الغدیر فی الکتاب و السنّة و الأدب»، اثر مشهور علامه امینی (م، ۱۳۹۰ ق)، کتابی است با موضوع اثبات امامت و خلافت بلافصل امام علی (علیه السلام) در واقعه غدیر.
![نویسنده کتاب الغدیر نویسنده کتاب الغدیر](https://btid.org/sites/default/files/media/image/2690358.jpg)
کتاب الغدیر
«الغدیر فی الکتاب و السنّة و الأدب»، اثر مشهور علامه امینی (م، ۱۳۹۰ ق)، کتابی است با موضوع اثبات امامت و خلافت بلافصل امام علی (علیه السلام) در واقعه غدیر. اگرچه هدف اصلى و اولیه مؤلف، اثبات حديث غدير و تواتر آن بوده، ولى در عين حال هر آن چه را كه براى امت اسلامى حائز اهميت مىدانسته، در اين كتاب جمعآورى نموده است.
مؤلف کتاب الغدیر
علامه عبدالحسین امینی در سال ۱۳۲۰ قمری در تبریز زاده شد و در مدارس آن شهر مقدمات علوم را آموخت. سپس به نجف رفت و در درس عالمان مختلف حاضر شد و از مراجع بزرگی مانند سید ابوالحسن اصفهانی (م. ۱۳۶۴ق) و میرزا محمدحسین نایینی (م. ۱۳۵۵ق) اجازه اجتهاد دریافت کرد. او همچنین از شیخ محمدحسین کمپانى اصفهانی و شیخ آقا بزرگ تهرانی، دارای اجازه روایت است. عالمان مختلف در اجازات خود، مقامات علمی، دینی و اجتماعی عبدالحسین امینی را یادآور شده و ستودهاند.[۱]
علامه امینی در جریان جمعآوری احادیث و اسناد مرتبط با نگارش کتاب «الغدیر»، از کتابخانههای مختلف جهان اسلام دیدار کرد. بزرگترین کتابخانه نجف در زمان او، تنها چهار هزار جلد کتاب داشت و همین نقص او را بر آن داشت تا کتابخانهای عظیم در نجف برپا کند.[۲]
علامه امینی ظهر جمعه ۲۸ ربیعالثانی ۱۳۹۰ قمری (۱۳۴۹ ش) درگذشت و در کتابخانه خود در نجف به خاک سپرده شد.
چگونگی نگارش کتاب الغدیر
علامه امینی برای تألیف این اثر بدیع، همه منابع مورد نیاز موجود در کتابخانه های عمومی و خصوصی نجف اشرف را بررسی کرده، سپس برای تکمیل گستره کار خود به ایران، سوریه، هند و ترکیه مسافرت می کند و مصادر مربوط به این موضوع را با کوششی بی وقفه و حیرت انگیز مطالعه و بررسی می نماید. او خود در این باره می گوید: «من برای نوشتن الغدیر ده هزار کتاب را خوانده ام و به صد هزار کتاب مراجعه مکرر داشته ام».
منابع و مصادر کتاب الغدیر
منابع و مصادر مورد استناد الغدیر به جهت رعایت قواعد منطقی جدل، احتجاج و مناظره، همه از منابع عالمان اهل سنت است. این ویژگی کتاب همراه با اجتناب مؤلف از تعصب و یکسونگری، موجب شهرت جهانی الغدیر شده است.
محتوای کتاب الغدیر
«الغدیر» با ذکر حادثه غدیر آغاز می شود و به شماره راویان دست اول آن ـ که به ۱۱۰ نفر می رسند ـ می پردازد. سپس آثاری که اسناد حدیث در آن آمده، راویان بعدی، علما، مؤلفان و... مرتبط به واقعه غدیر معرفی می شوند.
علاوه بر بررسی عالمانه صحت حدیث غدیر، بحث مفصّلی در مفاد این حدیث، تحقیق واژگان، شواهد لفظی و معنوی منطبق بر مدعای شیعه و نیز برخی از مباحث مورد اختلاف شیعه و دیگران ـ مانند ایمان ابوطالب، مسأله زیارت، علم امام، جعل حدیث و... ـ از مباحث طرح شده در الغدیر است.
علامه بزرگوار در اين كتاب سعى بلغ در دفاع از حريم تشيع و دفع اتهامات وارده پيرامون اين مكتب و پيروان آن دارد، به طورى كه همواره و در موارد متعدد به نقد كتبى كه خواسته و يا ناخواسته عقائد حقه شیعه را مورد هجمه خود قرار داده و بهتانهاى ناروا بر آن وارد ساختهاند، مىپردازد و با استدلالهاى محكم آن را رد مىسازد.
وضعیت نشر کتاب الغدیر
کتاب «الغدیر» اکنون در یازده مجلد به چاپ رسیده است. ترجمه فارسی الغدیر در ۲۲ جلد توسط بنیاد بعثت منتشر شده است. چاپ جدید الغدیر همراه با تحقیق و تصحیح و تعلیقات استاد سید عبدالعزیز طباطبایی منتشر شده است.
پانویس
[۱] حکیمی، «علامه امینی»، ص۱۹.
[۲] لطفی، علامه امینی جرعهنوش غدیر، ۱۳۷۹ش، ص۶۳.
منبع: ویکی شیعه