته است». 

این حدیث به صراحت به وجوب شناخت معرفتی بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها اشاره می‌کند و نیز به این مورد اشاره می‌کند که هر کسی که حب آن بانوی بزرگوار را در دل و جانش دارد به بهشت برین صعود می‌کند و هر کسی که دشمن آن بانوی بزرگوار است به جهنم سقوط می‌کند. 

نتیجه‌گیری: آنچه که به وضوح در مورد جایگاه ویژه بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها از احادیث و روایات عائد ما می‌شود، این است که آن بانوی دو عالم از ابعاد گوناگونی دارای جایگاه ویژه‌ای نزد خداوند متعال و ائمه معصومین علیهم السلام هستند، به گونه‌ای که این بزرگواری علاوه بر جایگاه ولایی و سیاسی ایشان، در زمینه‌های اخلاقی و رفتاری نیز هست که الگوی پاک و تمام عیار از یک بانوی اسلامی هستند و حتی این بزرگواری ایشان در زمینه اخروی نیز هست، به گونه‌ای که از تمامی شیعیان که دارای عنصر والایی به نام حب به ایشان و فرزندان ایشان هستند، در روز قیامت مورد شفاعت این بانوی بزرگوار قرار می‌گیرند. 

 

پی نوشت

[۱] ینابیع المودة، سلیمان قندوزی، باب ۶۳، صفحه ۳۶۲

[۲] بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، جلد ۸، صفحه ۵۳

[۳] امالی، شیخ طوسی، صفحه ۶۶۸

 

 

 

کلمات کلیدی: 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
14 + 0 =
*****