رابطه مهرانگيز حضرت علی و فاطمه علیهما السلام

22:52 - 1391/11/22

زندگي مشترك حضرت فاطمه و علي علیهماالسلام براي ما و تمامي خانواده هاي مسلمان، بهترين الگو است. آنان چنان با عشق، صفا، محبت و صداقت با همديگر زندگي مي كردند كه مطالعه فرازهايي از زندگاني آن دو بزرگوار، براي همه درس آموز است.

دو کبوتر

نقش الگو در زندگي
من درين باديه، صاحب نظري مي جويم
راه گم كرده ام و راهبري مي جويم

زندگي مشترك حضرت فاطمه و علي علیهماالسلام براي ما و تمامي خانواده هاي مسلمان، بهترين الگو است. آنان چنان با عشق، صفا، محبت و صداقت با همديگر زندگي مي كردند كه مطالعه فرازهايي از زندگاني آن دو بزرگوار، براي همه درس آموز است. در اين مقاله چند درس از زندگي حياتبخش آن گراميان را به نظاره مي نشينيم:

گل باصفاي خانه
صفا و شادابي كانون خانواده، به حضور بانشاط «زن» بستگي دارد؛ امّا نشاط و سرزندگي يك زن به محبت «مرد» وابسته است. حضرت علي علیه السلام در باره لطافت شخصيت زن فرمود: « فَإِنَّ الْمَرْأَةَ رَيْحَانَةٌ وَ لَيْسَتْ بِقَهْرَمَانَةٌ؛1 زن، گل بهاري است، نه پهلواني سخت كوش.»2 زن همانند گل است و به راستي، طراوت يك گل، مرهون مراقبت هاي باغباني مهربان است تا در سايه مواظبت و انس با آن، از جلوه، زيبايي، عطر و رنگش، بهره و لذت برد و روحش از ديدار آن تازه گردد. بنابراين هر گونه رفتار خشونت آميز و قهرگونه، آرامش و نشاط خانه را به هم مي ريزد.
آرامش زندگي در سايه مدارا
كوتاه آمدن در مسايل خانوادگي مانند خطاي همسر و فرزندان و يا حساس نشدن در مقابل عادات و سليقه هاي ناموزون اعضاي خانواده، سعادت دنيا و آخرت و عزّت و سربلندي در پي دارد و بنيان خانواده را از تزلزل و فروپاشي باز مي دارد. خداوند در توصيف مؤمنان مي فرمايد: «آنان خشم خود را فرو مي برند، لغزشهاي مردم را عفو مي كنند و خداوند، نيكوكاران را دوست دارد.»3 علي علیه السلام هم در توضيح اين آيه فرمود: «در هر حال با همسرت مدارا كن و با او به شيوه اي نيكو رفتار نما تا زندگي باصفا و آرامي داشته باشي!»4

كدام يك خسته ترید؟
امام باقر علیه السلام فرمود: «حضرت فاطمه علیهاالسلام همسر بزرگوار علي علیه السلام خانه داري مي كرد، خمير كردن و نظافت منزل از جمله كارهاي او بود و علي علیه السلام نيز بيشتر به كارهاي بيروني منزل مانند آوردن هيزم و تأمين مواد خوراكي اقدام مي نمود.»5
روزي رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم به منزل آنان وارد شد و مشاهده كرد كه اين زن و شوهرِ نمونه، گندمها را با آسياب دستي آرد مي كنند. پيامبر فرمود: كدام يك خسته تريد؟ علي علیه السلام فرمود: فاطمه، خسته تر است. پيامبر به او فرمود: دخترم برخيز! من كار تو را انجام دهم. فاطمه علیهاالسلام برخاست و پيامبر صلی الله علیه وآله و سلم خود، علي علیه السلام را در آرد كردن گندم، ياري نمود.6

ياري به همسر
حضرت علي علیه السلام و حضرت زهرا علیهاالسلام در آغاز زندگي مشترك براي تقسيم مسئوليتها خدمت رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم رسيدند و از ايشان درخواست تعيين تكليف نمودند.
پيامبر صلی الله علیه وآله و سلم كارهاي داخل منزل را به فاطمه علیهاالسلام و كارهاي بيرون منزل را به حضرت علي علیه السلام سپرد. پس از اين رهنمود واقع بينانه، حضرت زهرا علیهاالسلام فرمود: «فَلَا يَعْلَمُ مَا دَاخَلَنِي مِنَ السُّرُورِ إِلَّا اللَّهُ بِإِكْفَائِي رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله و سلم تَحَمُّلَ رِقَابِ الرِّجَالِ؛7 خدا مي داند كه چقدر از اين تقسيم كار خوشحال شدم؛ زيرا رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم مرا از انجام كارهاي مربوط به مردان معاف فرمود و مرا وادار نكرد كه دوشادوش مردان نامحرم به كار بپردازم.»
با اين حال، علي علیه السلام در كارهاي خانه نيز شركت مي جست. آن گرامي با علاقه اي كه به زهرا علیهاالسلام داشت، به او ياري مي رساند؛ مثلاً در پاك كردن عدس ، جارو كردن خانه و دستاس كردن، همسرش را ياري مي نمود. امام صادق علیه السلام مي فرمايد: علي علیه السلام هيزم و آب مي آورد و خانه را جارو مي كرد. حضرت زهرا علیهاالسلام نيز گندمها را آرد مي كرد، خمير آماده مي نمود و نان مي پخت.8

رابطه ايمان و محبت به همسر
امام صادق علیه السلام مي فرمايد: «الْعَبْدُ كُلَّمَا ازْدَادَ لِلنِّسَاءِ حُبّاً ازْدَادَ فِي الْإِيمَانِ فَضْلًا؛9 هر چه محبت همسر در قلب مرد زيادتر مي شود، فضيلت ايمانش زيادتر گردد.» حضرت علي علیه السلام آن چنان با متانت، دلجويي و احترام در برابر ناراحتي و شكوه حضرت زهرا علیهاالسلام برخورد مي نمايد كه حضرت فاطمه علیهاالسلام آرام مي گيرد و مي فرمايد: خداوند، مرا كفايت مي كند. و بدين گونه كار آنها را به خدا وامي گذارد و ساكت مي شود.10
امام علي علیه السلام درباره چگونگي برخورد با همسرش مي فرمايد: به خدا سوگند! هرگز كاري نكرده ام كه فاطمه، خشمگين شود و او را به هيچ كاري مجبور نكرده ام، او نيز هرگز مرا خشمگين نكرد و برخلاف ميل باطني من، قدمي برنداشت.11
روزي حضرت فاطمه به امير مؤمنان علیه السلام فرمود: از روزي كه با تو زندگي مشترك را آغاز كرده ام هرگز با تو مخالف نكرده ام.»12

رابطه مهرانگيز علي علیه السلام و فاطمه علیهاالسلام
علي علیه السلام درباره بانوي بانوان و همسر نمونه تاريخ مي فرمايد: «لَقَدْ كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهَا فَتَنْكَشِفُ عَنِّي الْهُمُومُ وَ الْأَحْزَان ؛13 ... به او نگاه مي كردم و با نگاه كردنم به او تمام غم و اندوه هاي دلم برطرف مي شد.»
حضرت فاطمه علیهاالسلام در خانه علي علیه السلام با عشق، صفا و صميميت زندگي كرد و در آخرين لحظات زندگي به شوهر وفادار خويش، صادقانه اظهار داشت: «يَا ابْنَ عَمِّ مَا عَهِدْتَنِي كَاذِبَةً وَ لَا خَائِنَةً وَ لَا خَالَفْتُكَ مُنْذُ عَاشَرْتَنِي ؛ اي عموزاده! هيچ گاه دروغ و خيانتي در زندگي از من نديدي و از وقتي كه با من زندگي مشترك آغاز نمودي، هرگز با دستورهايت مخالفت نكردم.» امام علي علیه السلام هم در جواب او فرمود: «مَعَاذَ اللَّهِ أَنْتِ أَعْلَمُ بِاللَّهِ وَ أَبَرُّ وَ أَتْقَى وَ أَكْرَمُ وَ أَشَدُّ خَوْفاً مِنْ اللَّهِ مِنْ أَنْ أُوَبِّخَكِ بِمُخَالَفَتِي ؛14 پناه بر خدا! تو نسبت به خدا داناتر، نيكوتر، پرهيزگارتر، بزرگوارتر و هراسناك تر از آني كه بخواهم درباره مخالفت با خود، تو را سرزنش و توبيخ كنم.»

پی نوشت:

1) الكافي، محمد بن يعقوب كليني، دار الكتب الاسلامية، 1388 ق، ج‏5، ص‏510.
2) نهج البلاغه، سیدرضی، نشر هجرت، قم، 1404 ق، نامه 13.
3) آل عمران/ 135.
4) من لا يحضره الفقيه، شيخ صدوق، مؤسسه الاعلمي، بيروت، بي‌تا، ج‏3، ص‏556.
5) تفسير عياشي، محمد بن مسعود سمرقندي، مكتبة العلمية، تهران، ج‏1، ص‏171.
6) الفضائل، شاذان بن جبرئيل قمي، نشر رضي، قم، 1363 ش، ص‏112.
7) مستدرك الوسائل، محدث نوري، مؤسسة آل البيت، قم، 1408 ق، ج‏13، ص‏48.
8) من لا يحضره الفقيه، ج‏3، ص‏169.
9) همان، ص‏384.
10) احتجاج، احمد بن علي طبرسي، نشر مرتضي، مشهد، 1403 ق، ج‏1، ص‏108.
11) كشف الغمة، علي بن عيسي اربلي، مكتبة بني هاشم تبريز، 1381 ق، ج‏1، ص‏362.
12) بحار الانوار، محمدباقر مجلسي، مؤسسه الوفاء، بيروت، 1402 ق، ج‏43، ص‏191.
13) مناقب خوارزمي، موفق خوارزمي، مؤسسة نشر اسلامي، 1411 ق، ص‏354؛ بحار الانوار،، ج‏43، ص‏134.
14) بحار الانوار، ج‏43، ص‏191.

منبع:سایت ذی طوی

 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.