زندگی خود را با زندگی دیگران مقایسه نکنیم!

20:46 - 1403/01/27

متاسفانه شاهد این هستیم که بسیاری از افراد امکانات مادی زندگی خود را با امکانات مادی زندگی دیگران مقایسه می‌کنند و وقتی که افراد برتر از خود در زمینه داشتن ثروت و سایر امکانات مادی را می‌بینند حسرت می‌خورند و به او حسادت می‌ورزند. 

مقدمه: ما باید بابت تمامی نعمت‌هایی که خداوند متعال به ما عطا فرموده است شاکر خداوند متعال باشیم، و هیچ وقت خواسته یا ناخواسته به ارزیابی امکانات مادی زندگی خود با سایر افراد نپردازیم. چرا که این کار موجب می‌شود که آن نعمت‌هایی که خداوند متعال به ما عطا فرموده است را کوچک و بی مقدار بشماریم و در نتیجه این کوچک بینی شکرگزاری او را به جا نیاوریم. 

خداوند متعال به هر فردی در زندگی داشته‌ها و نداشته‌هایی را عطا فرموده است که مسلماً انسان نباید تمام تمرکزش به نداشته‌هایش و چیزهایی که از آن محروم است باشد، بلکه باید نیمه پر لیوان را ببیند و به داشته‌هایش بنگرد تا از این طریق متوجه نعمت‌هایی که خداوند متعال به او عطا فرموده است شود و شکرگزاری او را به جا آورد. البته باید این را نیز در نظر داشت که همیشه همه داشته‌ها صرفاً در امورات مادی خلاصه نمی‌شود، بلکه آن داشته‌هایی مانا و همیشگی هستند و در حقیقت ارزش ارزیابی را دارند که معنوی باشند. 

بنابراین نگاهمان به امکانات مادی که خداوند متعال به بعضی از انسان‌ها عطا فرموده است و به ما عطا نفرموده است باید به گونه‌ای باشد که این امکانات را مانند شکوفه‌های زندگی دنیوی برشماریم که خداوند متعال با آنها بندگانش را می‌ازماید و نیز این را باید بدانیم که روزی حقیقی نزد خداوند متعال است که تنها آن روزی است که پایدار و همیشگی است، چنانچه خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ۚ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ» [۱] «و هرگز چشمان خود را به نعمتهای مادّی، که به گروه‌هایی از آنان داده‌ایم، میفکن! اینها شکوفه‌های زندگی دنیاست؛ تا آنان را در آن بیازماییم؛ و روزی پروردگارت بهتر و پایدارتر است!». 

همین مقایسه کردن و چشم دوختن به امکانات مادی دیگران موجب این شده است که در عصر کنونی میان خانواده‌ها و سایر افراد جامعه، نگرش منفی ای به نام چشم و هم چشمی به وجود آمده است که بر مبنای آن انسان‌ها نسبت به آن دسته از امکانات مادی که دیگران دارند و خودش ندارد غم و حسرت می‌خورد و به او حسادت می‌ورزد و اعصاب و روان خود را به هم می‌ریزد و خشمگین می‌شود، علاوه بر آن داشته‌های خودش را کوچک می‌شمارد و تبدیل به یک انسان ناشکر و ناسپاس می‌شود، چنانچه حضرت امام جعفر صادق علیه السلام می‌فرمایند: «إِیاکمْ أَنْ تَمُدُّوا أَطْرافَکمْ إِلی ما فی أَیدی أَبْناءِ الدُّنْیا فَمَنْ مَدَّ طَرْفَهُ إِلی ذلِک طالَ حُزْنُهُ وَ لَمْ یشْفِ غَیظُهُ وَ اسْتَصْغَرَ نِعْمَةَ اللّه عِنْدَهُ فَیقِلُّ شُکرُهُ لِلّهِ» [۲] «بپرهیزید از این که نگاه شدید و توجه عمیق خود را به آنچه در دست فرزندان دنیا است معطوف دارید، که اگر کسی این چنین باشد، غصه و اندوهش به درازا می کشد، خشم درونیش فرو نمی نشیند، نعمت خداوند را کوچک می شمرد و آن طور که باید، ادای شکر نمی کند».

بهترین راهکار برای رها شدن از این حس منفی و اینکه انسان به این درک برسد که خداوند متعال چقدر او را دوست دارد و چه نعمت‌هایی به او عطا کرده است و نمی‌بیند، این است که انسان در هر حالی که هست به پایین‌تر از خود نگاه کند و خداوند متعال را بابت نعمت‌هایی که به او عطا کرده است شکرگزاری کند، چنانچه نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرمایند: «اذا نظر احدکم الی من فضله الله علیه فی المال و الخلق، فلینظر الی من هو اسفل منه»[۳] «هرگاه یکی از شما به کسی نگاه کرد که در مال و جمال از او برتر است، به آنچه پایین‌تر از اوست نگاه کند». 

و نیز حضرت امام جعفر صادق علیه السلام در این مورد می‌فرمایند: «اُنظُرْ إلى مَن هُو دُونَكَ في المَقدُرَةِ و لا تَنظُرْ إلى مَن هو فَوقَكَ في المَقدُرَةِ ، فإنّ ذلكَ أقنَعُ لكَ بما قُسِمَ لكَ» [۴] «به ناتوانتر از خودت بنگر و به توانگر از خويش منگر؛ زيرا كه اين كار تو را به آنچه قسمت تو شده است قانع تر مى سازد». 

بنابراین همواره باید به نعمت‌هایی که خداوند متعال به ما عطا فرموده است بنگریم و باری تعالی را به خاطر این نعمت‌هایش شکرگزاری کنیم، در غیر این صورت به خاطر چشم و هم چشمی و برانگیخته شدن احساس حسادت به داشته‌های دیگران همیشه باید در حسرت و اندوه و غصه به سر ببریم و یا اینکه به خاطر اینکه خودمان را به داشته‌های آنان برسانیم مرزهای حلال و حرام الهی را بشکنیم و از طرق نامشروع به کسب اموال دنیوی بپردازیم، مقام معظم رهبری حفظه الله در این مورد می‌فرمایند: «مومن باید خود را به تسلای الهی تسلی دهد و به آنچه که نزد پروردگار است از قبیل رحمت بی‌پایانش و پاداش‌هایی که در قیامت برای مومنین قرار داده دل خوش دارد، وگرنه اگر به مال و مقام و امکانات دیگران چشم بدوزد، یا همیشه در حسرت و اندوه و غصه به سر می‌برد و به مقدرات الهی راضی نمی‌شود و زندگی پر ملالی خواهد داشت و یا باید وارد مبارزه تلخی شده مرزهای حلال و حرام الهی را بشکند و از هر طریقی ولو نامشروع، خود را به دیگران برساند، پس برای اینکه در آتش حسرت زندگی دیگران نسوزید و یا در میدان مبارزه‌ای بی‌فرجام گرفتار نشوید، مایه‌های تسلای خدا را برای خود برجسته کنید».[۵]

 

پی نوشت

[۱] سوره طه، آیه ۱۳۱

[۲] بحارالانوار، جلد ۷۵، صفحه ۳۶۸

[۳] الجامع الصحیح، بخاری، جلد ۷، صفحه ۱۸۷

[۴] بحارالانوار، جلد ۶۶، صفحه ۴۰۰

[۵] فرمایشات مقام معظم رهبری حفظه الله در شروع درس خارج فقه، مورخ: ۱۳۷۸/۸/۱۱

کلمات کلیدی: 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
11 + 6 =
*****