بازخواست خدا از نوع انتخاب‌ها

11:22 - 1403/03/24

بر پایه آیات قرآن کریم، خدای مهربان قدرت تشخیص را به انسان عطا کرده و او را بر نوع انتخاب‌هایش آزاد گذاشته  است؛ ولی  به خاطر انتخابش، بازخواست می‌کند؛ زیرا با دو حجت عقل و پیامبران، وی را در معرض هدایت قرار داد.

بازخواست خدا از نوع انتخابات

بی‌شک خدای مهربان، همواره انسان را در بوته آزمايش قرار می‌دهد،[1] از سویی در متون دینی، بر ایمان و انجام وظایف و تکالیف الهی تأکید فراوان شده است. این امر گاهی این توهم را ایجاد می‌کند که چرا خدای مهربان، همه انسان‌ها را به قبول حق وادار نمی‌کند؟

چرایی عدم اجبار مردم
قرآن کریم در مورد چرایی مجبور نکردن انسان فرمود: «وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ وَ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ‏»؛[2] «و اگر خدا مى‏‌خواست،[به اجبار] همه شما را امت واحدى قرار مى‌‏داد؛ ولى خدا هر كس را بخواهد، گمراه، و هر كس را بخواهد، هدايت مى‏‌كند! و به يقين شما از آنچه انجام مى‌‏داديد، بازخواست خواهيد شد».

بر پایه این آیه، انسان در هیچ کاری مجبور نیست و خدای مهربان به او قدرت انتخاب داده است؛ زیرا ایمان و عمل اجباری فایده‌ای ندارد.[3]

نکته دیگر اینکه هدایت و گمراهی بر اساس نوع انتخاب انسان رقم می‌خورد؛ هرچند آیه هدايت و گمراهی را به خدا نسبت داده است؛ ولی هرگز سلب مسئوليت از انسان نمى‌‏كند؛ زيرا گام‌هاى نخستين هدایت یا گمراهی از خود انسان شروع می‌شود، به همین دلیل در پایان آیه انسان را مسئول اعمالش می‌داند.[4]

بازپرسی از اعمال
از آنجا که بازخواست و توبیخ در اعمال انجام داده شده، بدون تبیین و روشنگری، معنی ندارد، خدای مهربان؛ به وسیله عقل، قدرت تشخیص را به انسان داد و برای رساندن او به مطلوب و هدایت، راهنمایانی را هم فرستاد[5] تا با راهنمایی گرفتن از آن‌ها، مسیر صحیح را انتخاب کند؛ بنابراین انسان، باید در پیشگاه الهی پاسخ‌گوی انتخاب‌های خویش باشد.

بازخواست از نوع انتخاب در انتخابات
بی‌تردید نوع بازخواست خدا از انتخاب‌های فردی با نوع آن در انتخاب‌های عمومی، متفاوت است. تأثیرگذاری انتخابات عمومی در کشور به مراتب بیشتر از انتخاب‌های فردی است؛ زیرا انتخابات عمومی، یک جامعه را درگیر می‌کند؛ بنابراین بازخواست از نوع انتخابات نیز سنگین‌تر خواهد بود.

پی‌نوشت:
[1]. بقره: 155.
[2]. نحل: 93.
[3]. علامه طباطبایی، محمدحسین، المیزان، اعلمی، ج12، ص336.
[4]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیرنمونه، دارالکتب الاسلامیة، ج11، ص380.
[5]. کلینی، محمدبن یعقوب، کافی، اسلامیه، ج1، ص16.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
1 + 18 =
*****