کار نیکی که حساب آخرت را آسان می کند

18:32 - 1395/06/20

چکیده: پیوند با خویشان و ارحام، حسنه و خوبی این دنیاست، باید از این حسنه در جهت اخروی هم استفاده کرد.

صله رحم

نقش و جایگاه خویشان و اقوام انسان در زندگی او، نقشی اساسی است. دین اسلام، پیوند با خویشان و ارحام را خیلی اهمیت داده و تأکید ویژه ای بر آن داشته است. امام باقر (علیه السلام) در حدیثی می فرماید: «إِنَ‏ أَعْجَلَ‏ الطَّاعَةِ ثَوَاباً لَصِلَةُ الرَّحِمِ‏؛[1] به راستی زودرس ترین پاداش عمل برای صله رحم است». اثر و ارزش صله رحم در این دنیا امری مسلّم است، نکته اساسی در این است که چگونه از این امر با اهمیّت در این دنیا، به سود آن دنیا استفاده کنیم؟

خوبی دنیا در پیوند با خویشان (صله رحم)
امام باقر (علیه السلام) در حدیث دیگری می فرمایند: «مَا حَسَنَةُ الدُّنْيَا إِلَّا صِلَةُ الْإِخْوَانِ‏ وَ الْمَعَارِفِ؛[2]خوبي دنيا جز در پيوند با برادران و آشنايان نيست».
ارزش دوستی وپیوند با خویشان و آشنایان، امری مسلّم است و اثرات مثبتی بر روحیات و احساسات انسان دارد. البته دین اسلام، مقوله صله رحم را فراتر از رفع عواطف و احساسات، و برطرف ساختن نیازهای همدیگر -که در جای خود ارزش دارد- و اموری از این دست، گرفته است.

چه خوش که حسنه ی دنیا، حسنه ی آخرت نیز شود
گفتیم که خویشان و آشنایان، در این دنیا به فرمایش امام باقر (علیه السلام) حسنه و خوبی هستند. انسان‌های با ایمان به خدا و دین، برخلاف انسان‌های کم اعتقاد یا بی اعتقاد، از خدا خواستارند که هم در دنیا حسنه و نیکی نصیبشان شود و هم در آخرت، «وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ؛[بقره/201] عده‏ اى ديگر مى‏ گويند: پروردگارا به ما در دنيا نيكى عطا فرما و در آخرت نيز نيكى مرحمت كن و ما را از عذاب آتش بر كنار بدار».[3]
انسان‌های متّقی نسبت به اعتقادات خویشان و دوستان ـاین حسنات و خوبی های دنیاـ بی تفاوت نیستند، و با تأسی از پیامبر مکرم اسلام در تبلیغ دین، آنها هم فامیل و خویشان خود را بسوی خدا دعوت می کنند. «وَ أَنْذِرْ عَشيرَتَكَ الْأَقْرَبينَ؛[شعراء/214]و (نخست) خويشان نزديكت را (از خدا) بترسان»
انسانهایی که نسبت به اعتقادات فامیل و خویشاوند، اهتمام ورزیده و تلاش خود را بکار می گیرند؛ کسانی هستند که می خواهند پلی بین حسنات این دنیا ــ که یکی از مهمترین آنها خویشاوندان و ارحام باشند ــ و آن دنیا برقرار نمایند،  همین انسانهایند که بعد از سربلندی در آن دنیا، شادی کنان بطرف خویشان و کسانشان ــ که آنها هم متّقی بوده اند ــ می روند. «وَ يَنْقَلِبُ إِلى‏ أَهْلِهِ مَسْرُوراً؛[انشقاق/9)و او به سوى كسان و خويشانش (در بهشت) مسرور و شادمان خواهد رفت».

حسنه ای که حساب را آسان می کند
امام صادق (عليه السلام) می فرماید: «اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَيُهَوِّنانِ الحِسابَ؛[5] صله رحم و نيكى، حساب (قيامت) را آسان مى كند»
شکّی نیست که آن صله ارحامی، آسان کننده ی حساب قیامت است که علاوه بر حسن دنیایی، حسن آخرتی هم داشته باشد، و آن عبارت است از توجه به ارزشهای الهی «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ؛[توبه/71]و مردان و زنان مؤمن همه ياور و دوستدار يكديگرند، خلق را به كار نيكو وادار و از كار زشت منع مى‏ كنند و نماز به پا مى‏ دارند و زكات مى‏ دهند»
این آیه وظیفه مردان و زنان ایمانی را در قبال رفتارهای هم بیان می کند، به طریق اولی خویشان و صله ارحام در قبال هم وظیفه سنگینتری دارند.
اگر انسان بخواهد در آن دنیا (بهشت) هم از حسنه بودن، و حسن همجواری با ارحام و خویشانش بهره گیرد؛ باید در این دنیا از حسنه و خوبی رابطه با خویشان و ارحام، در جهت رشد معنویت و خدا باوری استفاده کند.

سخن آخر
از منظر امام باقر (علیه السلام) حسنه و خوبی این دنیا در پیوند با خویشان و آشنایان است. ما پیروان اهل بیت (علیهم السلام) باید از این حسنه دنیایی ــ پیوند با خویشان و ارحام ــ در جهت اخروی هم استفاده نماییم.

پی نوشتها:
[1]. الزهد ، کوفی اهوازی (قرن )، ص39
[2]. كشف الغمة في معرفة الأئمة (ط - القديمة)، علی بن عیسی اربلی (قرن7)، ج‏2، 118
[3]. ترجمه پورجوادی، ص30
[4]. ترجمه الهی قمشه ای، ص589
[5[.کافی(ط-الاسلامیه) ج2 ، ص157 - تحف العقول ص 376

نظرات

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.