آگاهی همه‌جانبه معصومان بر هستی در سیره امام باقر(ع)

09:32 - 1403/03/24

به فرموده قرآن و احادیث متعدد، تمام سخنان امام باقر علیه‌السلام نیز همانند خاتم‌الانبیا صلی‌الله‌علیه‌وآله بدون خطا و بر اساس آگاهی همه‌جانبه بر هستی است. گزارش مربوط به آخرین وضوی امام باقر علیه‌السلام یکی از شواهد بر این ادعا می‌باشد.

سیره امام باقر علیه‌السلام | بر اساس باورهای مکتب شیعه، خداوند همواره و تا روز قیامت، میان خود و مردم، نماینده‌ای معصوم قرار می‌دهد تا مسیر صحیح و واقعی برای رسیدن به سعادت‌های دنیوی و اخروی را به آنها نشان دهد. خاتم‌الانبیا صلی‌الله‌علیه‌وآله به‌عنوان آخرین فرستاده خدا، آخرین دین و دستورات الهی را به مردم ابلاغ فرمود.

در قرآن کریم بر این نکته مهم تأکید شده که هر آنچه پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در طول عمر مبارک خویش بیان فرمود، برگرفته از وحی الهی است و هیچ‌گاه به خطا سخن نگفته است.[1] با این حال، هنگامی که آن حضرت در بستر بیماری برای نوشتن توصیه، درخواست کاغذ و قلم کردند، برخی از به‌ظاهر مسلمانان دنیاپرست بر خلاف فرمایش قرآن، ایشان را به هذیان‌گویی متهم ساختند.[2]

به هر حال، با توجه به آنکه لازم بود مسیر هدایت و ارشاد بندگان پس از پیامبر معظم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله توسط معصوم ادامه پیدا کند، خداوند دوازده امام معصوم علیهم‌السلام را به مردم معرفی فرمود. بر اساس روایات، ویژگی‌های مربوط به مسئله هدایت و رهبری مردم در تمام این دوازده وجود مقدس و نورانی وجود دارد و در تمام شرایط، هیچ نقصانی در سیاست و رهبری اجتماعی و علمی آنها نیست.[3]

این نکته مهم و اساسی را می‌توان در سیره امام باقر علیه‌السلام نیز مشاهده نمود. حاکمان ستمگر و افراد حسود نتوانستند وجود امام علیه‌السلام و برکات آن حضرت را تحمل کنند و با دسیسه و نیرنگ، ایشان را مسموم ساختند. اثر سم به‌گونه‌ای بود که تا چند روز امام علیه‌السلام توان حرکت نداشتند تا اینکه به شهادت رسیدند.[4]

در آخرین شب از عمر با برکت امام باقر علیه‌السلام، ایشان به اطرافیان خبر دادند که این آخرین شب عمرشان است و به زودی از دنیا می‌روند. گزارش شده که امام علیه‌السلام در همان شب، تصمیم گرفتند که وضو بگیرند. بعضی از افراد خواستند به ایشان کمک کنند تا با ظرف آبی که در کنار بسترشان بود، وضو بگیرند. ناگهان امام علیه‌السلام دستور دادند که آب درون ظرف را دور بریزند و استفاده نکنند.

افراد حاضر با تعجب، گمان بردند که شاید تب و بیماری در بدن امام علیه‌السلام بالا رفته و ایشان به صورت ناخواسته و غیر ارادی چنین فرمودند. اما امام علیه‌السلام دوباره فرمان دادند که آب ظرف را خالی کنند. پس از آنکه آب ظرف خالی شد، همگی دیدند که در آن ظرف یک موش افتاده و مرده و آب را نجس کرده و امام علیه‌السلام به همین دلیل نمی‌خواستند با آن آب وضو بگیرند.[5]

این گزارش و احادیث مشابه دیگر به وضوح و صراحت بیان می‌کنند که امام علیه‌السلام به اذن خداوند، دارای احاطه علمی و آگاهی همه جانبه بر تمام جهان هستند و حالت‌های مختلف جسمانی مانند بیماری مانع از هدایت و راهبری ایشان به مسیر صحیح نخواهد بود.

پی‌نوشت:
[1]. نجم، 3-4.
[2]. صحيح البخاري، ج‏1، ص97-98، کتاب العلم، باب کتابة العلم، وزارة الاوقاف مصر.
[3]. صفار، محمد، بصائر الدرجات، ص392، کتابخانه آیت‌الله مرعشی.
[4]. شامی، یوسف، الدر النظيم، ص609، جامعه مدرسین.
[5]. راوندی، قطب‌الدین، الخرائج و الجرائح، ج‏2، ص711، مؤسسه امام مهدی علیه‌السلام.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
1 + 5 =
*****