چالش روشنفکران در پاسخ به اختصاصی بودن حجاب برای زنان آزاد

11:02 - 1403/03/23

پذیرش اختصاصی بودن حجاب برای زنان آزاد، نتیجه‌ای جز پذیرش ضرورت حجاب برای زنان مسلمان در طول تاریخ ندارد؛ زیرا برده‌داری نسخ شده و تمام زنان، آزاد می‌باشند. همچنین تعیین نشدن جریمه برای ترک حجاب، ملاک مناسبی برای تشخیص دیدگاه اسلام پیرامون ضرورت حجاب برای بانوان نیست؛ زیرا برخی گناهان کبیره نیز هیچ جریمه‌ای ندارند.

ماهیت حجاب بانوان و دیدگاه دین اسلام پیرامون آن، باعث شده تا برخی از روشنفکران و اسلام‌شناسان غرب‌زده در این رابطه ادعا کنند از آنجا که در دین اسلام برای عدم رعایت حجاب، هیچ جریمه و مجازاتی تعیین نشده، پس حجاب یک حکم شرعی نیست. همچنین برخی دیگر ادعا کردند: «معرفی حجاب برای زنان در اسلام نه برای مسئله کنترل شهوت؛ بلکه به منظور بیان مقام و منزلت اجتماعی زنان آزاد از زنان کنیز بوده و بر خلاف زنان آزاد، کنیزان از محدودیت کمتری در پوشش برخوردار بودند؛ زیرا ارزش و جایگاه زن آزاد بیشتر و بالاتر است و باید محفوظ و پوشیده باشد. پس اگر حجاب یک حکم شرعی بود، باید برای تمام زنان واجب می‌شد نه فقط برای زنان آزاد».[1]

چند نکته پیرامون این ادعا بیان می‌گردد:

الف- مفهوم و معنای «تعیین نشدن مجازات برای حجاب» چیست؟ اگر به معنای آن است که رعایت نشدن حجاب توسط بانوان، همچون گناه کبیره مانند زنا و دزدی، مجازات و جریمه ندارد، پاسخ می‌دهیم که یکی از گناهان کبیره، «اصرار بر گناهان صغیره» است با اینکه هیچ جریمه و مجازاتی برای آن تعیین نشده است. همچنین پذیرش ولایت و سرپرستی حاکمان کافر و ظالم و رباخواری، از گناهان کبیره به‌شمار می‌آیند، اما هیچ مجازاتی ندارند.

اگر منظور آن است که هیچ مسلمانی را به خاطر ترک نماز، جریمه و مجازات نمی‌کنند و ترک حجاب نیز همین‌گونه است و در اسلام هیچ جریمه و مجازاتی برای آن اعلام نشده، پاسخ می‌دهیم هرچند ترک نماز دارای مجازات‌های شدید مثل تازیانه و اعدام ندارد، اما جریمه‌های دنیوی و اخروی به همراه دارد، یعنی کسی که نمازش را ترک می‌کند، افزون بر آنکه باید قضای آن را بجا آورد، در آخرت نیز دچار عقوبت‌های شدید خواهد شد.

پس مشخص شد که وجود جریمه و مجازات،‌ ملاک و معیار مناسبی برای سنجش شرعی بودن «حجاب» نیست.

ب- حتی اگر این ادعا پذیرفته شود که حجاب در نگاه اسلام، مربوط به جایگاه اجتماعی زنان و جدا ساختن زنان آزاد از زنان کنیز است، همچنان این پرسش و چالش در پیش روی روشنفکران قرار دارد که امروز، در عصری قرار داریم که مسئله برد‌ه‌داری منسوخ گشته، پس چنین تقسیم‌بندی میان زنان نیز اثر عملی در جامعه ندارد.

اگر این روشنفکران به ادعای خویش پایبند باشند، باید در طول زمان‌ها و بدون استثنا، لزوم حجاب را برای زنان آزاد بپذیرند و اجرایی بدانند. بر اساس ادعای آنان، اسلام می‌فرماید زنان آزاد باید حجاب و پوشش داشته باشند و امروز همه زنان مسلمان، زنان آزاد هستند، پس نافرمانی از این دستور اسلام جایز نیست و هیچ استثنا و تبصره‌ای برای فرار از آن وجود ندارد.

پی‌نوشت:
[1]. مناسبات پوشش زنان و قشربندی اجتماعی در صدر اسلام، مجله جستارهای تاریخی، دوره 14، شماره 2.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
4 + 5 =
*****