چرا تثلیث باطل است

08:29 - 1399/09/25

خداوند در آیات قرآن، تثلیث را عقیده ای باطل دانسته و دلایلی در رد این تفکر آورده است.

تثلیث

اعتقاد به تثلیث باورى باطل و سخنى در مورد خداوند:

«يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ ...؛[۱]

اى اهل کتاب در دين خود غلو مكنيد و در باره خدا جز (سخن) درست مگوييد مسيح عيسى بن مريم فقط پيامبر خدا و كلمه اوست كه آن را به سوى مريم افكنده و روحى از جانب اوست پس به خدا و پيامبرانش ایمان بياوريد و نگوييد (خدا) سه‌ گانه است باز ايستيد كه براى شما بهتر است‌ خدا فقط معبودى يگانه است منزه از آن است كه براى او فرزندى باشد....»[۲]

۲ - ادله بطلان تثلیث

ادله بطلان تثلیث عبارتند از:

۲.۱ - ادله وحدانیت توحید

استدلال‌هاى قرآن بر وحدانيّت خدا و بطلان تثليث، بسيار روشن و سزاوار تأمّل:

«لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ ثَالِثُ ثَلاَثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ إِلَهٌ وَاحِدٌ ... • مَّا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلاَنِ الطَّعَامَ انظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الآيَاتِ ثُمَّ انظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ؛[۳][۴]

كسانى كه (به تثليث قائل شده و) گفتند خدا سومين (شخص از) سه (شخص يا سه اقنوم) است قطعا کافر شده‌اند و حال آنكه هيچ معبودى جز خداى يكتا نيست ... مسيح پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او (نيز) پيامبرانى آمده بودند و مادرش زنى بسيار راستگو بود هر دو غذا مى‌خوردند بنگر چگونه آيات (خود) را براى آنان توضيح مى‌دهيم سپس ببين چگونه (از حقيقت) دور مى‌افتند.»[۵]

۲.۲ - عجز حضرت عیسی

ناتوانی مسیح علیه‌السّلام و مادرش مریم علیهاالسّلام در رساندن سود و زیان، دلیل بطلان تثلیث:

«لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ ثَالِثُ ثَلاَثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ إِلَهٌ وَاحِدٌ ... • مَّا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ ... وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ ... • قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلاَ نَفْعًا ...؛[۶][۷][۸]

كسانى كه (به تثليث قائل شده و) گفتند خدا سومين (شخص از) سه (شخص يا سه اقنوم) است قطعا كافر شده‌اند و حال آنكه هيچ معبودى جز خداى يكتا نيست ... مسيح پسر مريم جز پيامبرى نبود ... و مادرش زنى بسيار راستگو بود بگو آيا غير از خدا چيزى را كه اختيار زيان و سود شما را ندارد مى‌پرستيد....» [۹]

۲.۳ - بندگی حضرت عیسی

عبادت و بندگی عیسی علیه‌السّلام در برابر خداوند، دلیل بطلان تثلیث و الوهیت عیسی علیه‌السلام:

«يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ ... • لَّن يَسْتَنكِفَ الْمَسِيحُ أَن يَكُونَ عَبْدًا لِّلّهِ ...؛[۱۰]

[۱۱]اى اهل كتاب در دين خود غلو مكنيد و در باره خدا جز (سخن) درست مگوييد مسيح عيسى بن مريم فقط پيامبر خدا و كلمه اوست كه آن را به سوى مريم افكنده و روحى از جانب اوست پس به خدا و پيامبرانش ايمان بياوريد و نگوييد (خدا) سه‌گانه است باز ايستيد كه براى شما بهتر است‌ خدا فقط معبودى يگانه است منزه از آن است كه براى او فرزندى باشد ... مسيح از اينكه بنده خدا باشد هرگز ابا نمى‌ورزد....» [۱۲]

۲.۴ - رسالت حضرت عیسی

رسالت حضرت عیسی علیه‌السّلام دلیل بطلان الوهیت وی و دلیل بطلان تثلیث:

«لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ ثَالِثُ ثَلاَثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ إِلَهٌ وَاحِدٌ ... • مَّا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ ...؛[۱۳][۱۴]

كسانى كه (به تثليث قائل شده و) گفتند خدا سومين (شخص از) سه (شخص يا سه اقنوم) است قطعا كافر شده‌اند و حال آنكه هيچ معبودى جز خداى يكتا نيست ... مسيح پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او (نيز) پيامبرانى آمده بودند....»[۱۵]

تثلیث

۲.۵ - بشر بودن حضرت عیسی

بشر بودن حضرت عیسی علیه‌السّلام و نیازمندی وی و مادرش به تغذیه ، مخالف الوهیت آنان و دلیل بطلان تثلیث:

«لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ ثَالِثُ ثَلاَثَةٍ ... • مَّا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلاَنِ الطَّعَامَ انظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الآيَاتِ ثُمَّ انظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ؛[۱۶][۱۷]

كسانى كه (به تثليث قائل شده و) گفتند خدا سومين (شخص از) سه (شخص يا سه اقنوم) است قطعا كافر شده‌اند ... مسيح پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او (نيز) پيامبرانى آمده بودند و مادرش زنى بسيار راستگو بود هر دو غذا مى‌خوردند بنگر چگونه آيات (خود) را براى آنان توضيح مى‌دهيم سپس ببين چگونه (از حقيقت) دور مى‌افتند.» [۱۸]

معرّفى حضرت عيسى علیه‌السلام به نام فرزند حضرت مريم علیهاالسلام و احتياج هر دوى آنان به طعام[[]]، نشانه آشكارى از بشر بودن آنان است و بشر بودن، مخالف الوهيّت است.

۲.۶ - بی‌فرزندی خدا

محال بودن فرزند برای خداوند، یکی از دلایل بطلان تثلیث:

«يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ ...؛[۱۹]

اى اهل كتاب در دين خود غلو مكنيد و در باره خدا جز (سخن) درست مگوييد مسيح عيسى بن مريم فقط پيامبر خدا و كلمه اوست كه آن را به سوى مريم افكنده و روحى از جانب اوست پس به خدا و پيامبرانش ایمان بياوريد و نگوييد (خدا) سه‌گانه است باز ايستيد كه براى شما بهتر است‌ خدا فقط معبودى يگانه است منزه از آن است كه براى او فرزندى باشد....»[۲۰]

۲.۷ - عیسی پسر مریم

فرزند بودن عیسی علیه‌السّلام برای مریم علیهاالسّلام دلیل بطلان تثلیث:

۱. «يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ ...؛[۲۱]

اى اهل كتاب در دين خود غلو مكنيد و در باره خدا جز (سخن) درست مگوييد مسيح عيسى بن مريم فقط پيامبر خدا و كلمه اوست كه آن را به سوى مريم افكنده و روحى از جانب اوست پس به خدا و پيامبرانش ایمان بياوريد و نگوييد (خدا) سه‌گانه است باز ايستيد كه براى شما بهتر است‌ خدا فقط معبودى يگانه است منزه از آن است كه براى او فرزندى باشد....» [۲۲]

۲. «لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ ثَالِثُ ثَلاَثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِن لَّمْ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ • مَّا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلاَنِ الطَّعَامَ انظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الآيَاتِ ثُمَّ انظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ؛[۲۳][۲۴]

كسانى كه (به تثليث قائل شده و) گفتند خدا سومين (شخص از) سه (شخص يا سه اقنوم) است قطعا كافر شده‌اند و حال آنكه هيچ معبودى جز خداى يكتا نيست و اگر از آنچه مى‌گويند باز نايستند به کافران ايشان عذابى دردناك خواهد رسيد. مسيح پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او (نيز) پيامبرانى آمده بودند و مادرش زنى بسيار راستگو بود هر دو غذا مى‌خوردند بنگر چگونه آيات (خود) را براى آنان توضيح مى‌دهيم سپس ببين چگونه (از حقيقت) دور مى‌افتند.» [۲۵]

۲.۸ - مالکیت خدا

مالکیت خداوند بر هستی، دلیل فرزند نداشتن او و بطلان تثلیث:

«يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَفَى بِاللّهِ وَكِيلًا؛[۲۶]

اى اهل كتاب! در دين خود، غلّو و زياده‌روى نكنيد؛ و درباره خدا، غير از حق نگوييد. مسيح- عيسى بن مريم- فقط فرستاده خدا، و كلمه و مخلوق اوست؛ كه او را به مريم القا نمود؛ و روحى شايسته از طرف او بود. پس به خدا و پيامبران او، ايمان بياوريد؛ و نگوييد: (خداوند سه گانه است. از اين سخن خوددارى كنيد كه براى شما بهتر است. خدا، تنها معبود يگانه است؛ او منزّه است كه فرزندى داشته باشد؛ بلكه از آن اوست آنچه در آسمان‌ها و زمین است؛ و براى تدبير و سرپرستى آنها، خداوند كافى است.»[۲۷]

۳ - پانویس
 
۱.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۱.    
۲.    ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۵، ص۲۴۳.    
۳.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۳.    
۴.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۵.    
۵.    ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۵، ص۴۹.    
۶.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۳.    
۷.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۵.    
۸.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۶.    
۹.    ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۶، ص۱۰۷.    
۱۰.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۱.    
۱۱.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۲.    
۱۲.    ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۳۰۱.    
۱۳.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۳.    
۱۴.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۵.    
۱۵.    ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۶، ص۱۰۶.    
۱۶.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۳.    
۱۷.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۵.    
۱۸.    ↑ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۳۹۴.    
۱۹.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۱.    
۲۰.    ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۸-۲۸۹.    
۲۱.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۱.    
۲۲.    ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۵، ص۲۴۴.    
۲۳.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۳.    
۲۴.    ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۵.    
۲۵.    ↑ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۳۹۴.    
۲۶.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۱.    
۲۷.    ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۹۱.    

۴ - منبع:

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۷، ص۳۹۸، برگرفته از مقاله «بطلان تثلیث».    

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.