عرفه، روز دستگیری از خود و برادران ایمانی

16:13 - 1395/06/21

چکیده: فضیلت دعا کردن در روز عرفه خصوصا جهت برادران ایمانی آنقدر بالاست با اینکه روزه، روز عرفه مستحب است، اما اگر روزه گرفتن آن روز باعث ضعف شود، طوری که انسان نتواند دعاهای وارد شده در این روز را بخواند، خواندن دعا ها بر روزه گرفتن مقدم می شود.

عرفه

عبودیت و نیایش از فضائل والایی است، که در آموزه های اسلامی بسیار به آن سفارش و تاکید شده، زیرا راه رسیدن به فضائل والایی که مد نظر قرآن و اسلام است، تنها  در سایه دعا و درخواست از ذات باری تعالی میسر می شود، محوریت دعا و نیایش در دست یابی به فضائل والای توحیدی چنان مهم است که پیامبر اکرم (صلی الله و علیه وآله) چنین شالوده عبودیت معرفی می کند: «الدُّعَاءُ مُخُّ الْعِبَادَة [1] دعا مغز عبودیت است».

رسیدن به فضائل والای عبادی با اجابت دعاهای انسان توسط خداوند متعال به انجام می رسد، زیرا اجابت الهی مقرون دعاست، اگر کسی با حسن ظن به پروردگار خالصانه و عارفانه دعا کند، خداوند متعال قطعا دعایش را بدون اجابت نخواهد گذاشت، چه اینکه عمده فضائل انبیاء بزرگ الهی نیز به برکت و در سایه دعا محقق شده است.

دعا و نیایش در روح انسان تاثیر گذاشته و باعث تقویت فضائل روحی انسان می شود و بعنوان سلاحی کار آمد در مقابله با رذائل نفسانی به کار می آید تا به روح عبودیت انسان آسیب نرسد ،امام علی ‎بن موسی‎الرضا (علیه السلام) نیز همواره به اطرافیان خویش تا کید می‎فرموند: «بر شما باد به سلاح پیامبران: آنگاه در پاسخ اینکه سلاح آنان چه بود؟ می‎فرمود: دعا».[2]

انسان رذائل روحی و دشمن سرکش هوای نفس را تنها با درخواست از خدا می‎تواند به بند بکشد و مهار کرد. کسی که اهل درخواست از باری تعالی نیست کاملا در برابر رذائل بی دفاست و کسی که بی دفاست قطعا در برابر دشمنانی چنین سرسخت شکست خواهد خورد. انسان تا زمانی که خود خواهی های خود را می‎بیند، خدا را نمی‎بیند و با در ماندگی در برابر خواهش های نفسانی دستش از فضائل معنوی کوتاه می ماند.

فضیلت دعا و نجات انسان توسط دعا روشن تر از آن است که تبیین بیشتری را بطلبد و بر همین مبنا روزهای مخصوص دعا مانند روز عرفه نیز جایگاه ویژه ای می یابند عرفه روز منحصر به فردی برای دعا و درخواست از ذات باری تعالی برای خود و به ویژه برای دیگران است هرچند همه اوقات و حالات زندگی برای دعا و نیایش مناسب است ولی روزهای معنوی ذی الحجه و به خصوص روزه عرفه شکوه بیشتری برای دعا و تأثیر فراوانتری در روح انسان برای نیایش به درگاه پروردگار عالم دارد.

در روایات اسلامی بسیار بر اعمال روز عرفه به ویژه کیفیت دعا در آن تاکید شده که بخشی از آنها در خصوص دعاهای آن روز، مانند دعای عرفه امام حسین و دعای امام سجّاد (علیهما السلام) آمده، علاوه بر اینکه در اهتمام و ترغیب به دعا کردن سفارش شده، تاکید ویژه ای نیز برای دست گیری از دیگران با دعا کردن در حق آنان شده، چنانکه برخی شاگردان اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) همه همّ خود را در روز عرفه که دعاها در آن مستجاب است، صرف دعا برای دیگران می‎کردند، از جمله علی‎بن ابراهیم در این باره از پدرش نقل کرده که:

«عبدالله بن جندب را در عرفات دیدم که زمانی طولانی دست به سوی آسمان بلند کرده، سیلاب اشک از گونه‎هایش بر زمین سرازیر بود، به گونه‎ای که من شخص دیگری را اینچنین در حال مناجات ندیدم. هنگامی که مردم از عرفات عازم مشعر بودند به او گفتم: کسی را بهتر از تو در حال نیایش ندیدم. عبدالله گفت: به خدا سوگند در آن حال فقط برادرانم را دعا می‎کردم؛ زیرا از امام کاظم (علیه السلام) شنیدم که فرمود: کسی که به دور از چشم برادر (ایمانی) اش در حق وی دعا کند از جانب عرش ندا داده می‎شود که صدهزا برابر آنچه برای او خواستی نصیب تو خواهد شد: «من دعا لأخیه بظهر الغیب نودی من العرش: و لک مأة ألف ضعف مثله». پس شایسته نبود که من صدهزار برابر دعای مستجاب را به خاطر یک دعا که برآورد شدنش معلوم نیست واگذارم.[3] مانند این احادیث، درباره دیگر صحابه هم نقل شده است.[4]

اهمیت چنین دعا کردنی در روز عرفه آنقدر بالاست با اینکه روزه، روز عرفه مستحب است، اما اگر روزه گرفتن آن روز باعث ضعف شود، طوری که انسان نتواند دعاهای وارد شده دراین روز را بخواند، خواندن دعا بر روزه گرفتن مقدم می شود. [5]

پی‌نوشت:
[1]. شیخ حر عاملی، وسائل الشيعة، قم، ج‏7، ص: 28.
[2]. شیخ کلینی، الکافی، جلد 2، ص 471.
[3]. همان، جلد 2، ص 508 و جلد 4، ص 465.
[4]. همان، جلد 4، ص 466.
[5]. علامه مجلسی، بحارالانوار، جلد 94، ص 123 ـ 124.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.