عاقبت یک شاه

09:20 - 1400/10/25

چکیده:شاه مخلوع ایران بعد فرار از کشور، با آوارگی و بی مهری اربابش آمریکا روبرو شد

فرار شاه

مقدمه
کسانی که در این دنیا دنباله روی انسانهای گمراه هستند؛ نه در این دنیا به جایی می رسند و نه در آن دنیا، یکی از این دسته افراد، شاه سابق ایران بود که با دنباله روی از سیاستهای آمریکا و دول غربی، آخر و عاقبت خوبی در این جهان پیدا نکرد. در آن دنیا هم که حسابش معلوم است.

 آخرت و پشیمانی تبعیت کنندگان از گمراهان
قرآن در مورد تبری جستن انسانهای گمراه کننده (شیاطین انسی) نسبت به انسانهای گمراه شده  می فرماید: «اِِذْ تَبَرَّأَ الَّذينَ‏ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذينَ‏ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ؛[بقره؛166]در آن هنگام، رهبران (گمراه و گمراه‏كننده) از پيروانِ خود، بيزارى مى‏جويند؛ و كيفر خدا را مشاهده مى‏كنند؛ و دستشان از همه جا كوتاه مى‏شود». [1]
بلافاصله در آیه بعد حسرت بی فایده تبعیت کنندگان را بیان می کند: «وَ قالَ الَّذينَ‏ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَما تَبَرَّؤُا مِنَّا كَذلِكَ يُريهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَيْهِمْ؛[بقره/167]و (در اين هنگام) پيروان مى‏گويند: «كاش بار ديگر به دنيا برمى‏گشتيم، تا از آنها [پيشوايان گمراه‏] بيزارى جوييم، آن چنان كه آنان (امروز) از ما بيزارى جستند! (آرى،) خداوند اين چنين اعمال آنها را به صورت حسرت‏زايى به آنان نشان مى‏دهد». [2]

محمد رضا شاه پهلوی مثل پدرش رضاخان دنباله رو سیاستهای دنیای غرب بود و عاقبتش مثل پدرش شد و بعد از فرار از ایران تا زمان مرگش آواره بود و پوچ بودن دنباله روی از آمریکا، آن زمان برای او مشخص شد که از اینجا رانده شده بود و از آنجا مانده، چون دیگر شاه برایشان مهره ی سوخته شده بود. این رفتار منفعت طلبان است که تا وقتی چیزی بدردشان بخورد تحویلشش می گیرند و هنگامی که به هر جهت برای آنها هزینه داشته باشد؛ از آن تبری جسته و رهایش می کنند.
در آن دنیا هم که به طریق اولویت، این تبری جستن صدق می کند
 
برائت از تبعیت کنندگان، رویه ی شیطان
شیاطین انسی و منفعت طلبان، این خصلت را از شیطان رجیم به ارث برده اند که در مواقع خطر خود را از مهلکه نجات داده و ادعای "کی بود کی بود ما نبودیم "سر می دهند «وَ إِذْ زَيَّنَ‏ لَهُمُ‏ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ وَ قالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ فَلَمَّا تَراءَتِ الْفِئَتانِ نَكَصَ عَلى‏ عَقِبَيْهِ وَ قالَ إِنِّي بَري‏ءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرى‏ ما لا تَرَوْنَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ وَ اللَّهُ شَديدُ الْعِقابِ؛[انفال/48](ياد كن) آنگاه را كه شيطان كردارهاى آنان را (در چشمشان) آراست و گفت: امروز هيچ‏يك از مردم بر شما پيروز نخواهد شد و من پناه‏دهنده شمايم و چون دو دسته روياروى شدند فرار نمود و گفت: من از شما بيزارم، من چيزى مى‏بينم كه شما نمى‏بينيد، من از خداوند مى‏هراسم و خداوند سخت كيفر است». [3]

در این دنیا هم تبری و بیزاری جستن از مهره ها و  تبعیت کنندگان وجود دارد.  همیشه در طول تاریخ استعمار همین گونه بوده که مهره های آنها بعد از یک زمانی می سوخت. صدام جنایتکار را آمریکا و انگلیس و سایر دولتهای غربی تقویتش کردند، ولی وقتی برای آنها دردسر ساز شد؛ به بهانه سلاح شیمیایی ، کشورش ــ عراق راــ  اشغال نموده و او را اعدام کردند.
محمدرضا پهلوی به مدت 37 سال مملکت ایران را در خدمت اجانب و مخصوصا آمریکا قرار داده بود و این باعث دردسرها و گرفتاریهایی برای ملت ایران شد. او با فرارش به دامن غرب به انسانهای بیدار دل دنیا فهماند که او حاکمی وابسته به اجانب (که حالا زمانش منقضی شده بود) بود.
شاه ایران که به قصد آمریکا از ایران خارج شده بود؛ بعد از مدتها آوارگی، بالاخره آمریکا به خاطر بیماریش، چند روزی به او پناهندگی داد. مادر همسر شاه می نویسد: محمد رضا در آن حال نزار و رنگ پریده که تب شدید هم آزارش می‌داد گفت: ببینید روزگار با ما چه کرد؟ در همین امریکا ترومن، اف کندی و کارتر به استقبال من می‌آمدند و فرش قرمز زیر پایم پهن می‌کردند. [4]
 چون بعد از ورود شاه به آمریکا قضیه تسخیر سفارت آمریکا و ... پیش آمد؛ آمریکا به او اجازه ماندن در آن کشور را نداد و شاه به پاناما رفت.

پس از آنکه شاه وارد کانتادورا در پاناما شد به محض این که چشم ژنرال توریخوس به محمد رضا افتاد از سرهنگ جهانبینی که همراه شاه بود آهسته پرسید: "ببینم این شاه که این همه می‌گویند فقط همین است" او بعدا ضمن تشریح سفر شاه به پاناما گفته بود که" افسانه عظمت شاهنشاهی 2500 ساله ایران و زرق و برق خاندان پهلوی به دوازده نفر، چند چمدان و دو سگ تقلیل یافته بود. [5]        

آخر و عاقبت فرد، آیینه ایست از رفتار او
برای کسی که سرزمین ایران را بی حساب و کتاب در اختیار اجانب قرار داده بود و ملت را سرکوب نموده بود؛ آوارگی و دربدری نتیجه ای قابل حدس بود. از احادیث بر می آید که حاکم (و بلکه همه انسانها) هر طور با مردم رفتار داشته است؛ همانگونه هم با او رفتار می شود. حضرت علی (علیه السلام) در همین زمینه می فرماید: «قُلوبُ الرَّعِيَّةِ خَزائِنُ راعيها فَما اَودَعَها مِن عَدلٍ اَو جَورٍ وَجَدَهُ؛[6]دلهاى مردم صندوقچه‏ هاى حاكم است، پس آنچه از عدالت و يا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد ديد».
شاه ایران هم که با ظلم و ستم بر مردم و سرکوب آنان توانسته بود 37 سال دوام بیاورد؛ ظلم و ستمهای او گریبان خودش را گرفت و آواره ی دنیا شد و آن همه دبدبه و کبکبه و جشن تاجگذاری و جشن 2500 ساله شاهنشاهی نتوانست او را از این عاقبت تلخ نجات دهد. این یک اصل کلی است که هر کس باد بکارد؛ طوفان بدرود (درو کند). هر چند واضح است که این ضرب المثل در مورد آنهایی که دستی بر آتش دارند (از قبیل حاکمان و ...  )؛ بیشتر صدق می کند.

نتیجه گیری
در فردای قیامت، سرکردگان و رهبران گمراه و گمراه کننده از تبعیت کنندگانشان بیزاری می جویند، چون آن روز گرفتار عذاب خود هستند و نمی توانند مثل این دنیا برای دنباله روهایشان نسخه ی شفابخش بپیچند. محمد رضا پهلوی از آن شاهانی بود که عمرش را در دنباله روی آمریکا و سرکوب ملت ایران گذراند. وقتی که او از ایران فرار کرد؛ آواره شد و آمریکایی که برای او فرش قرمز پهن می کرد؛ دیگر حاضر به پذیرش او نمی شد، چون شاه مخلوع پهلوی دیگر بدرد او نمی خورد.
فاعتبروا یا اولی الابصار      

پی نوشتها
[1] ترجمه مکارم، ص25
[2] همان
[3] ترجمه گرمارودی، ص143
[4] سایت قطره
[5] سایت قطره
[6] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ص 346 ، ح 7982

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
3 + 8 =
*****