بارداری و مدیریت استرس‌های دردسرساز

08:35 - 1403/02/30

اضطراب در دوران بارداری، امری شایع و متداول است؛ اما اگر شدت آن، زندگی روزمره مادر را مختل کند، دیگر طبیعی نیست و می‌تواند برای مادر و نوزاد مضر باشد؛ لذا شناخت عوامل ایجاد و راه‌های مدیریت اضطراب، دارای اهمیت زیادی است.

یکی از مسائل مطرح در دوران بارداری که مادران زیاد با آن سروکار دارند، وجود استرس است. گاهی ممکن است مادری که متوجه بارداری خود می‌شود، درست در زمانی که باید احساس شادی داشته باشد، دچار استرس شدید شود.

اضطراب در دوران بارداری، امری شایع و متداول است و تقریباً هر مادری -حتی آماده‌ترین زنان نیز هنگام اطلاع از بارداری یا در طول دوران حمل- آن را تجربه می‌کنند؛ چراکه به‌ تازگی، یک زندگی دیگر، درون بدن مادر شکل‌ گرفته و بدن در حال آغاز سفری است که قرار است در طی آن، برای حمایت از این زندگی جدید، تغییرات زیادی را تجربه ‌کند؛ پس مقداری نگرانی یا عصبی بودن که می‌تواند شامل احساسات مختلفی از شادی تا ترس باشد کاملاً طبیعی و منطقی است؛ اما اگر شدت آن، زندگی روزمره مادر را مختل کند، دیگر طبیعی نیست و می‌تواند برای مادر و نوزاد مضر باشد؛ لذا شناخت عوامل ایجاد اضطراب مادر و راه‌های مدیریت و کاهش آن در طول دوران بارداری‌ مهم است.

برخی علائم اضطراب شدید عبارت‌اند از:
1. نگرانی بیش از حد پیرامون مسائل مختلف و کودک؛
2. احساس خستگی و بی‌قراری بیش از حد؛
3. قادر نبودن به انجام کارهای روزمره؛
4. عدم لذت از چیزهای مورد علاقه؛
5. تحریک‌پذیری و عصبانیت سریع؛
6. احساس مکرر وحشت یا ترس؛
7. افکار وسواسی؛
8. انقباض عضلات؛
9. مشکل خواب؛
10. تپش قلب و... که با علائم ظاهری جسمی چون سوزن‌سوزن شدن بازوها یا پاها، تنگی نفس، سرگیجه، ضعف یا لرزش عضلانی به‌ خصوص در پاها، احساس گرم شدن ناگهانی و تنفس سریع‌تر از حد معمول خود را نشان می‌دهد.

چه عواملی اضطراب را در دوران بارداری افزایش می‌دهد؟

یکی از عوامل افزایش اضطراب در دوران بارداری، جستجوی مادر برای کسب اطلاعات بیشتر در اینترنت برای کسب تجربه است. باید گفت، هرچند اینترنت می‌تواند مدبّر باشد؛ اما از طرفی دیگر به‌ خصوص در سایت‌های غیرمعتبر، می‌تواند اضطراب را تشدید کند و به‌ سرعت ذهن مادر را به این باور برساند که یک سختی بسیار فراتر از تصور در انتظار اوست!

بعضی دیگر از عوامل افزایش‌دهنده اضطراب عبارت‌اند از: سقط جنین، مبارزه با بارداری، سابقه افسردگی، سابقه خانوادگی، آزار جسمی، مواد مخدر، تنهایی، درآمد کم و حمایت ضعیف اطرافیان.

تأثیر اضطراب بر بارداری و جنین:

به طور قطع، اضطراب، بخش رایج و پذیرفته‌شده بارداری است؛ اما مطالعات متعددی نشان می‌دهد که اضطراب شدید در مادران، می‌تواند فرزند را به "ADHD"  یا اختلال کمبود توجه (بیش‌فعالی)[1] مبتلا ‌کند. البته این بدان معنا نیست که اگر مضطرب هستید، فرزندی بیش‌فعال خواهید داشت؛ بلکه بدان معناست که سطح اضطراب بالاتر از حد متوسط می‌تواند شانس کودک شما را برای ابتلا به "ADHD" افزایش دهد. همچنین تحقیقات دیگر، سطوح بالای اضطراب را با تأخیر در رشد نوزاد، عملکرد ضعیف تحصیلی و مسائل اجتماعی و عاطفی مرتبط می‌دانند.[2]

چگونه اضطراب بارداری را کاهش داده و مدیریت کنیم؟

البته به دنیا آوردن یک نوزاد سالم، در نهایت می‌تواند، اضطراب مادر را کاهش داده و به مرور تمام کند و شیرینی‌های مادری و فرزند جای آن را پر کند؛ اما مادرانی که در دوران بارداری خود دارای اضطراب شدید هستند، اغلب دوره‌های شدیدتری از افسردگی را پس از زایمان تجربه می‌کنند و این مسئله می‌تواند چالش‌های زیادی را در زندگی جدید مادر به‌ خصوص در ارتباطش با نوزاد ایجاد کند؛ اینجاست که اهمیت مدیریت اضطراب خود را نشان می‌دهد. این مدیریت در مرحله اول با توسّلات، قوی‌تر نمودن ارتباط معنوی و مطالعه آیات و روایاتِ مشوق فرزندآوری محقق می‌شود و در مراحل بعد، تغذیه جسمی مناسب، برنامه‌ریزی و ایجاد یک سیستم حمایتی از همسر تا اطرافیان، خواب کافی، ورزش، ایجاد مشغولیت مورد علاقه و سبُک و تمرین تکنیک‌های آرامش، از عوامل مؤثر در مدیریت و کاهش اضطراب است.[3]

در پایان باید گفت، در صورت وجود اضطراب شدید، مراجعه به پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی برای جلوگیری از صدمه بر سلامت مادر و کودک ضروری است.

پی‌نوشت:
[1]. Attention-deficit/hyperactivity disorder.
[2]. How Does it Affect the Developing Fetal Brain?، B2n.ir/womensmentalhealth.
[3]. Anxiety During Pregnancy: Tips for Coping، B2n.ir/momlovesbest.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
3 + 0 =
*****