ازدواج، بدون داشتن شغل

10:26 - 1403/02/23

قرآن کریم با تشویق جوانان به ازدواج، راه هر گونه بهانه‌جویی را بر آنان می‌بندد و با وعده فضل و عنایت خدا به جوانان، زمینه‌های ازدواج را برایشان فراهم می‌کند.

ازدواج، بدون داشتن شغل

یکی از نیازهای واقعی هر جوانی، ازدواج است؛ ولی گاهی برخی از جوانان به دلیل نداشتن شغل مناسب و یا تنگ‌دستی از ازدواج منصرف می‌شوند و این امر در متون دینی نهی شده است.

تشویق به ازدواج در قرآن کریم
قرآن کریم در زمینه ازدواج می‌فرماید: «وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى‏ مِنْكُمْ... إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَليم‏»؛[1] «مردان و زنان بی‌همسر خود را همسر دهید... اگر فقیر و تنگ‌دست باشند، خداوند از فضل خود آنان را بی‌نیاز می‌سازد؛ خداوند گشایش‌دهنده و آگاه است».

سپس در آیه بعد می‌فرماید: «وَ لْيَسْتَعْفِفِ الَّذينَ لا يَجِدُونَ نِكاحاً حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِه‏»؛[2] «و کسانی که امکانی برای ازدواج نمی‌یابند، باید پاکدامنی پیشه کنند تا خداوند از فضل خود آنان را بی‌نیاز گرداند».

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: «يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ عَلَيْكُمْ بِالْبَاهِ، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوهُ فَعَلَيْكُمْ بِالصِّيَامِ فَإِنَّهُ وِجَاؤُهُ»؛[3] «ای جوانان! بر شماست که ازدواج کنید، پس اگر توانایی ازدواج ندارید، بر شما باد به روزه گرفتن؛ زیرا روزه گرفتن دوای مهار شدن شهوت است».

فقر، بهانه ترک ازدواج 
بی‌شک رکن اصلی این آیات، این است که هرگز نباید فقر و تنگ‌دستی، مانع ازدواج جوانان باشد و باید آنان همواره به فضل خدا امیدوار باشند.

عدم تنافی بین آموزه‌های اسلامی
بین آموزه‌های اسلامی در مسأله جوانان، هیچ‌گونه تعارضی وجود ندارد؛ زیرا هر بخشی گویای مطلب جدیدی است.

آیه نخست، وظیفه اخلاقی و دینی عمومی 
آیه سی و دوم، وظیفه اخلاقی و دینی عموم جامعه را تعیین می‌کند؛ زیرا مخاطب کلمه «أَنْكِحُوا» عموم جامعه است، پس یکی از وظایف عموم جامعه، این است که ازدواج و تشکیل خانواده را برای جوانان، آسان‌سازی کنند و در این امر خیر به جوانان فقیر کمک کنند.

آیه دوم، وظیفه فردی جوان فقیر
آیه سی و سوم و روایت، وظیفه فردی جوان فقیر است؛ یعنی اگر جوانی پشتیبان[پدر، مادر و یا عموم مردم] نداشته باشد و از نظر مالی نیز در مضیقه است، باید پاک‌دامن باشد و برای مهار شهوتش، روزه بگیرد تا زمانی که فضل خدا شامل او شود.

با توجه به مطالب گذشته، چنین باید گفت: 
یک. ابتدا وظیفه خود جوان هست که با دست و پا کردن شغل و درآمدی،[هرچند جزئی] خود را برای ازدواج آماده کند.

دو. اگر شغلی پیدا نکرد، وظیفه اخلاقی و دینی عموم مردم است که با پشتیبانی از او، زمینه ازدواجش را فراهم کنند.

سه. اگر هیچ‌کدام از اینها فراهم نشد، جوان باید شهوت خود را کنترل کند و یکی از راه‌های آن، گرفتن روزه است.

دقت در چند نکته 
یک. روزه؛ علاوه بر مهار شهوت، باعث «تقوا» می‌شود[4] و خداوند راه برون‌رفت از مشکلات را برای اهل تقوی، باز می‌کند.[5]

دو. امروزه توقعات بی‌جا و غیرضرور و زیاده‌خواهی‌های جامعه و جوانان، بهانه ترک ازدواج شده است، در صورتی که هرگز این بهانه پذیرفته نیست؛ زیرا این وعده خداوند است که اگر با کمترین درآمد شغلی و با توکل بر خدا، ازدواج کنید، خدا شما را از فضل خودش بی‌نیاز می‌کند؛ علاوه بر اینکه همان خدایی که قبل از ازدواج، روزی شما را می‌رساند، پس از ازدواج نیز روزی‌رسان است.

سه. به‌ طور معمول زمانی که جوان ازدواج می‌کند؛ علاوه بر احساس مسئولیت، شخصیت اجتماعی در او شکل می‌گیرد؛ بنابراین تلاشش را دوچندان می‌کند و با این کار، ابتكار، نيرو و استعداد خود را برای درآمد مشروع و حفظ خانواده خود شکوفا می‌کند و با تلاش برای درآمد بیشتر و با صرفه‏‌جويی و قناعت، در مدت كوتاهي بر فقر و تنگ‌دستی خود چيره می‌شود.

پی‌نوشت:
[1]. نور: 32.
[2]. نور: 33.
[3]. کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، اسلامیه، ج4، ص180.
[4]. بقره: 183.
[5]. طلاق: 2.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
4 + 1 =
*****