عبور از دیوار باغ سبز اروپایی

09:47 - 1402/12/13

فیلم «مرز سبز» با وجود داستان دردناک و سیاه و سفید بودنش، توانسته است روایتی جذاب از آنچه بر سر مهاجران به اروپا می‌آید را ارائه دهد و مخاطب را به خوبی تا پایان با خود همراه کند.

داستان «مرز سبز» داستان مهاجرت به اروپاست؛ مهاجرت مردمانی که عمدتاً عرب و مسلمان هستند و به دلایل مختلف –اعم از جنگ یا استقرار حکومت‌های خودکامه- به امید رسیدن به باغ سبز اروپا تلاش می‌کنند به هر روشی که شده، راهی قاره سبز شوند.

نخستین نمای فیلم، نمایی هوایی از یک جنگل سرسبز است، که پس از چند ثانیه تصویر سیاه و سفید می‌شود. این چند ثانیه چکیده‌ای است از آنچه که قرار است در حدود دو ساعت و نیم آینده ببینیم؛ روایتی از سرگذشت تلخ مهاجران غیرقانونی به اروپا و برخوردهای غیرانسانی که در هر دو سوی مرز با آنان می‌شود. در راستای همین روایت تلخ است که فیلم به جز چند ثانیه اول به طور کامل سیاه و سفید است.

فیلم در چهار فصل روایت می‌شود؛ از زاویه خانواده مهاجران، مرزبانان، فعالان اجتماعی، و زنی به نام جولیا که ناخواسته درگیر ماجرای مهاجران می‌شود. داستان در واقع از جایی آغاز می‌شود که خانواده سوری به همراه یک زن تقریباً مسن افغانستانی از مرز بلاروس می‌گذرند و وارد لهستان -یا به عبارت دیگر، اروپا- می‌شوند و شادی‌شان از ورود به حوزه تحت حمایت اروپا تنها تا دیدن اولین اروپایی دوام دارد. مرزبانان لهستانی اگرچه بعضاً رفتارهای انسان دوستانه دارند، ولی رفتارهای غیرانسانی و بی‌رحمانه در هر دو سوی مرز به حدی است که در مجموع نمی‌توان تفاوت چندانی میان دو طرف مرز قائل شد. فیلمساز اگرچه پیش فرض را بر گناهکار و جنایتکار بودن حکومت بلاروس گذاشته است، ولی در قالب این روایت داستانی، اتحادیه اروپا -به نمایندگی لهستان- را نیز متهم به نقض فاحش حقوق بشر درباره مهاجران می‌کند.

در فصل دوم داستان را از زاویه یکی از مرزبانان می‌بینیم؛ نشست‌های توجیهی برای مرزبانان -که در آن هر مهاجری به سرباز پوتین و لوکاشنکو تشبیه می‌شود- نگاه به شدت منفی مردم به آنها به خاطر فیلم‌هایی که از برخوردهای غیرانسانی‌شان با مهاجران پخش شده است، و درگیری همسرش با او تحت تأثیر همین فیلم‌ها، که در نهایت به تحول او و نادیده گرفتن همان خانواده سوری در بازرسی می‌انجامد.

در فصل سوم و چهارم نیز انسان‌دوستی و کمک‌رسانی‌های داوطلبانه بخشی از مردم لهستان را می‌بینیم و مشکلاتی که به خاطر محدودیت‌های قانونی در راه کمک‌های حداقلی به مهاجران پیش روی آنهاست، که در کنار تلاش‌های تحسین‌برانگیز بعضی فعالان اجتماعی، مظلومیت مهاجران را بیش از پیش نشان می‌دهد.

در سکانس پایانی «مرز سبز»، شاهد ورود جنگ‌زده‌های اوکراینی به خاک لهستان با رفتار مهربانانه مرزبانان لهستانی هستیم و متنی که با اشاره به پذیرش حدود 2 میلیون نفر اوکراینی در هفته‌های اول جنگ اوکراین و جان باختن حدود 30 هزار آواره در حال رسیدن به اروپا، تناقض رفتاری مشمئزکننده اروپا را به رخ می‌کشد.

«مرز سبز» با وجود سیاه و سفید بودن و داستان تلخش، روایت جذابی دارد که بیننده را تا پایان به دنبال خود می‌کشد؛ ضمن اینکه پایان‌بندی فیلم به گونه‌ای است که از تلخی داستان می‌کاهد. تماشای این فیلم به ویژه به کسانی که رنگ و لعاب میوه‌های آبدار باغ اروپا دلشان را برده است، توصیه می‌شود.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
5 + 5 =
*****